Το Σάββατο 31 Ιανουαρίου στις 17.30 εγκαινιάζεται στο Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού η έκθεση «Κήπος Περίκλειστος» με έργα του εικαστικού Λεωνίδα Μιχαλάκου. Ο καλλιτέχνης στη νέα του ατομική έκθεση παρουσιάζει δεκατρία ζωγραφικά έργα μικρών διαστάσεων και δύο γλυπτά.
Η μοναδικότητα και η σπανιότητα αυτών των έργων συνίστανται στα εξής στοιχεία: Την θεματογραφία, τα υλικά και την τεχνική.
Παλιά ξύλα που ο Λεωνίδας Μιχαλάκος συλλέγει με σπουδή και ευλάβεια, γίνονται η βάση, ο καμβάς πάνω στον οποίο δημιουργούνται περίτεχνα παλίμψηστα μνήμης και ιστορίας, τα οποία παραπέμπουν στις τοιχογραφίες και τα δάπεδα των βυζαντινών ναών της Μάνης.
Συλλέκτης αναμνήσεων και υλικών ο καλλιτέχνης αναζητά τα παλιά ξύλα του σε αναπαλαιώσεις παλιών σπιτιών ή στα σκουπίδια που έχει πεταχτεί μια παλιά κασέλα και στη συνέχεια τα «σμίγει» με μοναδική μαεστρία με τα άλλα πολύτιμα υλικά του, χρυσό αργυρό και αυγοτέμπερα για να δημιουργήσει μικρά αριστουργήματα που το κάθε ένα από αυτά αφηγείται με λυρισμό τη δική του ιστορία.
Τα μαθήματα παλαιογραφίας στη διάρκεια των οποίων ο καλλιτέχνης εντρύφησε και έμαθε να ερμηνεύει τη βυζαντινή γραφή, τον ώθησαν να ενσωματώσει στα έργα του στίχους από μανιάτικα μοιρολόγια γραμμένους με τη βυζαντινή τεχνοτροπία.
Όταν ξεκίνησε δεν ήξερε που θα βρει τα ειδικά χαρτιά και τις πένες που χρειάζεται γι’ αυτό. Εξερευνητής της ιστορίας και της τέχνης, ταπεινός «προσκυνητής» των βυζαντινών ναών της Μάνης , ξεκίνησε από το «μηδέν» για να διεκπεραιώσει το έργο του. Να δώσει καλλιτεχνική μορφή στο όραμα του.
Στη διάρκεια αυτής της μεγάλης διαδρομής έμεινε πιστός σε δύο στόχους: Να παραμείνει αληθινός και να εξελίσσει διαρκώς την τέχνη και την τεχνική του. Τα έργα που θα δούμε στην έκθεση «Κήπος Περίκλειστος» είναι σύγχρονα πολυδιάστατα μνημεία μιας μακραίωνης παράδοσης και χιλιάδων χρόνων ιστορίας. Έχουν εικόνα, «ήχο» και οσμή. Περιηγούμενος ο θεατής στην έκθεση θα «ακούσει» τις ιστορίες που αφηγούνται τα μανιάτικα μοιρολόγια που περιγράφουν γλαφυρά πώς θα είναι η ζωή στο επέκεινα. Πώς είναι οι «παραδείσιοι» κήποι. Θα αισθανθεί την μυρωδιά του παλιού ξύλου και του λιβανιού από τους βυζαντινούς ναούς. Θα δει εικόνες μοναδικής αισθητικής και ομορφιάς δημιουργημένες με μεράκι , ζήλο και δέος από τον Λεωνίδα Μιχαλάκο. Θα ζήσει ξανά τους θρύλους και τους μύθους της Μάνης και του Βυζαντίου.
Η έκθεση συμπληρώνεται από δύο γλυπτά:
- «Κεφάλι κόρης με χρυσό σκουλαρίκι» σε μανιάτικη πέτρα.
- «Τάμα»: Ξύλο ορείχαλκος και μελισσοκέρι.
Επίσης την έκθεση συμπληρώνουν δύο υπέροχα έργα σε χειροποίητο κινέζικο χαρτί. Το πρώτο έργο είναι το ποίημα του Νίκου Γκάτσου «Μανιάτικος Εσπερινός» γραμμένο με κεφαλαιογράμματα Βυζαντινής γραφής και κοσμημένο με βυζαντινά σύμβολα από τα θρησκευτικά χειρόγραφα του Βυζαντίου το δεύτερο το ποίημα του Λευκάδιου Χερν, «Είμαι εγώ ο ένας:» γραμμένο και κοσμημένο με τον ίδιο τρόπο.
Η επιμελήτρια της έκθεσης μουσειολόγος , Σοφία Πελοποννησίου-Βασιλάκου, τοποθέτησε τα έργα του Λεωνίδα Μιχαλάκου στον φιλόξενο και ζεστό χώρο του Ιδρύματος Κατακουζηνού με σεβασμό και σπουδή έτσι ώστε να αφήσει να εξελιχθούν αρμονικά στο ιδιαίτερο εικαστικό σύμπαν του Λεωνίδα Μιχαλάκου οι μύθοι που αφηγούνται τα μοναδικά του έργα.
Ένα σπίτι μουσείο με τη γοητεία και την ιστορία της γενιάς του ’30 στην καρδιά της Αθήνας, το Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού, ήταν ο ιδανικός χώρος για να φιλοξενηθούν τα έργα του Λεωνίδα Μιχαλάκου.
Ο καλλιτέχνης σημειώνει για την έκθεση: «Κατάγομαι από την προσηλιακή Μάνη και τα τελευταία χρόνια ζω και εργάζομαι στον Κότρωνα. Συχνά μου αρέσει να επισκέπτομαι τους περίφημους βυζαντινούς ναούς – μνημεία 11ος – 13ος αιώνας που κατακλύζουν την περιοχή από το άκρο Ταίναρο έως και τα όρια της πόλης της Καλαμάτας. Είναι ναοί – μνημεία οικοδομημένοι στο ανθρώπινο μέτρο, με βαθύ θρησκευτικό αίσθημα και μεγάλη ταπεινότητα. Καμιά υπερβολή, πουθενά και ας βλέπεις σε κάποιον ένα ρωμαϊκό ανάγλυφο ή αλλού μια ελληνιστική επιγραφή «ΑΥΓΗ ΧΑΙΡΕ», τοποθετημένη ανάποδα διότι έτσι βόλευε τον μάστορα, ή παραδίπλα αρχαία κιονόκρανα ενταγμένα άριστα στην εξωτερική τοιχοποιία ώστε να δημιουργούν ένα τόσο ιδιαίτερο σύμπαν. Δεν έχω δε λόγια να εκφράσω το δέος που σε κατακλύζει κάθε φορά που επισκέπτομαι έναν από αυτούς τους ναούς που ευτυχώς σήμερα παραμένουν ανοιχτοί. Κατάγραφοι από άκρη σε άκρη σου δημιουργούν το αίσθημα -Παραδείσιας Χάρης, αισθάνεσαι ότι δεν είσαι ένας απλός επισκέπτης, αλλά ένας ευλογημένος προσκυνητής. Ως εκ τούτου το θέμα των έργων είναι εμπνευσμένο από τις τοιχοποιίες και τα δάπεδα αυτών των περίφημων βυζαντινών ναών -μνημείων. Τα δε ξύλα που χρησιμοποιώ για τα έργα είναι και αυτά είτε από την προσπάθεια αναπαλαίωσης του πατρικού σπιτιού ή από κάποια κασέλα που την έβγαλαν για πέταμα, σε κάθε περίπτωση υλικό σε δεύτερη χρήση. Στην διάρκεια των σπουδών μου παρακολούθησα μαθήματα παλαιογραφίας και αισθάνθηκα ευτυχής γι αυτό διότι πάντα με ”κέντριζαν” τα βυζαντινά χειρόγραφα που βεβαίως τότε δεν καταλάβαινα τίποτα απολύτως από όσα λέγανε
Η σκέψη να αποδώσω μανιάτικα μοιρολόγια μέσα από όλο αυτό, προέκυψε, από εσωτερική ανάγκη καλλιτεχνικής έκφρασης αργότερα. Έχει την σημασία του φαντάζομαι ότι μεγάλωσα μέσα στην παραμυθία των μοιρολογιών και των θρύλων της Μάνης…
Αν μπορώ να ισχυριστώ κάτι γύρω από αυτόν τον ”δρόμο” και σε αυτό είμαι αληθινός είναι μόνον τούτο: Ότι μου ανήκει η πατρότητα της σκέψης.»
Info
- Κήπος Περίκλειστος – Ατομική έκθεση ζωγραφικής και γλυπτικής του Λεωνίδα Μιχαλάκου
- Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού
- Αμαλίας 4, 105 57, Αθήνα (5ος όροφος)
- Εγκαίνια: Σάββατο 31 Ιανουαρίου 17.30-20.00
- Διάρκεια έκθεσης: 31 Ιανουαρίου – 27 Φεβρουαρίου
- Μέρες & ώρες λειτουργίας: Τετάρτες 4, 11, 18 και 25 Φεβρουαρίου και Παρασκευές 6, 13, 20 και 27 Φεβρουαρίου 17.30 -19.30
