Η Παρασκευή και 13 εμπνέει τις Τέχνες

Πώς πέρασε στη ζωγραφική, τη λογοτεχνία, το σινεμά και την τηλεόραση η φορτισμένη με δεισιδαιμονίες ημέρα
13:03 - 13 Φεβρουαρίου 2026

Η Παρασκευή και 13 και οι θεωρίες με τις οποίες είναι συνυφασμένη προκύπτουν από τη σύζευξη δύο ήδη φορτισμένων συμβόλων στη δυτική παράδοση: Ο αριθμός 13 (αφενός) θεωρήθηκε «διαταρακτικός» της τελειότητας του 12, που συμβόλιζε την πληρότητα (12 μήνες, 12 Απόστολοι) – υπενθυμίζουμε την παρουσία 13 συνδαιτυμόνων στον Μυστικό Δείπνο, με τον Ιούδα ως προδότη, που ενίσχυσε τη σύνδεση με την κακοτυχία.

Η Παρασκευή (αφετέρου), απέκτησε αρνητικό φορτίο καθότι ημέρα της Σταύρωσης του Ιησού. Και πριν από τον Μεσαίωνα, όταν και οι δεισιδαιμονίες κορυφώθηκαν ιστορικά, με οποιαδήποτε γυναίκα χρησιμοποιούσε φυτικά σκευάσματα για θεραπείες να θεωρείται «μάγισσα», και, ύστερα από απόφαση της Ιεράς Εξέτασης να καταλήγει στην πυρά, αποφευγόταν για γάμους ή νέα ξεκινήματα. Ακολούθως, η φήμη της ως «κακότυχη» παραμένει ζωντανή. Εμπνέοντας όμως τις Τέχνες. Ποικιλοτρόπως.

Από τα ζωγραφικά πονήματα του Φρανθίσκο Γκόγια με τους περίφημους «Μαύρους πίνακες» (1819–1823) (Κρόνος, Σάββατο των Μαγισσών) και τους Συμβολιστές του 19ου αιώνα, με χαρακτηριστικές τις αλληγορικές συνθέσεις του ζωγράφου Οντιλόν Ρεντόν, έως τη λογοτεχνία και το classic διήγημα «Ο μαύρος γάτος» του Έντγκαρ Άλαν Πόε ή στην Ελλάδα τα διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη («Το Μοιρολόγι της Φώκιας», «Ο Αμερικάνος»), όπου η δεισιδαιμονία και το κακό μάτι ήταν αναπόσπαστα από την καθημερινότητα, τα παραδείγματα βρίθουν.

Στον κινηματογράφο, η «Παρασκευή και 13» καθιερώθηκε ως συνώνυμη του τρόμου με την ομώνυμη καλτ σειρά ταινιών από το 1980 κι έπειτα. Παράλληλα, σίριαλ όπως τα «X-Files», με τη χαρακτηριστική μουσική τίτλων και «Supernatural» αξιοποίησαν την ημερομηνία ή τη λογική της «καταραμένης μέρας» για να εξερευνήσουν τον φόβο του ανεξήγητου. Και επειδή «τρέχει» σήμερα Παρασκευή και 13, θα έχετε μία ολόκληρη μέρα για να διαπιστώσετε αν αυτές οι προκαταλήψεις αιώνων, αφορούν μόνο την Τέχνη. Εμείς, πάντως, παρέα με… μαυρόγατα θα κυκλοφορήσουμε.

Εφημερίδα Απογευματινή