Η επιστροφή των 91 ελληνικών εβραϊκών κειμηλίων από την Πολωνία στην Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς μία διπλωματική επιτυχία. Αλλά συνιστά ένα ακόμα ισχυρό ηθικό και πολιτικό προηγούμενο σε σχέση με το διαχρονικό αίτημα της χώρας μας για τον επαναπατρισμό των πολιτιστικών θησαυρών της. Και, πράγματι, πρόκειται για μία εξέλιξη με ιδιαίτερο συμβολικό βάρος, που ενισχύει ευθέως την ελληνική επιχειρηματολογία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από τη Μεγάλη Βρετανία. Μάλιστα η τελετή παράδοσης στη Βαρσοβία, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, σηματοδότησε τον πρώτο επαναπατρισμό πολιτιστικών αγαθών από την Πολωνία στη χώρα προέλευσής τους.
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη: «Τα κειμήλια αυτά, τα οποία αφαιρέθηκαν από συναγωγές σε ολόκληρη την Ελλάδα στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, σήμερα παίρνουν τον δρόμο της επιστροφής τους στην πατρίδα. Τα κειμήλια αυτά δεν έχουν μόνον ιστορική ή καλλιτεχνική αξία. Το συναισθηματικό τους βάρος είναι μεγάλο και η επιθυμία όλων μας για την επιστροφή τους υπήρξε ιδιαίτερα έντονη. Η διεκδίκησή τους υπαγορεύτηκε -πέραν των νομικών και διοικητικών ζητημάτων- από ένα έντονο αίσθημα καθήκοντος να τιμήσουμε τους Έλληνες Εβραίους που εξοντώθηκαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο επαναπατρισμός των 91 ιουδαϊκών κειμηλίων υπήρξε μια μακρά και απαιτητική διαδικασία για τις δύο χώρες μας που συνδέονται με στενούς δεσμούς. Η Πολωνία χρειάστηκε να χαράξει έναν νέο δρόμο, καθώς δεν διέθετε θεσμικό προηγούμενο ή νομικό πλαίσιο επιστροφής. Για αυτό η σημερινή τελετή αποτελεί ιστορικό ορόσημο».
Επιπλέον, η κυρία Μενδώνη πρόσθεσε: «Η Ελλάδα διεκδικεί την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών που αφαιρέθηκαν από το έδαφος ή τα μουσεία της, με πλέον εμβληματική περίπτωση αυτή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Παράλληλα, δεν διστάζουμε να προχωρήσουμε στην επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που εντοπίστηκαν στη χώρα μας ως προϊόντα παράνομης διακίνησης».
Είναι λοιπόν εμφανές ότι η επιστροφή των εβραϊκών κειμηλίων δεν κλείνει απλώς μια ιστορική εκκρεμότητα· υπενθυμίζει στη διεθνή κοινότητα ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι λάφυρο αλλά ζωντανό δικαίωμα των λαών που τη δημιούργησαν. Και αυτό το μήνυμα αφορά άμεσα και το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Εφημερίδα Απογευματινή
