Στον συνολικό σχεδιασμό του για την ανάπτυξη και την προώθηση της μαρμαροτεχνίας στην Τήνο, το Υπουργείο Πολιτισμού ενέταξε την αποκατάσταση και συντήρηση της Οικίας του Γιαννούλη Χαλεπά, η οποία έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Το έργο περιλαμβάνει την επανέκθεση των έργων του σπουδαίου γλύπτη, καθώς και των προσωπικών του αντικειμένων.
Αποκατάσταση με έμφαση στον άνθρωπο Χαλεπά
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η αποκατάσταση της Οικίας Χαλεπά υλοποιείται με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, μέσω της αρμόδιας Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, Αν. Στερεάς Ελλάδας και Κυκλάδων. Βασικός στόχος του έργου δεν είναι η τεχνοτροπική ανάλυση του έργου του καλλιτέχνη, αλλά η ανάδειξη της ανθρώπινης διάστασης και του δραματικού βίου του, μέσα από τους χώρους όπου έζησε και δημιούργησε.
Τα προσωπικά του αντικείμενα και το εκθεσιακό υλικό λειτουργούν ως αυθεντικά τεκμήρια παρουσίας, ενισχύοντας την αφήγηση της ζωής του μέσα από θεματικές και αφηγηματικές ενότητες.
Δήλωση Λίνας Μενδώνη: «Τιμάται η μνήμη του καλλιτέχνη»
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σε δήλωσή της, τόνισε ότι η αποκατάσταση της Οικίας Χαλεπά συνδυάζεται με τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση της Ανώτερης Σχολής Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Πανόρμου Τήνου, έργο άνω των 10 εκατ. ευρώ, επίσης χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Όπως υπογράμμισε, τα έργα ενισχύουν την ταυτότητα της Τήνου ως τόπου άρρηκτα συνδεδεμένου με την τέχνη του μαρμάρου και τους σπουδαίους Τηνιακούς καλλιτέχνες. Η ιστορική οικία, στον παραδοσιακό οικισμό του Πύργου, είχε διακόψει τη λειτουργία της το 2023 προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης.
Ένα μουσείο με σεβασμό στην ιστορικότητα του κτηρίου
Το διώροφο κτήριο του 19ου αιώνα διατηρεί τη διττή του λειτουργία: αφενός ως εκθεσιακός χώρος, αφετέρου ως αυθεντική κατοικία, με λιθοδομή, ξύλινα πατώματα, βεράντα και αυλή. Τα αρχιτεκτονικά του χαρακτηριστικά αποκλίνουν από την παραδοσιακή λαϊκή αρχιτεκτονική της Τήνου, πιθανότατα λόγω μετατροπών κατά τη διάρκεια της ζωής του καλλιτέχνη.
Η εμπειρία του επισκέπτη εμπλουτίζεται με ψηφιακά μέσα, τα οποία ενισχύουν τον εκπαιδευτικό και βιωματικό χαρακτήρα της έκθεσης.
Οι μελέτες και ο μουσειολογικός σχεδιασμός
Κατά την περίοδο 2023–2025 εγκρίθηκαν η αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης, η μουσειογραφική μελέτη εφαρμογής και η μελέτη προσβασιμότητας. Ο βασικός άξονας της μουσειολογικής πρότασης είναι η ζωή του Γιαννούλη Χαλεπά, άρρηκτα συνδεδεμένη με το ίδιο το οίκημα.
Η έκθεση οργανώνεται σε μια σαφή νοηματική πορεία, ακολουθώντας τα καθοριστικά ορόσημα της ζωής και της καλλιτεχνικής του διαδρομής, από την ακαδημαϊκή περίοδο έως τη «μεταλογική» φάση και την τελική του καταξίωση.
Η συλλογή της οικίας-μουσείου
Η συλλογή περιλαμβάνει 174 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων γλυπτά από πηλό και γύψο, σχέδια, αρχειακό και φωτογραφικό υλικό, ενδύματα και έπιπλα. Στην έκθεση παρουσιάζονται 51 επιλεγμένα εκθέματα, όπως 16 σχέδια της «μεταλογικής» περιόδου και 23 γλυπτά από την πρώτη ακαδημαϊκή δημιουργία και τις μεταγενέστερες φάσεις.
Τέσσερις θεματικοί άξονες για τον επισκέπτη
Η έκθεση αναπτύσσεται σε τέσσερις θεματικούς άξονες: Χρονολόγιο, Τέχνη, Τεχνική και Βίος. Στον όροφο παρουσιάζεται η πλήρης βιογραφία του Χαλεπά με ψηφιακές εφαρμογές και εκθέματα από όλες τις περιόδους, ενώ στο ισόγειο αναδεικνύεται η καθημερινότητά του στην Τήνο μέσα από προσωπικά αντικείμενα, στοιχεία του εργαστηρίου του και ηχητικές αφηγήσεις.
