Αποκαλύφθηκε υπόγειο συγκρότημα για μυστηριακές τελετές

Υπόγειο κτίριο της Ύστερης αρχαιότητας που «αποκαλύφθηκε» στο Χιλιομόδι - Η μυστηριακή χρήση του
09:16 - 8 Ιανουαρίου 2026

Νέα, εντυπωσιακά ευρήματα που παραπέμπουν σε μυστηριακές τελετές ίασης, προέκυψαν από την ανασκαφή της αρχαίας Τενέας, μέσα στο 2025 στο Χιλιομόδι Κορινθίας. Γύρω από το Ταφικό Μνημείο ΙΙΙ, αποκαλύφθηκε συγκρότημα με χρήση από τους Αρχαϊκούς έως τους Ρωμαϊκούς Χρόνους. Στο επίκεντρο, ορθογώνιο υπόγειο κτίριο το οποίο -κατά τους Ύστερους Ελληνιστικούς Χρόνους- λειτουργούσε ως στεγασμένη τελετουργική δεξαμενή συνδεδεμένη με τελετές ίασης. Οι συμμετέχοντες πιθανότατα υποβάλλονταν σε κάθαρση και σε μια μορφή εγκοίμησης (τελετουργικός ύπνος κοντά στο νερό), με σκοπό τη θεραπεία. Μάλιστα, τα αρχιτεκτονικά μέλη που εντοπίστηκαν, μαρτυρούν πράγματι την ύπαρξη ενός κτίσματος στον χώρο, με αυτήν τη λειτουργία.
Από τον χώρο της δεξαμενής περισυνελέγη ασημένιος στατήρας, κοπής Κορίνθου (549-510 π.Χ.), μαζί με αναθηματικά πήλινα ομοιώματα δαχτύλων, χεριού, κάτω άκρου και ένα αναθηματικό πήλινο προσωπείο, πιθανότατα ο Αρποκράτης – Ώρος σε παιδική ηλικία. Από τα ευρήματα αυτά, σε συνδυασμό με εκείνα που εντοπίστηκαν το 2024 (ανάμεσά τους πήλινα αναθήματα ανθρώπινων μελών, μεταλλικά εργαλεία παρασκευής φαρμάκων και ποσότητα δηλητηρίου αρσενικού) καθίσταται σαφές ότι ο χώρος χρησιμοποιούνταν για τέτοιες μυστηριακές τελετές ίασης.
Σφραγιδόλιθος

Λεπτομέρειες από το εσωτερικό του συγκροτήματος που αποκαλύφθηκε

Η δεξαμενή ήταν το βασικό στοιχείο της ίασης που επιτυγχανόταν με τη διαδικασία της κάθαρσης και της εγκοίμησης κοντά στο νερό. Το αναθηματικό ομοίωμα του Αρποκράτη μαζί με ευρήματα παλαιότερων ανασκαφικών περιόδων, όπως το χρυσό δαχτυλίδι με σφραγιδόλιθο, που απεικονίζει τον Απόλλωνα ιατρό, το πήλινο ανάγλυφο πλακίδιο πετεινού, τα ακροκέραμα, το σιδερένιο δαχτυλίδι και ο λύχνος με αναπαραστάσεις του Σάραπη, αλλά και τα χρυσά φύλλα λωτού που συνδέονται με τον Αρποκράτη, καθώς και το πλήθος υλικού από κατάλοιπα ζώων που χρησιμοποιήθηκαν σε μυστηριακές τελετές, ενισχύουν την παραπάνω άποψη. Επιπλέον, η παρουσία του Σάραπη και του Αρποκράτη αποδεικνύουν πως η Τενέα συμβαδίζει με την πολιτιστική και θρησκευτική τάση που προέκυψε από την Αίγυπτο και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα στα χρόνια των Πτολεμαίων.

Όσο για το αρχαϊκό υπόγειο κτίριο με το πλάτωμα, υπήρξε πιθανότατα ο αρχικός χώρος τέλεσης των μυστηριακών τελετών, κατά τον 1ο αιώνα π.Χ., ενώ συνεχίζουν να διατηρούνται και να χρησιμοποιούνται οι πρώιμες δομές στον χώρο. Ωστόσο, η εικόνα του χώρου άλλαξε ριζικά στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ., πιθανότατα εξαιτίας της πολεοδομικής αναδιάρθρωσης της ρωμαϊκής πόλης. Σταδιακά, ο χώρος του ιερού διαμορφώθηκε σε εκτεταμένο νεκροταφείο που χρησιμοποιήθηκε έως τον 5ο αι. μ.Χ. Κάπως έτσι, ανασκάφηκαν συνολικά 23 τάφοι, πλούσια κτερισμένοι με νομίσματα, χρυσά και χάλκινα κοσμήματα, υάλινες χάντρες και υάλινα μυροδοχεία, πήλινα αγγεία, λύχνους… Τέλος, εντός του οικιστικού ιστού της πόλης, εντοπίστηκαν νέες δομές κατοίκησης Ρωμαϊκών και Ύστερων Ρωμαϊκών Χρόνων.

Εφημερίδα Απογευματινή