Ψηφιδωτό 1.500 ετών με μηνύματα σε εχθρούς – φίλους

Αρχαιολογική ανασκαφή στη Μικρά Ασία ανέδειξε μοναδικό ελληνικό μωσαϊκό με τσιτάτα για «χαρά» και «ζήλια»
12:52 - 18 Μαρτίου 2026

Μοναδική αρχαιολογική ανακάλυψη προέκυψε από τις ανασκαφές στην αρχαιοελληνική πόλη Σύεδρα στη Μικρά Ασία: ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό δάπεδο 1.500 ετών (διαστάσεων 4,5 x 4,5 μ.), διακοσμημένο με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα, που φέρει δύο ελληνικές επιγραφές με παιγνιώδη διάθεση προς τους επισκέπτες.

Συγκεκριμένα αναγράφονται δύο τσιτάτα: το πρώτο μεταφράζεται «Χρησιμοποιήστε το με χαρά» και το άλλο «Είθε οι ζηλόφθονοι να σκάσουν από ζήλια». Ειδικά η δεύτερη επιγραφή υποδηλώνει ότι ο σπιτονοικοκύρης ήθελε να επιδείξει την ευημερία ή την επιτυχία του, θυμίζοντας το σαφώς νεότερο «Να σκάσουν οι εχθροί μας»! Όπως έχει δείξει η Ιστορία, επιγραφές τέτοιου τύπου απαντήθηκαν στα οικιακά ψηφιδωτά της ύστερης αρχαιότητας: τις χρησιμοποιούσαν για να εκφράσουν φιλοξενία, να δείξουν υπερηφάνεια για τα σπίτια τους ή να αποτρέψουν την κακοτυχία, «μεταφέροντας» μια πιο σκαμπρόζικη εικόνα της κοινωνικότητας και των συνηθειών των τότε ανθρώπων.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Δρ Ertuğ Ergürer, επικεφαλής της ανασκαφής στην αρχαία Σύεδρα, αναφέρει ότι το ψηφιδωτό ανακαλύφθηκε σε μεγάλο οικιστικό συγκρότημα. «Ανασκάπτουμε ένα κτίριο που φαίνεται να είναι μια σημαντική οικία», εξήγησε. «Το κτίριο υπέστη συνεχείς μετατροπές και παρέμεινε σε χρήση από τον 2ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., αντανακλώντας διάφορες φάσεις κατοίκησης και αρχιτεκτονικών αλλαγών κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο».

Συνολικά, πρόκειται για ανασκαφή που έχει φέρει στο φως πτυχές μιας πόλης η οποία -από τον 7ο αιώνα π.Χ. που ξεκίνησε η κατοίκησή της μέχρι τον 13ο αιώνα μ.Χ., που εγκαταλείφθηκε- γνώρισε ιδιαίτερη ακμή: παρήγε μεγάλες ποσότητες ελαιολάδου, φιλοξενούσε αθλητικούς διαγωνισμούς, θρησκευτικές γιορτές και αυτοκρατορικές εορταστικές εκδηλώσεις, πράγματα που υποδηλώνουν ευημερία. Αξίζει να σημειώσουμε, στο πλαίσιο των εκεί ανασκαφών, ότι προ τριετίας ήρθε στο φως το περίφημο ψηφιδωτό με τους 12 άθλους του Ηρακλή – και προκάλεσε αίσθηση σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς μιλάμε για έναν από τους πιο φημισμένους ήρωες της ελληνικής μυθολογίας.

Εφημερίδα Απογευματινή