Tα 100ά γενέθλια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

Επετειακή έκθεση με 100 επιλεγμένα αντικείμενα, σπάνια βιβλία, χειρόγραφα, έργα τέχνης, χάρτες και αρχειακό υλικό που αναδεικνύουν την πλούσια διαδρομή της
22:00 - 1 Απριλίου 2026

Η προχθεσινή γιορτή για τα εκατοστά γενέθλια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, με αφορμή τα σημερινά εγκαίνια της εξαιρετικής έκθεσης «Γεννάδειος 100, ένας αιώνας έμπνευσης», αυτού του θησαυροφυλακίου γνώσεων, αυτής της κιβωτού του πολιτισμού στην καρδιά της Αθήνας, υπήρξε απόλυτα διαφωτιστική.

Η «Α» ξεναγήθηκε σε αυτήν τη μεγαλειώδη έκθεση από τη διευθύντρια της Βιβλιοθήκης, Μαρία Γεωργοπούλου, καθώς και από την επικεφαλής βιβλιοθηκάριο, Ειρήνη Σολομωνίδη, για να αντικρίσουμε σε απόσταση αναπνοής ιστορικά συγγράμματα: την πρώτη χρονολογημένη ελληνική έκδοση τη «Γραμματική του Λάσκαρι», που σηματοδοτεί τη γέννηση της ελληνικής τυπογραφίας στη Δύση. Επίσης, την πρώτη αθηναϊκή έκδοση, του έργου «Τα Λυρικά και Βακχικά» του Αθανασίου Χριστοπούλου, την πρώτη έκδοση του Λουκιανού τυπωμένη στη Φλωρεντία από τον Λορέντσο ντι Αλόπα την οποία επιμελήθηκε ο Ιανός Λάσκαρις, την πρώτη έκδοση των έργων του Ομήρου, από τον λόγιο Δημήτριο Χαλκοκονδύλη. Ακόμη, το πλήρες έργο του Αριστοτέλη που τυπώθηκε πρώτη φορά στη Βενετία σε πέντε τόμους, την πρώτη έντυπη έκδοση του «Ερωτόκριτου» του Βιτσέντζου Κορνάρου (1713) στη Βενετία από τον Αντόνιο Μπορτόλι. Όλα, αναμφίβολα, συνιστούν μαρτυρίες-σταθμό στην κληρονομιά του ελληνισμού από το τέλος της αρχαιότητας μέχρι τις μέρες μας.

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη ιδρύθηκε το 1926 και πυρήνας της είναι η τεράστια συλλογή του Ιωάννη Γενναδίου που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Λονδίνο ως διπλωμάτης. Ήθελε η πάμπλουτη συλλογή του να αντιπροσωπεύει την Ελλάδα από την αρχαιότητα έως την εποχή του, μαζί και να διαφωτίζει για την επίδραση των τεχνών και των επιστημών της Ελλάδας στη Δύση και την εντύπωση που δημιουργεί η φυσική της ομορφιά στον περιηγητή. Με βιβλία που επικεντρώνονται στη βυζαντινή, οθωμανική και νεότερη Ελλάδα, καθώς και στην ιστορία του ελληνισμού μετά το τέλος της αρχαιότητας. Έτσι, το 1922 προσέφερε 26.000 τίτλους στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα με τον όρο να στεγαστεί σε ειδικό κτίριο, να διασφαλιστεί ως παρακαταθήκη για τον ελληνικό λαό και να είναι ανοιχτή και προσιτή στους επιστήμονες όλων των εθνικοτήτων.

Μνημειώδη αρχεία

Το τμήμα αρχείων είναι μνημειώδες το πρώτο που έφτασε εκεί ήταν το αρχείο του Ερρίκου Σλίμαν. Επίσης φυλάσσονται τα αρχεία της οικογένειας Δραγούμη, του Κωνσταντίνου Τσάτσου, του Γιώργου Σεφέρη, του Οδυσσέα Ελύτη, 24 πίνακες του Μακρυγιάννη… Ο επισκέπτης μπορεί να δει ακόμα και τα υπέροχα 116 λευκώματα του Γενναδίου, ο οποίος, εκτός από βιβλία, συνέλεγε φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων, βιβλίων, χαρακτικά, έντυπο υλικό, προσκλήσεις και τα συνέθετε σαν σε scrap book.

Κάπως έτσι, στο πλαίσιο της έκθεσης (που θα διαρκέσει έως τις 26/7/2026 και είναι με ελεύθερη είσοδο) παρουσιάζονται εκατό επιλεγμένα αντικείμενα, σπάνια βιβλία, χειρόγραφα, έργα τέχνης, χάρτες, αρχειακό υλικό, αναδεικνύοντας τη διαδρομή ενός θεσμού που από ιδιωτική συλλογή εξελίχθηκε σε διεθνές ερευνητικό κέντρο, αριθμεί περισσότερους από 150.000 τόμους και φιλοξενεί ερευνητές και υποτρόφους από όλο τον κόσμο. Αποτελώντας πάντα ζωντανό κέντρο έρευνας και πολιτισμού.

Εφημερίδα Απογευματινή