Στην ανάγκη για περισσότερη ευελιξία στις αποφάσεις στη λήψη μέτρων την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τον πόλεμο που έχει ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή και την επαπειλούμενη ενεργειακή κρίση της κρίσης συμφώνησαν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής, λίγο μετά τα μεσάνυχτα «η κυβέρνηση είναι έτοιμη να πάρει τα αναγκαία μέτρα στα πλαίσια των οικονομικών δυνατοτήτων της».
Στα συμπεράσματα της Συνόδου αναφέρεται η ανάγκη για ενισχυμένο συντονισμό με εταίρους στην περιοχή της Μέσης Ανατολής όπου μαίνεται ο πόλεμος, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο παρουσίας στα Στενά του Ορμούζ για την διασφάλιση της ναυσιπλοΐας, όταν όμως το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Στο τραπέζι τέθηκε η Ελληνική πρόταση για την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε θετικό ότι οι «27» αναγνώρισαν την ανάγκη να υπάρξει κοινό σχέδιο για την ενεργοποίησή της, επισημαίνοντας ότι είναι κατάκτηση για την πατρίδα μας, ενώ πρόσθεσε ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερο βάθος στην εφαρμογή της.
Όπως είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμφωνήθηκε να γίνουν γρήγορα κάποια βήματα παραπέρα, χαράσσοντας σαφή οδικό χάρτη με ορίζοντα μηνών, για ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί η ρήτρα, ανάλογα με το είδος της απειλής.
Απαντώντας σε ερώτηση για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων από την Ελληνική συστοιχία patriot που προστατεύει τις εγκαταστάσεις της Aramco, είπε ότι ήταν μια αυστηρά αμυντική δράση στα πλαίσια της συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία, τονίζοντας οτι «αν είχαν χτυπηθεί τα διυλιστήρια θα είχαν εκτοξευτεί κι άλλο οι τιμές». Ας μην βγάζει κανείς άλλα συμπεράσματα, είπε απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης για εμπλοκή της χώρας μας στον πόλεμο.
Έστειλε επίσης μήνυμα και στην Τουρκία λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν την διάταξη των αμυντικών δυνάμεων τη χώρας μας.
Στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής για το μεταναστευτικό, τονίζεται επίσης ότι θα πρέπει να γίνουν συζητήσεις υψηλού επιπέδου για να αποτραπούν ανεξέλεγκτες ροές προς την Ευρώπη και να προστατευτούν τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Τέλος το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε κείμενο συμπερασμάτων, με αιχμές προς την Τεχεράνη, αυστηρές προειδοποιήσεις προς την Ιερουσαλήμ και ισχυρό μήνυμα υπέρ της αποκλιμάκωσης σε ολόκληρη την περιφέρεια.
Η συνέντευξη Τύπου του Πρωθυπουργού:
Κύριε Πρόεδρε, το πρωί στη δήλωσή σας όταν προσήλθαν στο Συμβούλιο, μιλήσατε για την ανάγκη στήριξης των πιο αδύναμων, των πολιτών, των Ευρωπαίων καταναλωτών. Και ευρωπαϊκά αλλά και εθνικά. Μετά από αυτή τη Σύνοδο τι θα πρέπει να περιμένουν οι πολίτες στην Ελλάδα, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, αν η κυβέρνηση σκοπεύει να πάρει άμεσα άλλα μέτρα, αν χάσει
Εντέλει, υπήρξε μια εκτενής συζήτηση γύρω από τις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης, αυτού του πολέμου που εξελίσσεται αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή. Και νομίζω ότι είναι κοινός τόπος ότι όσο περισσότερο συνεχίζονται οι συγκρούσεις, τόσο πιο αρνητικά θα είναι οι επιπτώσεις για την παγκόσμια, για την ευρωπαϊκή και κατά συνέπεια και για την ελληνική οικονομία ύπαρξη.
Υπήρξε μια διατύπωση στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που ανοίγει την πόρτα για περισσότερη ευελιξία στη λήψη μέτρων εθνικών αλλά και ευρωπαϊκών για την αντιμετώπιση αυτής της έκτακτης κρίσης.
Αυτή τη στιγμή δεν είμαι έτοιμος ακόμα να σας πω κάτι περισσότερο. Θα επαναλάβω όμως αυτό το οποίο έχω ξαναπεί ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη, στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της, να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και ενδεχομένως στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Αλλά τώρα δεν είναι η ώρα να μιλήσουμε με μεγαλύτερη λεπτομέρεια για τις σκέψεις που κάνουμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Κατά την είσοδο σας θέσατε το ζήτημα της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θέσατε μέσα στην αίθουσα στους ηγέτες; Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να γίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να υπάρξει ένας μηχανισμός ενεργοποίησης, αν και εφόσον ένα κράτος μέλος δεχθεί επίθεση και πόσο σύντομα μπορούμε να το περιμένουμε αυτό;
Κατ αρχάς, θεωρώ εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι στην περίπτωση της επίθεσης που δέχτηκε η Κύπρος, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, έσπευσαν να συνδράμουν την Κύπρο προσφέροντας αερο-ναυτιλιακή υποστήριξη, έτσι ώστε η Κύπρος να αισθάνεται απολύτως ασφαλής.
Όπως είπε και ο Κύπριος πρόεδρος, αποτέλεσε ουσιαστικά μια ντε φάκτο, ενεργοποίηση του άρθρου 42 παράγραφος 7, η ρήτρα της αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και θα έλεγα ότι και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και η κ. Κάλας αναγνώρισαν μαζί με τους συναδέλφους μας την ανάγκη να προχωρήσουμε γρήγορα κάποια βήματα παραπέρα.
Να χαράξουμε δηλαδή έναν σαφή οδικό χάρτη με ορίζοντα μηνών και όχι ετών, έτσι ώστε να μπορούμε να έχουμε ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί αυτή η ρήτρα, ποια θα ήταν τα βήματα τα οποία θα παίρναμε ανάλογα με το είδος της απειλής.
Και θεωρώ ότι αυτή είναι μια πολύ σημαντική κατάκτηση για την πατρίδα μας αλλά και για την Κύπρο, καθώς μιλούσε επισταμένα για την ανάγκη στα πλαίσια της στρατηγικής αυτονομίας να δώσουμε περιεχόμενο και θα έλεγα βάθος σε αυτή την πολύ σημαντική ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, οι οποίες όμως στο δημόσιο διάλογο μάλλον είχε παραπέσει.
Η περιπέτεια της Κύπρου είναι μια ευκαιρία και για την Ελλάδα και για την Κύπρο μετ΄ επιτάσεως να προχωρήσει τη συζήτηση σε μια κατεύθυνση που αναντίρρητα εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα.
Σήμερα τα κόμματα της αντιπολίτευσης επέκριναν την κυβέρνηση ότι βάζει πιο βαθιά την Ελλάδα στον πόλεμο εξαιτίας της αναχαίτισης δύο ιρανικών πυραύλων από Patriot στη Σαουδική Αραβία. Τελικά βάζει αυτή η κίνηση την Ελλάδα στον πόλεμο;
Οι Patriot βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία με απόφαση του ΚΥΣΕΑ από το 2021, στα πλαίσια μιας ευρύτερης προσπάθειας να προστατευτούν κρίσιμες υποδομές, οι οποίες έχουν να κάνουν με την ασφάλεια της τροφοδοσίας καυσίμων.
Και η σημερινή αναχαίτιση αποτελούσε μία αυστηρά αμυντική δράση, η οποία εντάσσεται στα πλαίσια αυτής της συμφωνίας, την οποία έχουμε κάνει με την Σαουδική Αραβία. Κατά συνέπεια, δεν θα έπρεπε κανείς να βγάζει περισσότερα συμπεράσματα, παρά μόνο να αναγνωρίσει ότι και στην πράξη οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις απέδειξαν σε μια πολυσύνθετη άσκηση την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα.
Τονίζω όμως και πάλι ότι ήταν μια αμιγώς αμυντική ενέργεια στα πλαίσια μιας συμφωνίας η οποία είχε ήδη γίνει με τη Σαουδική Αραβία, η οποία εξάλλου αποτελεί και στρατηγικό εταίρο της χώρας μας εδώ και αρκετά χρόνια.
Και σε αυτούς οι οποίοι αναρωτιούνται μα καλά και πώς ωφελείται η Ελλάδα από μια τέτοια πρωτοβουλία, θα πω μια κουβέντα μόνο. Εάν ένα κρίσιμο διυλιστήριο της Σαουδικής Αραβίας είχε πράγματι χτυπηθεί, τότε θα ήθελα να ήσασταν απολύτως βέβαιοι ότι η τιμή του πετρελαίου σήμερα θα ήταν πολύ υψηλότερη από αυτήν που τελικά είναι.
Διότι η προστασία των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών ένθεν και ένθεν θα πρέπει να αποτελεί αυτή τη στιγμή πρώτη προτεραιότητα και Ελλάδα και Γαλλία πρωταγωνιστήσαμε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην ανάγκη να διατυπωθεί μια πρόταση για ένα μορατόριουμ, το οποίο θα αποκλείει οποιοδήποτε πλήγμα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, είτε αυτές βρίσκονται στο Ιράν είτε αυτές βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου.
Θα παραμείνω στο μακρύ δόρυ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Θα γνωρίζετε ότι η μετακίνηση της πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις αντίδρασης από πλευράς της Τουρκίας.
Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσιεύματα στη γείτονα, η Τουρκία έχει αποστείλει επιστολές σε ΝΑΤΟ, Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια προσπάθειά της να ανεβάσει σε διεθνές επίπεδο το ζήτημα. Πως σχολιάζετε αυτές τις ενέργειες;
Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι νομικά ανυπόστατοι, αλλά θα έλεγα ότι είναι και παντελώς άκυροι αν λάβει κανείς υπόψη την ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία. Μια κουβέντα μόνο επ αυτού. Η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν την διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Λέτε ότι η οικονομία είναι σημαντική για εσάς; Στα συμπεράσματα δεν ήταν ξεκάθαρο τι ζητάνε οι ηγέτες. Τι θέλετε να δείτε ως μέτρα στην ενέργεια; Είναι μια ενεργειακή κρίση ή ένα ενεργειακό σοκ μέχρι στιγμής;
Είναι ενεργειακό σοκ και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν θα γίνει μια μακροχρόνια κρίση. Θα πρέπει όμως να σταματήσουν γρήγορα οι εχθροπραξίες και η αλυσίδα, η εφοδιαστική να ξαναγυρίσει στην προτέρα κατάσταση.
Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα πακέτο μέτρων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε να αντιμετωπίσουμε και τις υψηλές τιμές για τους καταναλωτές και για τις επιχειρήσεις. Νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει επιπλέον και με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Ξέρουμε ότι και πριν τον πόλεμο οι τιμές ήταν αρκετά υψηλές στην Ευρώπη και η κρίση τώρα δίνει μια αίσθηση του κατεπείγοντος ώστε να επιλύσουμε τις προκλήσεις που είναι παρούσες, από την έναρξη του πολέμου και μετά.
Υπάρχουν κάποιες καταγγελίες ότι χρησιμοποιούνται στον Έβρο οι μετανάστες.
Δεν έχω κάτι υπόψη μου για αυτό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της δεν θα κάνει τα λάθη που έκανε το 2015 με τους μετανάστες. Η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της. Είναι υποχρέωσή μας να διασφαλίσουμε ότι τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται και δεν ζητάω συγγνώμη για αυτές τις πολιτικές μας.
Και όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στα συμπεράσματά τους ήταν ξεκάθαρα ότι δεν θα επιτρέψουμε μαζικές εισροές μεταναστών και δεν θα έχουμε τα λάθη του 2015.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
