Του Χρήστου Κέλλα
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η πιθανότητα κλιμάκωσης των συγκρούσεων δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία. Η διάρκεια ενός πολέμου και ιδιαίτερα το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής και την αγροτική οικονομία.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη. Από αυτή τη θαλάσσια οδό διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους προκαλεί έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Η αύξηση του κόστους ενέργειας επηρεάζει άμεσα και τον πρωτογενή τομέα. Η αγροτική παραγωγή είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα δραστηριότητα. Τα καύσιμα για τα γεωργικά μηχανήματα, το κόστος μεταφοράς των προϊόντων, η λειτουργία των αρδευτικών συστημάτων και των θερμοκηπίων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την τιμή της ενέργειας. Μια σημαντική άνοδος στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε αύξηση του κόστους παραγωγής για τους αγρότες.
Την ίδια στιγμή, η ενεργειακή κρίση επηρεάζει και την αγορά των προϊόντων της χημικής βιομηχανίας. Η παραγωγή λιπασμάτων βασίζεται στο φυσικό αέριο και σε πρώτες ύλες που διακινούνται μέσω διεθνών εμπορικών οδών. Η αναπόφευκτη αύξηση του κόστους μεταφοράς συνεπάγεται και την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος καλλιέργειας.
Ανάλογες πιέσεις θα εμφανιστούν και στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων, αλλά και στις ζωοτροφές, αυξάνοντας το κόστος και στην κτηνοτροφία. Οι παραγωγοί γάλακτος και κρέατος αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές πιέσεις στο κόστος εκτροφής με αποτέλεσμα να μετακυλίεται το κόστος στην αγορά.
Η ένταση των επιπτώσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης. Σε περίπτωση βραχυχρόνιας αναταραχής, οι διεθνείς αγορές προσαρμόζονται σχετικά γρήγορα. Ωστόσο, μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να προκαλέσει βαθύτερες και πιο μόνιμες επιπτώσεις στη διατροφική αλυσίδα.
Η κυβέρνηση ήδη έλαβε μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων στην αγορά των καυσίμων, αλλά και στον περιορισμό των αυξήσεων στα τρόφιμα, θέτοντας πλαφόν στο ποσοστό κέρδους.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αγροτικής παραγωγής καθίσταται ακόμη πιο σημαντική. Η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, η ενεργειακή εξοικονόμηση, η καλύτερη διαχείριση των εισροών και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα αποτελούν βασικές προτεραιότητες.
Ο ελληνικός αγροτικός τομέας έχει αποδείξει διαχρονικά ότι μπορεί να προσαρμόζεται στις προκλήσεις και να διατηρεί τη δυναμική του. Σε μια περίοδο διεθνών αναταράξεων, στόχος μας παραμένει η στήριξη των παραγωγών, η διασφάλιση της αγροτικής παραγωγής και η προστασία της επισιτιστικής επάρκειας της χώρας.
*O κ. Κέλλας είναι υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Εφημερίδα Απογευματινή
