Την προηγούμενη εβδομάδα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οξύνθηκε με εκατέρωθεν χτυπήματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Από τη μία το Ισραήλ έπληξε τo τεράστιο θαλάσσιο ιρανικό κοίτασμα αερίου Νότιο Παρς και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας αερίου στο παραλιακό Ασαλούγιε και από την άλλη το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον του γιγάντιου βιομηχανικού συμπλέγματος στο Ρας Λαφάν του Κατάρ, όπου είναι εγκατεστημένο το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Αποτέλεσμα αυτών των χτυπημάτων ήταν να αυξηθούν πολύ οι διεθνείς χρηματιστηριακές τιμές για το αργό πετρέλαιο, το ντίζελ και το φυσικό αέριο. Μέσα στην εβδομάδα που ξεκινάει σήμερα θα δούμε και στα βενζινάδικα στην Ελλάδα σημαντική αύξηση στις τιμές ντίζελ, όχι τόσο στη βενζίνη, κάτι που ήδη έγινε στη Γερμανία στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας με το ντίζελ να αυξάνεται κατά 12 λεπτά το λίτρο σε 48 ώρες.
Έπειτα από αυτά τα σκληρά χτυπήματα σε ενεργειακούς στόχους φάνηκε ότι θα επιδεικνυόταν αυτοσυγκράτηση όσον αφορά μελλοντικές επιθέσεις σε υποδομές υδρογονανθράκων. Όμως πάντα παραμένει το πρόβλημα του, σχεδόν ολοκληρωτικού, κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Με αποτέλεσμα το ημερήσιο παγκόσμιο ισοζύγιο παραγωγής – κατανάλωσης πετρελαίου, πετροχημικών, λιπασμάτων και υγραερίου να παραμένει ελλειμματικό και οι τιμές να μη σταματούν να αυξάνονται.
Έχοντας αυτά υπόψη του ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και βλέποντας τις εκλογές του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο να πλησιάζουν, έστειλε χθες τελεσίγραφο στο Ιράν να ανοίξει εντός 48 ωρών το πέρασμα του Ορμούζ για τα πλοία δυτικών συμφερόντων. Αλλιώς οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα βομβαρδίσουν εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν, τα οποία καίνε αέριο και, λιγότερο, πετρέλαιο, ενώ η χώρα διαθέτει και μία πυρηνική μονάδα ηλεκτροπαραγωγής. Όταν μιλάμε για ρεύμα, τότε τα πράγματα αλλάζουν άρδην. Εδώ το πρόβλημα για το Ιράν δεν είναι αν μειωθεί η οικονομική δραστηριότητα από πλήγματα σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και αερίου.
Χτυπώντας οι ΗΠΑ έναν κρίσιμο αριθμό μονάδων ηλεκτροπαραγωγής μπορούν να προκαλέσουν μπλακ άουτ σε όλη την έκταση του Ιράν, από το οποίο θα είναι δύσκολο να επανέλθει γρήγορα σε ομαλή λειτουργία το ηλεκτρικό σύστημα και η χώρα – αφού το πρόβλημα δεν θα είναι επιλύσιμο εντός 24ώρου, όπως έγινε πέρυσι στην Ισπανία, αλλά θα βρίσκεται εκτός λειτουργίας μεγάλος αριθμός μονάδων και άρα θα υπάρχει έλλειψη επαρκούς ηλεκτρικής ισχύος για να καλύψει όλες τις ανάγκες του Ιράν. Υπό τις παρούσες συνθήκες, μία τέτοια κατάσταση μπορεί να πυροδοτήσει την κοινωνική οργή και μαζικές διαδηλώσεις, τις οποίες το θεοκρατικό ιρανικό καθεστώς προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει. Για αυτό και το Ιράν απάντησε άμεσα στο τελεσίγραφο Τραμπ, ανταπειλώντας με χτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές και τις χιλιάδες μονάδες αφαλάτωσης σε χώρες του Περσικού Κόλπου, οι οποίες παρέχουν φρέσκο νερό σε καθημερινή βάση σε εκατομμύρια ανθρώπους.
Γίνεται λοιπόν σαφές ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας δυνητικά εντελώς νέας τροπής της πολεμικής σύγκρουσης, η οποία ελπίζουμε να μην υλοποιηθεί αύριο που λήγει το τελεσίγραφο.
Ο κ. Στάμτσης είναι διδάκτωρ μηχανικός, στέλεχος αγοράς ενέργειας
Εφημερίδα Απογευματινή
