Επίσημα πλέον κτήμα του Ελληνικού Δημοσίου είναι οι φωτογραφίες που καταγράφουν την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Η Λίνα Μενδώνη ενημέρωσε για τις ενέργειες του Υπουργείου Πολιτισμού σχετικά με την απόκτηση της συλλογής, τονίζοντας ότι πρόκειται για τεκμήρια μεγάλης ιστορικής αξίας που θα αντιμετωπιστούν ως μνημείο και θα αξιοποιηθούν με αυστηρή επιστημονική τεκμηρίωση.
Η συλλογή περιλαμβάνει 12 φωτογραφίες που απεικονίζουν στιγμές από την εκτέλεση των 200, οι οποίες εμφανίστηκαν προς πώληση στην πλατφόρμα eBay από τον συλλέκτη Tim De Kran. Το αρχείο ανήκε αρχικά σε υπολοχαγό της Βέρμαχτ, τον Χέρμαν Χόιερ, και περιλαμβάνει επιπλέον 262 φωτογραφίες, 16 έγγραφα και τέσσερα ελληνικά χαρτονομίσματα.
Η διαδικασία απόκτησης της συλλογής
Η Λίνα Μενδώνη εξήγησε ότι μόλις ενημερώθηκε την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου από τον Αλέξη Χαρίτση, ακολούθησε άμεση κινητοποίηση. Το Υπουργείο επικοινώνησε με αρμόδιους φορείς και εμπειρογνώμονες και ξεκίνησε η διαδικασία για την απόκτηση ολόκληρης της συλλογής Χόιερ.
Η πρώτη συνάντηση για τη συμφωνία πραγματοποιήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου, ενώ στις 27 Φεβρουαρίου ομάδα συνεργατών ταξίδεψε στο Βέλγιο και ολοκλήρωσε την αγορά. Από τις 28 Φεβρουαρίου η συλλογή βρίσκεται στην Αθήνα. Σύμφωνα με την κυρία Μενδώνη, η όλη διαδικασία ολοκληρώθηκε σε μόλις 13 ημέρες, αποδεικνύοντας την αποτελεσματικότητα του δημόσιου συστήματος όταν υπάρχει συντονισμός.
Προστασία και αξιοποίηση της συλλογής
Η συλλογή θεωρείται πλέον μνημειακό τεκμήριο και θα προστατευθεί, θα συντηρηθεί και θα αναδειχθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού. Ο «σκληρός πυρήνας» είναι οι 12 φωτογραφίες της εκτέλεσης, οι οποίες θα ψηφιοποιηθούν και θα χορηγούνται υπό αυστηρούς όρους σε αποδέκτες μετά από ταυτοποίηση θεμάτων, τόπων, προσώπων και χρονολογήσεων.
Παράλληλα, θα δημιουργηθεί Εθνικό Φωτογραφικό Αρχείο που θα ενταχθεί στο Αρχείο Μνημείων, ενώ θα προστεθεί σχετική διάταξη στον αρχαιολογικό νόμο. Η Μενδώνη τόνισε ότι ήδη υπάρχουν σημαντικές φωτογραφικές συλλογές που εξετάζονται για ένταξη, όπως υλικό από το Τατόι, Έλληνες πρόσφυγες και αρχεία της αρχαιολογικής υπηρεσίας.
Η σημασία για την ιστορική μνήμη
Η υπουργός υπογράμμισε ότι η προστασία της φωτογραφικής κληρονομιάς είναι εξαιρετικά σημαντική για την εκπαίδευση και την ιστορική μνήμη. Το Υπουργείο Πολιτισμού δεσμεύεται να παρουσιάσει τη συλλογή μέσω επιστημονικών συνεδρίων ή εκθέσεων, τηρώντας αυστηρούς κανόνες επιστημονικής δεοντολογίας, ώστε οι φωτογραφίες να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για την κατανόηση της ιστορίας της Κατοχής και της εκτέλεσης στην Καισαριανή.
