Ένα μεγάλο κεφάλαιο της κρητικής παράδοσης έκλεισε: «έφυγε» -στα 94- η πρώτη λυράρισσα της λεβεντογέννας, Ασπασία Παπαδάκη. «Στερνοπούλι» τετραμελούς οικογένειας, γεννήθηκε στην Πλάκα της επαρχίας Αποκορώνου Χανίων. Η οικογένειά της έχει να επιδείξει πλούσιο κατάλογο με μουσικούς, βιολάτορες, λυράρηδες, λαουτιέρηδες, τραγουδιστές. Ο πατέρας της, Φραγκιός Παπαδάκης, έπαιζε λαούτο και ήταν αδελφός του ξακουστού στο νησί λυράρη Μιχάλη Παπαδάκη, αποκαλούμενος και «Πλακιανός». Ο αδελφός της, Παύλος, φημισμένος λαουτιέρης και τραγουδιστής, υπήρξε συνεργάτης από το ξεκίνημά της.
Στα 14, η έφηβη Ασπασία, καθώς είχε μυηθεί από τη γέννησή της στη λύρα, κατασκεύασε μόνη της την πρώτη δική της. Και μπορεί η μητέρα της, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν ιστότοποι της Κρήτης, να ήταν αντίθετη (σ.σ. ο πατέρας της είχε πεθάνει) καθώς δεν θεωρούσε πρέπον μια γυναίκα να παίζει λύρα, εκείνη όμως επέμενε. Άσχετα αν για ένα διάστημα και για να κάνει τη χάρη στη μητέρα της, έμαθε βιολί.
Η ζωή τα έφερε έτσι όμως, που γρήγορα ασχολήθηκε πάλι με την παλιά της τέχνη: το 1960 αποφάσισε να αφήσει το πατρικό και, μαζί με τον αδελφό της, τον Παύλο, εγκαταστάθηκαν στα Χανιά. Έτσι, ασχολήθηκε εκ νέου με τη λύρα: η ευκαιρία της δόθηκε όταν καλεσμένη με τον αδελφό της του Ραδιοφωνικού Σταθμού Χανίων για ηχογράφηση εκπομπής, τους… απέκλεισαν επειδή ήθελαν συγκρότημα με λύρα και όχι με βιολί. Αυτό το περιστατικό ήταν η αρχή. Στη συνέχεια η Ασπασία άφησε το βιολί, αγκάζαρε τη λύρα και άρχισε να γράφει τη δική της ιστορία στο νησί. Ηχογράφησε για πρώτη φορά το 1962 σε κλασικό 45άρι το κλασικό συρτό με τίτλο «Παράξενο πουλί» και, με τον αδελφό της Παύλο, που τη συνόδευε πάντα με το λαούτο, έντυσαν μουσικά πολυάριθμους γάμους, πανηγύρια, πολιτιστικές εκδηλώσεις και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Με τον Βαγγέλη Ζαμπετουλάκη συνεργάστηκαν στους περισσότερους δίσκους του. Όπως χαρακτηριστικά τονίζουν συγχωριανοί της: «Η μουσική της υπήρξε ανεκτίμητο αποτύπωμα στην κρητική παράδοση, ανοίγοντας δρόμο για τις γυναίκες και στη λύρα και στο βιολί». Από τη μουσική και όργανό της άλλωστε καθιερώθηκε και εύλογα θεωρήθηκε πρωτοπόρος.
Εφημερίδα Απογευματινή
