Πλέγμα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της «αλυσιδωτής καταιγίδας που χτυπά τα κράτη» (έκφραση που χρησιμοποίησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο υπουργικό συμβούλιο) ενεργοποιεί η κυβέρνηση, στέλνοντας μήνυμα ότι εν μέσω ενεργειακής κρίσης και νέων πληθωριστικών εξάρσεων, κεντρική επιλογή του Μεγάρου Μαξίμου είναι η στήριξη της κοινωνίας, δίχως να τίθεται όμως σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία.
Στο πλαίσιο αυτό ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε σειρά μέτρων για τη στήριξη της κοινωνίας, με τη διεύρυνση της ρύθμισης οφειλών από τις 72 στις 120 δόσεις για παλιά χρέη προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, όπως επίσης και νέο αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers και σημαντική παρέμβαση για τα καύσιμα.
Για το πετρέλαιο κίνησης που «καίει» την πραγματική οικονομία καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο, η τιμή του οποίου επιδρά σε όλο το φάσμα της παραγωγής και διακίνησης προϊόντων, η κρατική επιδότηση αυξάνεται σε 15 λεπτά (12 λεπτά πλέον ΦΠΑ), από 10 λεπτά (8 λεπτά πλέον ΦΠΑ), για την περίοδο από 1 έως 15 Οκτωβρίου 2026, ενώ τα δύο διυλιστήρια της χώρας (HELLENiQ ENERGY και Motor Oil) διατηρούν για ακόμη 15 ημέρες την απευθείας ενίσχυση των 5 λεπτών/λίτρο στην αντλία. Έτσι από τις επόμενες ημέρες η συνολική ενίσχυση στο ντίζελ κίνησης ανεβαίνει στα 20 λεπτά. Το δημοσιονομικό κόστος για την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης εκτιμάται σε 20.000.000 ευρώ.
Για την αμόλυβδη δεν προβλέπεται κρατική επιδότηση. Ωστόσο συνεχίζεται η έκπτωση των διυλιστηρίων ύψους 10 λεπτών (8 λεπτά πλέον ΦΠΑ προηγουμένως).
Όσον αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, οι ανακοινώσεις, όπως έχει ήδη εξαγγελθεί, θα γίνουν στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την επίσημη έναρξη διάθεσής του στην αγορά και με στόχο η τελική τιμή διάθεσης στον καταναλωτή να διαμορφωθεί χαμηλότερα από το 1,75 ευρώ που έκλεισε πέρυσι, μέσα από έναν συνδυασμό γενναίας επιχορήγησης από το κράτος και εκπτώσεων εκ μέρους των διυλιστηρίων, ώστε οι προμήθειες να γίνονται κοντά στο 1,60-1,50 ευρώ το λίτρο.
Επιδόματα από τις υπερεισπράξεις ΦΠΑ
Παράλληλα ο κ. Μητσοτάκης έκανε γνωστό στο υπουργικό συμβούλιο ότι έστειλε επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας περισσότερη δημοσιονομική ευελιξία, με ειδική μεταχείριση στις υπερεισπράξεις ΦΠΑ και φόρων κατανάλωσης, προκειμένου η κυβέρνηση να μπορεί να τις αξιοποιήσει με τη μορφή πρόσθετων επιδομάτων.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο πρωθυπουργός προτείνει να δοθεί η δυνατότητα «επιστροφής» των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ που προκύπτουν από τη γενική άνοδο των τιμών για τη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Συγκεκριμένα, ο κ. Μητσοτάκης πρότεινε ότι «τα κράτη του μπλοκ θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ, τα οποία προκύπτουν από την απρόβλεπτη άνοδο των γενικών τιμών, για να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παράλληλα, μία άλλη πρόταση του Έλληνα πρωθυπουργού αφορά την «ευελιξία» των δημοσιονομικών περιθωρίων, δηλαδή, να ενεργοποιηθεί μία ακόμη «ρήτρα διαφυγής» από το ανώτατο όριο δαπανών ώστε τα επιπλέον έξοδα για ενίσχυση των πολιτών να μην συνυπολογίζονται στις προσυμφωνημένες οροφές δαπανών και να μην επηρεάζουν το έλλειμμα.
«Ήρθε η ώρα για τολμηρές και κοινές λύσεις, που θα ξεπερνούν τις γενικές παραινέσεις που έχουμε ακούσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας», είπε κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.
Σημειώνεται ότι ανοιχτό παραμένει το θέμα της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, με την κυβέρνηση να δηλώνει ότι τάσσεται υπέρ της μείωσής του, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί η μείωση είναι με έγκριση ευρωπαϊκής εξαίρεσης, διαφορετικά δεν υπάρχει το δημοσιονομικό περιθώριο. Σε κάθε περίπτωση το θέμα θα τεθεί μετ΄ επιτάσεως από τον κ. Μητσοτάκη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα μέσα Οκτωβρίου.
Ανάσες
Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, που προμηνύει βαρύ χειμώνα για τους πολλούς, το μέτρο που αφορά στη διεύρυνση του πλαισίου των 72 δόσεων σε 120 δόσεις για παλαιές οφειλές έρχεται να δώσει ανάσες. Ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται σε 120 δόσεις (έναντι 72 προηγουμένως) με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ. Στο μέτρο μπορούν να συμπεριληφθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και την 31/12/2024 και δεν τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30/09/2026. Ακόμη η αίτηση ένταξης στη ρύθμιση μπορεί να υποβληθεί έως 30/06/2027 (έναντι έως 31/12/2026 που ίσχυες μέχρι χθες).
Και παράλληλα το υπουργείο Οικονομικών ενεργοποιεί δέσμη 16 νέων παρεμβάσεων με στόχο την αλλαγή στο πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers βάζοντας σαφείς προθεσμίες, συγκεκριμένα όρια και άμεσες συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών.
Ο πρωθυπουργός στην εισαγωγική του τοποθέτηση αναφέρθηκε στη γεωπολιτική αβεβαιότητα που προκαλείται από τις συγκρούσεις στην Ουκρανία, στο Ορμούζ, στην Ερυθρά Θάλασσα, υπογραμμίζοντας τη διεθνή οικονομική και ενεργειακή αναταραχή. Με αυτό το πρίσμα και λαμβάνοντας υπόψη τη ρευστότητα που επικρατεί στο διεθνές σκηνικό ο κ. Μητσοτάκης έκανε γνωστό ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα εξετάζονται πλέον ανά 15ήμερο, σε συνδυασμό με τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί, με στόχο τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος και την ενίσχυση των πολιτών απέναντι στην παρατεταμένη ακρίβεια.
Το κεντρικό μήνυμα που εξέπεμψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη χθεσινή του τοποθέτηση είναι η κατεύθυνση της στήριξης στην κοινωνία, χωρίς όμως να ναρκοθετούνται οι αντοχές της οικονομίας. «Το τελευταίο το οποίο θα χρειαζόμασταν είναι μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», είπε ο πρωθυπουργός και τόνισε στη συνέχεια τους κινδύνους μιας εσωτερικής αποσταθεροποίησης. «Δεν θα ρισκάρουμε, σε καμία περίπτωση, όλα αυτά τα οποία έχουμε πετύχει τα τελευταία χρόνια, ούτε πρόκειται να θέσουμε σε κίνδυνο τη διεθνή εμπιστοσύνη, η οποία πολύ δύσκολα χτίζεται αλλά και πολύ εύκολα καταρρέει», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης και εν συνεχεία κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι διακινεί «πληθωρισμό υποσχέσεων».
Εφημερίδα Απογευματινή
