Η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται συχνά από το εξής παράδοξο: όσο περισσότερες αλλαγές συντελούνται τόσο δυσκολότερο φαίνεται να αναγνωριστούν. Η επικαιρότητα εστιάζει δικαιολογημένα στα προβλήματα, στις κρίσεις που ανακύπτουν, σε τυχόν αστοχίες και καθυστερήσεις της κυβέρνησης. Μέσα σε αυτήν τη διαρκή εναλλαγή γεγονότων, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί η μεγάλη εικόνα και να ξεχάσουμε την απόσταση που έχει διανυθεί.
Τα τελευταία χρόνια η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με διαδοχικές δοκιμασίες, πολλές από τις οποίες παγκόσμιες: οικονομική κρίση, δημοσιονομική προσαρμογή, μεταναστευτικές πιέσεις, πανδημία, ενεργειακή κρίση και γεωπολιτικές αναταράξεις. Σε ένα τέτοιο αβέβαιο περιβάλλον, διεθνώς οι κυβερνήσεις περιορίστηκαν συχνά στην αντιμετώπιση του επείγοντος. Αυτό που παρατηρούμε όμως από το 2019 και μετά στην Ελλάδα είναι μια προσπάθεια να σχεδιαστεί το μέλλον με μεγαλύτερο βάθος χρόνου, παράλληλα με την αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων.
Στην οικονομία η μείωση δεκάδων φόρων και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, η αύξηση του κατώτατου μισθού, η σημαντική αποκλιμάκωση της ανεργίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αποτελούν μέρος μιας προσπάθειας για ένα πιο παραγωγικό και ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον. Στο κράτος η ψηφιοποίηση εκατοντάδων υπηρεσιών δεν είναι απλώς ζήτημα τεχνολογίας. Είναι μια διαφορετική φιλοσοφία λειτουργίας που σέβεται τον χρόνο του πολίτη, περιορίζει τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά και ενισχύει τη διαφάνεια. Στην υγεία, στις υποδομές, στην πολιτική προστασία, στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση βρίσκονται σε εξέλιξη μεταρρυθμίσεις που επιχειρούν να αντιμετωπίσουν παθογένειες δεκαετιών. Όχι χωρίς δυσκολίες ή καθυστερήσεις, αλλά με σαφή κατεύθυνση.
Συχνά στον δημόσιο διάλογο αναζητούμε τη μία θεαματική αλλαγή που θα λύσει όλα τα προβλήματα. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι οι μεγάλες αλλαγές είναι αποτέλεσμα πολλών μικρότερων βημάτων που συσσωρεύονται στον χρόνο. Η ανεργία δεν μειώνεται εν μία νυκτί. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δεν αποκαθίσταται με μία απόφαση. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα δεν αλλάζει στιγμιαία. Ούτε η παραγωγικότητα μιας οικονομίας βελτιώνεται με έναν νόμο.
Οι μεταρρυθμίσεις έχουν τον δικό τους χρόνο. Χρειάζονται σχεδιασμό, επιμονή και συνέπεια. Χρειάζονται επίσης κάτι που τα τελευταία χρόνια έχουμε την τάση να θεωρούμε δεδομένο, αλλά μόνο δεδομένο δεν είναι: πολιτική σταθερότητα. Όχι γιατί η σταθερότητα αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά γιατί χωρίς αυτή καμία χώρα δεν μπορεί να ακολουθήσει μια συνεκτική πορεία αλλαγών. Η συνέχεια επιτρέπει στις πολιτικές να ωριμάσουν, να διορθωθούν όπου χρειάζεται και τελικά να αποδώσουν.
Η Ελλάδα σήμερα δεν είναι μια χώρα χωρίς προβλήματα. Παραμένουν προκλήσεις στην Υγεία, στη Δικαιοσύνη, στο κόστος ζωής και στην παραγωγικότητα της οικονομίας. Υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν. Όμως η αξιολόγηση μιας χώρας δεν μπορεί να γίνεται μόνο με βάση τις αδυναμίες της. Αν κοιτάξουμε με ειλικρίνεια τη διαδρομή των τελευταίων ετών, θα διαπιστώσουμε ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται πια στη θέση που βρισκόταν πριν από μία δεκαετία. Είναι πιο θωρακισμένη, πιο εξωστρεφής, πιο ψηφιακή, πιο ελκυστική για επενδύσεις, με περισσότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης και απασχόλησης για τους νέους.
Η πορεία αυτή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Το ζητούμενο για την επόμενη τετραετία είναι να διασφαλίσουμε ότι η χώρα θα συνεχίσει να προχωρά με σχέδιο, συνέπεια και μεταρρυθμιστική επιμονή. Γιατί οι μεγάλες αλλαγές είναι διαδικασίες και όχι στιγμιαία συμβάντα. Και οι χώρες αλλάζουν αργά. Αλλάζουν όμως, όταν υπάρχει σχέδιο, βούληση και, ίσως κυρίως, κατεύθυνση.
Η κυρία Λυτρίβη, PhD, είναι βουλευτής Επικρατείας με τη ΝΔ και τ. υφυπουργός Παιδείας
Εφημερίδα Απογευματινή
