Το Υπουργείο Πολιτισμού συνεχίζει με σταθερό ρυθμό τις εργασίες αναστήλωσης στο αρχαίο θέατρο των Γιτάνων, στη Θεσπρωτία, με επίκεντρο αυτή την περίοδο το προσκήνιο του σκηνικού οικοδομήματος. Το έργο υλοποιείται από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων και εντάσσεται στην πολιτιστική διαδρομή των αρχαίων θεάτρων της Ηπείρου, στο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης της Περιφέρειας.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ξεπερνά τα 3.000.000 ευρώ και η χρηματοδότηση προέρχεται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος» μέσω του ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027.
Λίνα Μενδώνη: «Σημαντικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη του μνημείου»
Σε δήλωσή της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων ως ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της αρχαίας Ηπείρου. Όπως ανέφερε, το θέατρο κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και προηγήθηκε χρονικά της ίδρυσης της πόλης, η οποία αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών.
Η υπουργός τόνισε ότι, μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του έργου –που περιλάμβανε την αποκατάσταση του κατώτερου τμήματος των κεντρικών κερκίδων και την αναβάθμιση των υποδομών– βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η δεύτερη φάση. Αυτή περιλαμβάνει εργασίες στο άνω κοίλο, στο διάζωμα, στο προσκήνιο του σκηνικού οικοδομήματος και στις ακραίες κερκίδες, καθώς και παρεμβάσεις για καθολική προσβασιμότητα.
Οι βασικές φθορές και οι επεμβάσεις
Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, η παθολογία του μνημείου αφορά κυρίως καθιζήσεις του εδάφους, που προκάλεσαν θραύσεις στα αρχιτεκτονικά μέλη. Οι εργασίες επικεντρώνονται στην αναστήλωση των κατακείμενων λίθων, την αποκατάσταση θραυσμένων τμημάτων, την εξυγίανση της θεμελίωσης, καθώς και την αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου.
Η αναστήλωση του προσκηνίου θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς συμβάλλει τόσο στη διάσωση των αυθεντικών στοιχείων όσο και στη βελτίωση της αναγνωσιμότητας της αρχιτεκτονικής του θεάτρου.
Ένα μνημείο με μακραίωνη ιστορία
Το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων βρίσκεται κοντά στην Ηγουμενίτσα, στη δυτική πλαγιά της αρχαίας πόλης, εκτός των οχυρώσεών της. Η πόλη ήταν χτισμένη σε στρατηγική θέση, κοντά στον ποταμό Καλαμά, περιβαλλόμενη από ισχυρά τείχη και πύργους.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1996 και έχουν πλέον ολοκληρωθεί. Το θέατρο είχε χωρητικότητα περίπου 4.000 θεατών, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, ενώ η κυκλική ορχήστρα διέθετε θυμέλη στο κέντρο. Το σκηνικό οικοδόμημα περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, με πρόσοψη που συνδύαζε δωρικούς ημικίονες και ιωνικό επιστύλιο.
Πολιτιστική και αναπτυξιακή ώθηση για τη Θεσπρωτία
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης, το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων αναμένεται να ενισχύσει την πολιτιστική ταυτότητα της Θεσπρωτίας και να προστεθεί δυναμικά στην πολιτιστική διαδρομή της Ηπείρου, αναβαθμίζοντας την εμπειρία των επισκεπτών και ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη.
