Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο που εισάγει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, καθώς και τις παρεμβάσεις που προωθεί η κυβέρνηση για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, παρουσίασε στη Βουλή ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα προχωρά στην ενσωμάτωση του νέου Συμφώνου με τρόπο που εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα, επισημαίνοντας ότι το μεταναστευτικό αποτελεί ένα σύνθετο ζήτημα, το οποίο απαιτεί αποτελεσματικό έλεγχο των ροών, ορθή διαχείριση των αιτήσεων ασύλου και λειτουργικές διαδικασίες επιστροφών. Από την πλευρά της, η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, έκανε λόγο για τη δημιουργία ενός συνεκτικού και λειτουργικού συστήματος, το οποίο συνδυάζει την προστασία των συνόρων με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πλεύρης: Καμία χώρα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς έλεγχο των μεταναστευτικών ροών
Κατά την τοποθέτησή του, ο Θάνος Πλεύρης αναγνώρισε ότι το μεταναστευτικό αποτελεί πεδίο έντονων ιδεολογικών αντιπαραθέσεων. Ωστόσο, υποστήριξε ότι, ανεξαρτήτως πολιτικών προσεγγίσεων, καμία χώρα δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά εάν δεν είναι σε θέση να ελέγχει τις μεταναστευτικές ροές. Όπως ανέφερε, οι αφίξεις έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, γεγονός που απέδωσε σε ένα πλέγμα πολιτικών αποτροπής, οι οποίες -όπως είπε- εφαρμόζονται εντός των ορίων του διεθνούς δικαίου.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η συνεργασία με την Τουρκική Ακτοφυλακή, η ενίσχυση της φύλαξης των συνόρων, καθώς και οι παρεμβάσεις που εφαρμόζονται σε περιοχές όπως η Κρήτη, συμβάλλουν στον περιορισμό των παράτυπων μετακινήσεων.
Παράλληλα, τόνισε ότι η διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Σύμβασης της Γενεύης και με πλήρη σεβασμό στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Ο ίδιος σημείωσε ότι το νέο Σύμφωνο δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το καθεστώς προστασίας για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης διεθνούς προστασίας, αλλά εστιάζει κυρίως στη διαχείριση των περιπτώσεων που δεν πληρούν τα σχετικά κριτήρια.
Οι βασικές αλλαγές σε άσυλο και επιστροφές
Ο Θάνος Πλεύρης εξήγησε ότι μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νέου πλαισίου αφορά τη λήψη βιομετρικών στοιχείων ήδη από το στάδιο της εισόδου ενός ατόμου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να καταγράφεται με σαφήνεια η χώρα πρώτης εισόδου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διαδικασία αξιολόγησης του προσφυγικού προφίλ, υπογραμμίζοντας ότι αυτή βασίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα και όχι σε αυθαίρετες εκτιμήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις διαδικασίες κράτησης προσώπων που προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος. Όπως εξήγησε, στόχος είναι να διασφαλίζεται η δυνατότητα εντοπισμού και επιστροφής τους, σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης ασύλου.
Ο υπουργός στάθηκε επίσης στο ζήτημα των επιστροφών, το οποίο χαρακτήρισε ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το ποσοστό υλοποίησης των επιστροφών δεν ξεπερνά σήμερα το 18%, κυρίως λόγω των δυσκολιών που προκύπτουν στην ταυτοποίηση των προσώπων από τις χώρες προέλευσής τους. Αναφερόμενος στους λεγόμενους «Κόμβους Επιστροφής» σε τρίτες χώρες, διευκρίνισε ότι αφορούν αποκλειστικά πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η λειτουργία τους θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για νέες παράτυπες μεταναστευτικές ροές.
Βολουδάκη: Ενίσχυση της προστασίας για ανηλίκους και ευάλωτες ομάδες
Η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, χαρακτήρισε το υπό συζήτηση νομοσχέδιο ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου. Όπως ανέφερε, το νέο πλαίσιο δεν συνιστά απλώς προσαρμογή στις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας, αλλά επιδιώκει τη δημιουργία ενός συστήματος που θα μπορεί να ανταποκρίνεται στις πραγματικές πιέσεις που δέχεται η Ελλάδα ως κράτος πρώτης γραμμής.
Η υφυπουργός σημείωσε ότι το νομοσχέδιο καλύπτει το σύνολο της διαδικασίας, από την άφιξη ενός ατόμου στη χώρα έως την αναγνώρισή του ως πρόσφυγα ή την επιστροφή του. Τόνισε, ακόμη, ότι ενισχύονται οι εγγυήσεις προστασίας, διατηρείται η αρχή της μη επαναπροώθησης και προβλέπεται η παροχή νομικής συνδρομής ήδη από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας ασύλου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων και των ευάλωτων ομάδων. Όπως υπογράμμισε, προβλέπονται αυστηρότερες προδιαγραφές λειτουργίας για τους φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό, ενισχύεται το σύστημα επιτροπείας και επιταχύνεται ο ορισμός εκπροσώπου για κάθε ασυνόδευτο παιδί.
Παράλληλα, θεσπίζεται υποχρεωτικός έλεγχος ευαλωτότητας ήδη από το στάδιο της αρχικής διαλογής, προκειμένου να εντοπίζονται άμεσα άτομα με ειδικές ανάγκες, επιζώντες βασανιστηρίων, άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι και εγκυμονούσες, ώστε να παραπέμπονται χωρίς καθυστέρηση στις αρμόδιες υπηρεσίες προστασίας.
Η συζήτηση του νομοσχεδίου συνεχίζεται στη Βουλή, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί ένα πιο οργανωμένο και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης του μεταναστευτικού, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης εκφράζουν τις δικές τους επιφυλάξεις και ενστάσεις για επιμέρους προβλέψεις και τον τρόπο εφαρμογής τους.
