Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, κορυφαίοι πολιτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι από την Ευρώπη και τον Κόλπο, αλλά και σημαντικές προσωπικότητες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, συναντήθηκαν την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο του Europe Gulf Forum.
Το βασικό μήνυμα της τρίτης συνάντησης ήταν η ανάγκη για άμεση και ουσιαστική συνεργασία απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με αιχμή την ασφάλεια, την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, την ενέργεια, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Το Forum πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με πρωτοβουλία του ιδρυτή του και προέδρου του Ομίλου Antenna Θοδωρή Κυριακού, σε συνεργασία με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Atlantic Council Frederick Kempe.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ακόμη ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Tony Blair, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Mike Pompeo και ο πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου για θέματα ενέργειας και επενδύσεων Amos Hochstein.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε μια εβδομάδα κατά την οποία, σύμφωνα με το Forum, η κρίση στον Κόλπο είχε επιδεινωθεί, με ιδιαίτερη αναφορά στα Στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Αρχηγοί κρατών, υπουργοί, θεσμικοί παράγοντες, επενδυτές και επιχειρηματίες επικεντρώθηκαν στις επιπτώσεις που έχει η διατάραξη των θαλάσσιων αρτηριών στην ασφάλεια, την ενέργεια, το διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη αποκατάστασης των εμπορικών διελεύσεων και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, καθώς οι συμμετέχοντες συνέδεσαν την κρίση στον Κόλπο με την αύξηση του κόστους ζωής και των τιμών καυσίμων και ενέργειας στην Ευρώπη.
Μελόνι: «Μεγαλύτερη ευθύνη» από Ευρώπη και Κόλπο
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Giorgia Meloni, σε παρέμβασή της μέσω βίντεο, έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, χωρίς περιορισμούς που δημιουργούν διακρίσεις.
Όπως ανέφερε, η ευημερία των δύο περιοχών συνδέεται με την ειρήνη, το ανοικτό εμπόριο, τις ασφαλείς συνδέσεις και τους κοινούς εμπορικούς διαδρόμους.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός υποστήριξε την ενίσχυση των επενδύσεων σε εναλλακτικούς εμπορικούς διαδρόμους, υποδομές, τεχνολογία και αμυντικές δυνατότητες, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα απέναντι στις απειλές και στις προσπάθειες διχασμού.
Παράλληλα, έστειλε μήνυμα για μεγαλύτερη ανάληψη ευθύνης από την Ευρώπη και τον Κόλπο σε θέματα ασφάλειας, ανάπτυξης και ευημερίας.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Antonio Tajani, ο οποίος τόνισε την ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή και από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Μητσοτάκης: Ανοικτές όλες οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της προστασίας της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Όπως ανέφερε, είναι προς το συμφέρον όλων να παραμείνουν ανοικτές όλες οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί, ενώ παράλληλα έθεσε ως στόχο την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας μέσω αμοιβαίων επενδύσεων.
Η ελληνική παρέμβαση εντάχθηκε στη συνολική συζήτηση για τη σύνδεση της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών με την ενεργειακή και οικονομική σταθερότητα.
Ο πρόεδρος του Ομίλου Antenna και ιδρυτής και συμπρόεδρος του Europe Gulf Forum Θοδωρής Κυριακού χαρακτήρισε τη συνάντηση ιδιαίτερα ουσιαστική, επισημαίνοντας ότι η ασφάλεια, η ενέργεια, οι επενδύσεις και η άμυνα είναι πεδία στα οποία η στενότερη συνεργασία Ευρώπης και Κόλπου καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική.
Ο κ. Κυριακού ανέφερε ότι υπάρχει σαφής βούληση από την Ευρώπη για μεγαλύτερη στήριξη του Κόλπου και υπογράμμισε ότι από τη συνάντηση προέκυψαν συγκεκριμένες και άμεσα εφαρμόσιμες πρωτοβουλίες.
Ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Tony Blair στάθηκε στις επιπτώσεις της κρίσης τόσο για τον Κόλπο όσο και για την Ευρώπη.
Όπως ανέφερε, οι δύο περιοχές έχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα και κοινές ανησυχίες, ενώ η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ο ίδιος χαρακτήρισε άμεση προτεραιότητα τη διασφάλιση της λειτουργίας των θαλάσσιων οδών, θέτοντας το ερώτημα της επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και της αντιμετώπισης των προβλημάτων στην περιοχή του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, ανέδειξε τους τομείς της ενέργειας, της άμυνας και των επενδύσεων ως πεδία με σημαντικά περιθώρια συνεργασίας.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Mike Pompeo χαρακτήρισε παραγωγική τη συζήτηση, υπογραμμίζοντας ότι Ευρώπη και χώρες του Κόλπου σημειώνουν πρόοδο σε ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, αλλά και η συνεργασία για την αντιμετώπιση κοινών απειλών.
Ο Amos Hochstein, πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου για θέματα ενέργειας και επενδύσεων, υπογράμμισε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει συνέπειες πολύ πέρα από την περιοχή.
Όπως ανέφερε, οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές ιδιαίτερα στην Ευρώπη μέσω της αύξησης του κόστους ζωής, των καυσίμων και της ενέργειας.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Atlantic Council και συμπρόεδρος του Europe Gulf Forum Frederick Kempe ανέδειξε την ενεργειακή διάσταση της κρίσης.
Όπως σημείωσε, οι θαλάσσιες οδοί του Κόλπου έχουν κομβική σημασία, καθώς μέσω αυτών διακινούνται πετρέλαιο και φυσικό αέριο που τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο ίδιος τόνισε ότι οι δυνατότητες συνεργασίας σε τεχνολογία, εμπόριο και τουρισμό εξακολουθούν να υπάρχουν, όμως η σημερινή συγκυρία δημιουργεί επείγουσα ανάγκη για κοινή δράση και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Οι συμμετέχοντες έδωσαν ιδιαίτερη σημασία στην επικείμενη Σύνοδο ΕΕ–Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (EU-GCC), η οποία, σύμφωνα με το υλικό του Forum, θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα στο Ριάντ.
Η σύνοδος παρουσιάστηκε ως ευκαιρία για την Ευρώπη να προχωρήσει σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενίσχυση του ελεύθερου εμπορίου, της συνδεσιμότητας και της ασφάλειας των θαλάσσιων οδών.
Ποιοι συμμετείχαν
Στο Europe Gulf Forum συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Alexander Stubb, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρωθυπουργός της Κροατίας Andrej Plenković, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola και ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Antonio Tajani.
Παρόντες ήταν ακόμη ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Radosław Sikorski, αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ο Ευρωπαίος επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας, ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου Jasem Mohamed Albudaiwi, ο ειδικός εντεταλμένος της ΕΕ για τον Κόλπο Luigi Di Maio, καθώς και οι Tony Blair, Mike Pompeo και Amos Hochstein.
Από τον επιχειρηματικό και επενδυτικό κόσμο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι Len Blavatnik, Philippe Amon, Michal Solowow και Αλέξης Ατεσλής, ενώ το Forum εκπροσώπησαν ο Θοδωρής Κυριακού και ο Frederick Kempe.
Το Europe Gulf Forum ανέδειξε έτσι ως βασικούς άξονες της επόμενης περιόδου την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών, την ενεργειακή ασφάλεια, την ενίσχυση του εμπορίου, τις επενδύσεις και τη μεγαλύτερη διασύνδεση Ευρώπης και Κόλπου.
