Στις 15 Ιουλίου του 1965 ο νεαρός βασιλιάς Κωνσταντίνος, καθοδηγούµενος από τη µητέρα του, τη βασιλοµήτορα Φρειδερίκη, ανέτρεψε τη νόµιµη κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Πίσω από το παλατιανό πραξικόπηµα κρύβονταν, βεβαίως, οι µυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, που ήθελαν ΝΑΤΟϊκή λύση στο Κυπριακό και πίστευαν πως ο Γ. Παπανδρέου αποτελούσε εµπόδιο. Από την πρώτη στιγµή ξέσπασαν ογκώδεις διαδηλώσεις φοιτητών, εργατών και άλλων νέων υπέρ της δηµοκρατίας. Σε Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη και σε πολλές άλλες πόλεις οι διαδηλώσεις αυτές εξελίχθηκαν σε πραγµατικές µάχες µε την αστυνοµία και κράτησαν µήνες ολόκληρους.
Οι διαδηλωτές κραύγαζαν ρυθµικά προς τον βασιλιά: «∆εν σε θέλει ο λαός, πάρ’ τη µάνα σου κι εµπρός!». Αλλά το επικρατέστερο σύνθηµα του πλήθους ήταν µία και µοναδική λέξη, που τα έλεγε όλα: «∆ηµοκρατία!». Για την πλειοψηφία του ελληνικού λαού εκείνες τις µέρες η δηµοκρατία ήταν η υπέρτατη αξία και έπρεπε να γίνει σεβαστή. Οι οπαδοί της Ενώσεως Κέντρου (53%) και της Ε∆Α (15%) ένιωθαν µεγάλη περηφάνια να έχουν την ιδιότητα του «δηµοκράτη». Μαρτυρία αυτού του γεγονότος είναι η επιτυχία που γνώρισε τότε το τραγούδι του Νίκου ∆αλέζιου «Εγώ είµαι δηµοκράτης…».
«Επειδή είµαι δηµοκράτης σε ζηλεύουνε πολλές
που τα δικαιώµατά σου δε σ’ τα υστερώ ποτές.
Εγώ είµαι δηµοκράτης κι ό,τι θες να µου το λες
και τα δικαιώµατά σου δε σ’ τα υστερώ ποτές.
Ο,τι θέλεις από µένα δίχως φόβο να το λες
και τα δικαιώµατά σου δε σ’ τα υστερώ ποτές.
Κι αν κοντά µου δε σ’ αρέσει, φύγε, φως µου, αν το θες,
και τα δικαιώµατά σου δε σ’ τα υστερώ ποτές»
Η συνταγµατική εκτροπή και η πολιτειακή ανωµαλία συνεχίστηκε µέχρι τις 21 Απριλίου 1967. Εκείνη τη µέρα, το πραξικόπηµα µιας οµάδας συνταγµαταρχών, µε επικεφαλής τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, επέβαλε δικτατορία, που το εφτάχρονο σκοτάδι της επρόκειτο να φέρει ανυπολόγιστη ζηµιά στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Ελληνικές και ξένες πηγές υποστήριξαν ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ (Λίντον Τζόνσον) είχε αποφασίσει την ανατροπή της δηµοκρατίας και την επιβολή µιας κυβέρνησης φιλικής προς την Αµερική, εν όψει και του σχεδιαζόµενου αραβοϊσραηλινού Πολέµου των Εξι Ηµερών.
Άλλοι βρίσκουν αυτή την εκτίµηση υπερβολική, αλλά πάντως δεν αµφισβητούν το γεγονός ότι η CIA «προσέφερε ισχυρή ενθάρρυνση στην κίνηση Παπαδόπουλου»
(βλ. Σόλωνος Γρηγοριάδη, «Ιστορία της ∆ικτατορίας», τόµ. Α’, σ. 45-47, εκδ. Κ. Καπόπουλος, Αθήνα 1975). Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνος Κόλλιας, αποδέχθηκε να γίνει πρόεδρος της δικτατορικής κυβέρνησης. Ετσι, µετατράπηκε σε µαριονέτα της χούντας, εξευτελίζοντας την ελληνική ∆ικαιοσύνη. Στο πρώτο διάγγελµά του προς τον ελληνικό λαό, ο πρωθυπουργός-ανδρείκελο έλεγε µεταξύ άλλων: «Από µακρού παριστάµεθα
µάρτυρες ενός εγκλήµατος, το οποίον διεπράττετο εις βάρος του κοινωνικού συνόλου και του έθνους… ∆εν απέµενεν πλέον
άλλος τρόπος σωτηρίας από την επέµβασιν του στρατού µας (…). Ποίοι είµεθα;
∆εν ανήκοµεν εις ουδέν πολιτικόν κόµµα, και ουδεµίαν πολιτικήν παράταξιν είµεθα διατεθειµένοι να ευνοήσωµεν εις βάρος της άλλης. ∆εν ανήκοµεν ούτε εις την
οικονοµικήν ολιγαρχίαν, την οποία οµοίως δεν είµεθα διατεθειµένοι να αφήσωµεν να προκαλεί την πενίαν (…). Ελαυνόµεθα αποκλειστικώς από πατριωτικά κίνητρα κι επιδιώκοµεν να καταργήσωµεν την φαυλοκρατίαν. Να εξυγιάνωµεν τον δηµόσιον βίον (…). Να αποτρέψωµεν τον διχασµόν και την αλληλοσφαγήν προς την οποίαν µας κατηύθυνον κακοί Ελληνες (…). Κηρύσσοµεν την συναδέλφωσιν. Από της στιγµής αυτής δεν υπάρχουν ∆εξιοί, Κεντρώοι, Αριστεροί. Υπάρχουν µόνον Ελληνες, οι οποίοι πιστεύουν εις την Ελλάδα» (ό.π., σ. 97-98).
Οι βασικές γραµµές του υποκριτικού αυτού διαγγέλµατος (πίσω από το οποίο κρυβόταν ο συνταγµατάρχης Παπαδόπουλος) για δήθεν περιορισµό της πλουτοκρατίας και της πενίας, συναδέλφωση των Ελλήνων και απάλειψη των πολιτικών παθών, θα επαναληφθούν πολλές φορές κατά τη διάρκεια της επταετίας, θα παραµείνουν όµως γράµµα κενό και πρόσχηµα τυραννίας. Παρ’ όλ’ αυτά, ένας συνθέτης θα αναλάβει να µεταφέρει αυτόν τον εξουσιαστικό λόγο σε στίχους. Αυτός είναι ο στιχουργός, αλλά και συνθέτης, Χρήστος Κολοκοτρώνης.
Ο Χρήστος Κολοκοτρώνης, άλλοτε ως στιχουργός µόνο και άλλοτε ως στιχουργός και συνθέτης συνάµα, είχε βάλει την υπογραφή του σε µια σειρά από πολύ αξιόλογα τραγούδια, ερωτικά, κοινωνικά και εργατικά, µε αποκορύφωµα την «Καινούργια κοινωνία», την οποία συνυπογράφει µε τον Στέλιο Καζαντζίδη:
«Μια καινούργια κοινωνία θε να χτίσω
κι απ’ τον κόσµο φτώχεια κι άδικο να σβήσω,
δίχως δάκρυ, δίχως βάσανα και µίση
η ανθρώπινη η πλάση πια να ζήσει.
Μια καινούργια κοινωνία θε να κάνω
της φτωχολογιάς τον πόνο να γλυκάνω.
Ολοι οι άνθρωποι να γίνουνε πια φίλοι
και να ζούνε µε χαµόγελα στα χείλη.
Και τον ήλιο π’ ανατέλλει κάθε µέρα
να τον χαίρεται ο κόσµος πέρα ώς πέρα».
Το 1967, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, ο Χρήστος Κολοκοτρώνης θα προσπαθήσει να µετατρέψει σε στίχους τραγουδιού τα δηµαγωγικά εκείνα συνθήµατα της
χούντας, τα οποία εξέφρασε στο πρώτο διάγγελµά του ο πρωθυπουργός-ανδρείκελο
Κωνσταντίνος Κόλλιας, περί «καταπολεµήσεως της πενίας και περί αδελφοσύνης»:
«Επιτέλους ήρθε η ώρα κι η στιγµή
Μέσ’ σ’ αυτήν εδώ τη σφαίρα,
για να φάνε κι οι φτωχοί γλυκό ψωµί
και να δουν µιαν άσπρη µέρα.
Ηρθε η ώρα, τώρα, µέσ’ σ’ αυτή τη ζήση,
ήρθε η ώρα κι η φτωχολογιά να ζήσει.
Επιτέλους ήρθε η ώρα να δοθεί
στον ντουνιά δικαιοσύνη
κι ο εργάτης κι ο αγρότης για να βρει
προκοπή, χαρά, γαλήνη.
Ηρθε η ώρα δίχως πάθη, δίχως µίση,
ήρθε η ώρα κι η φτωχολογιά να ζήσει.
Επιτέλους ήρθε η ώρα να µας δουν
για να είµαστε ενωµένοι
µίση, πάθη τώρα πλέον θα ταφούν
και θα ζούµε αδερφωµένοι.
Ηρθε η ώρα, µέσ’ σ’ αυτή τη σφαίρα
για να δούνε κι οι φτωχοί µιαν άσπρη
µέρα».
(Χρήστου Κολοκοτρώνη «Επιτέλους ήρθε
η ώρα», σε δίσκο 45 στροφών, Βεντέτα,
BE-052, 67)
Κυριακάτικη Απογευματινή
