Οι εξελίξεις στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής επιτείνουν την αβεβαιότητα στο ήδη εύθραυστο διεθνές περιβάλλον. Η ένταση στις γεωπολιτικές ισορροπίες, οι διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας και οι ανησυχίες για τη σταθερότητα κρίσιμων εμπορικών και ναυτιλιακών διαδρόμων διαμορφώνουν ένα σύνθετο και απαιτητικό σκηνικό, το οποίο επηρεάζει άμεσα τις αγορές, τις επενδυτικές ροές και τη στρατηγική των επιχειρήσεων.
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη ως προς τις οικονομικές επιπτώσεις. Το εύρος και η έντασή τους θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την κλιμάκωση των συγκρούσεων, καθώς και από το κατά πόσο θα επηρεαστούν κομβικές ενεργειακές οδοί και αλυσίδες εφοδιασμού. Ωστόσο, ανεξαρτήτως της άμεσης εξέλιξης, ένα στοιχείο είναι ήδη σαφές: επιταχύνεται η διαμόρφωση μιας νέας διεθνούς τάξης πραγμάτων.
Οι γεωπολιτικές συμμαχίες αναπροσδιορίζονται, οι ενεργειακές ροές επαναχαράσσονται και οι επενδυτικές κατευθύνσεις καθορίζονται ολοένα και περισσότερο από κριτήρια στρατηγικής ασφάλειας. Η εποχή κατά την οποία οι οικονομικές αποφάσεις λαμβάνονταν σχεδόν αποκλειστικά με όρους κόστους και απόδοσης έχει παρέλθει. Σήμερα, η γεωπολιτική σταθερότητα, η θεσμική αξιοπιστία, η ενεργειακή επάρκεια και η ανθεκτικότητα των υποδομών αποτελούν κρίσιμους παράγοντες στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, το κρίσιμο ερώτημα για τη χώρα μας είναι σαφές: Θα αποτελέσει ενεργό μέρος της νέας διεθνούς πραγματικότητας ή θα περιοριστεί στον ρόλο του παρατηρητή;
Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η γεωστρατηγική της θέση στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, οι αναβαθμισμένες ενεργειακές και λιμενικές υποδομές, η συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη, καθώς και το υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό της, συνιστούν ισχυρή βάση για την ενίσχυση του ρόλου της ως περιφερειακού κόμβου ενέργειας, εμπορίου, logistics και επενδύσεων.
Για να αξιοποιηθούν όμως αυτά τα πλεονεκτήματα απαιτούνται συνέπεια στη μεταρρυθμιστική πορεία, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και διαρκής βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης, η σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου, η επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, η ψηφιακή μετάβαση και η επένδυση στην καινοτομία δεν αποτελούν απλώς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αποτελούν στρατηγικές επιλογές εθνικής σημασίας.
Η νέα πραγματικότητα δεν θα διαμορφωθεί ερήμην των οικονομιών που επιδεικνύουν ανθεκτικότητα, προσαρμοστικότητα και διορατικότητα. Η Ελλάδα οφείλει να τοποθετηθεί με σαφήνεια στον χάρτη των εξελίξεων, διεκδικώντας ρόλο και όχι απλώς να προσαρμοστεί σε αυτές.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να καταθέτει τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής. Στόχος μας είναι η ελληνική οικονομία να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των αποφάσεων που καθορίζουν το μέλλον και όχι να περιορίζεται στον ρόλο του θεατή.
*Ο Γιάννης Μπρατάκος είναι πρόεδρος του ΕΒΕΑ
Εφημερίδα Απογευματινή
