Ακόµη θυµάµαι µια θεατρική παράσταση που είχα παρακολουθήσει µε τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη και τη Στεφανία Γουλιώτη, στο σαλόνι του σπιτιού τους, στο έργο «Ο Θεός της σφαγής», µαζί µε ένα ζευγάρι γονιών που κουβέντιαζαν, αρχικά πολιτισµένα, για το bullying των παιδιών τους. Η πρωταγωνίστρια παθαίνει παροξυσµικό βήχα και αρχίζει να εκσφενδονίζει ρουκέτες στα λευκώµατα µόδας και τέχνης. Tο σπίτι τους δεν θα ήταν ποτέ ξανά το ίδιο, όπως και η σχέση τους.
Το σκεφτόµουν όσο έβλεπα τις νέες εκδόσεις που έχουν προγραµµατιστεί να βγουν µέσα στη χρονιά που διανύουµε. Αν αγαπάς τα βιβλία και τα περιοδικά ξέρεις να αναγνωρίζεις το περιεχόµενο από το εξώφυλλο. Οπως και τη φόδρα σε ένα καλοραµµένο ρούχο. Κάπως έτσι οι σελίδες µε θέα σε οδηγούν στο ατελιέ του
Ντιορ ή του Ζαν-Πολ Γκοτιέ, σε έναν φανταστικό διάλογο της Ελσα Σκιαπαρέλι µε τη Μιούτσια Πράντα, στη σχέση του Αζεντίν Αλάια και του Τιερί Μιγκλέρ, στις
κούκλες βιτρίνας, ή σε µια βιογραφία της Κάρολαϊν Μπεσέτ-Κένεντι.
Γιατί τα coffee-table βιβλία δεν είναι απλώς διακοσµητικά αντικείµενα, αλλά κυρίως δείγµατα πολιτισµού, µνήµης και ταυτότητας. Σε κάθε λεύκωµα θα βρεις
φωτογραφίες, µόδα, τέχνη, ιστορία, προσωπική αφήγηση, σαν µια τρυφερή εµµονή µε τη µνήµη. Η µόδα φλερτάρει µε την αιωνιότητα, το κλασικό, την πρωτοπορία,
τη στιγµή, την κουλτούρα, τις περασµένες δεκαετίες, αλλά και την πολυτέλεια, τη µόδα του δρόµου, τις αντιθέσεις. Εικόνες µε ιστορικό βάθος, αναγνώστες που
θέλουν να µάθουν, να γίνουν ακόµη πιο σοφοί, ίσως και συλλέκτες, να ανακαλύψουν ξανά οικείες διαδροµές. Μαρτυρίες και επαναστάσεις µε αιτία, βιβλία µε ιστορική βαρύτητα σαν άτυπα µουσεία, που διεκδικούν µια θέση στη βιβλιοθήκη, στο τραπέζι, ίσως ακόµη και στο πάτωµα, σε ένα άναρχο installation.
Η αισθητική είναι το ζητούµενο, γιατί η αισθητική θα σώσει τον κόσµο. Ή δείξε µου τι διαβάζεις, τι ξεφυλλίζεις, για να σου πω ποιος ή ποια είσαι. Γιατί, τελικά, είµαστε οι επιλογές µας. Ολα παίζουν ρόλο. Από την ποιότητα του χαρτιού και τη βιβλιοδεσία µέχρι την υφή του εξωφύλλου σε µια εµπειρία αφής και θέασης. ∆εν θα ξεχάσω ένα λεύκωµα που έχω στην προσωπική µου συλλογή για τον Αλεξάντερ ΜακΚουίν, που από τη µια είναι το πορτρέτο του, και όταν το κινείς για λίγο βλέπεις µια νεκροκεφαλή. Σαν κάτι κάρτες που είχαµε όταν ήµασταν παιδιά. Είναι η στιγµή που ξεχνάµε για λίγο το σκρολάρισµα, τις αναρτήσεις, τη γρήγορη κατανάλωση, και σταµατάµε τον χρόνο. Ξεφυλλίζουµε, επιστρέφουµε σε προηγούµενες σελίδες, ταξιδεύουµε.
Η µόδα σε pause. Ακόµη κι αν κατηγορούµε συχνά τη µόδα ότι δεν παράγει κάτι καινούργιο, ανακυκλώνει χρονιές, αρχεία, ντοκουµέντα, µε νέα υφάσµατα, ειδικά η fast fashion βρίσκει στο βιβλίο έναν χώρο παύσης. Μπορούµε να το διαπιστώσουµε όταν θα επενδύσουµε σε εκδόσεις αφιερωµένες σε σχεδιαστές (από τον Τζόρτζιο Αρµάνι µέχρι την Κοκό Σανέλ), φωτογράφους (Χέλµουτ Νιούτον, Ντέιβιντ Μπέιλι, Πατρίκ Ντεµαρσελιέ), µοντέλα (Ναόµι Κάµπελ, Κέιτ Μος, Κλόντια Σίφερ) ή ιστορικές περιόδους (από τη γέννηση του κορσέ στη φουτουριστική εποχή του Πάκο Ραµπάν και του Αντρέ Κουρέζ) αλλά και τους Ελληνες δηµιουργούς, όπως η Λουκία και ο Γιάννης Τσεκλένης.
Ο Γιάννης Τσεκλένης µου είχε ζητήσει χρόνια πριν να αποκωδικοποιήσουµε µαζί πρωτοσέλιδα και εξώφυλλα, µαζί µε τα αφιερώµατα του διεθνούς Τύπου. Θυµάµαι ότι συναντιόµασταν µία φορά την εβδοµάδα στο γραφείο του στην οδό Κολωνού, στο κέντρο της Αθήνας, για να φτιάξουµε ένα scrapbook στο µέγεθος
των «New York Times», µε ένα εισαγωγικό κείµενο που είχα γράψει για την επίσηµη καταγραφή του Ελληνα που ταξίδεψε τη γενέτειρά του σε ολόκληρο τον
κόσµο, ένα ντοκιµαντέρ σε κίνηση πριν από τα social media, σελίδες µε ιστορία και εµπριµέ εικόνες πίσω από τους ασπρόµαυρους τίτλους. Και τη φράση
του Γιάννη Τσεκλένη: «Πολλές φορές χρησιµοποιώ καυστικά τη φράση ότι τις ηπείρους τις ανακαλύπτεις διαπλέοντας ωκεανούς. Απ’ ό,τι βλέπετε, δεν άφησα
και κανέναν ωκεανό…».
Μετά την υπερβολική χρήση ψηφιακών εικόνων και τη συνεχή ροή εικόνων στα κοινωνικά δίκτυα, ο κορεσµός είναι δεδοµένος. Ενα προσεκτικά επιµεληµένο βιβλίο επιβάλλει τον δικό του ρυθµό. ∆εν είναι και λίγο να µπορείς να έχεις µια αισθητική εµπειρία µέσα στο σπίτι σου, να ζεις µε την εικόνα, να µην τη βλέπεις
απλώς στιγµιαία, να επιβραδύνεις, να απολαµβάνεις την οµορφιά.
Από το «Valentino: A Grand Italian Epic», ένα λεύκωµα που εξερευνά τη ζωή και την καριέρα του Βαλεντίνο Γκαραβάνι, µε ντοκουµέντα από ιδιωτικά αρχεία,
σχέδια υψηλής ραπτικής, εµβληµατικές συλλογές, µέχρι το «Peter Lindbergh: On Fashion Photography», ένα από τα πιο αγαπηµένα βιβλία µόδας που κατά καιρούς εµφανίζονται στις κατηγορίες των µπεστ σέλερ στο Amazon, είναι η αφορµή να θαυµάσουµε 300 φωτογραφίες από τον θρυλικό φωτογράφο µόδας. Θυµάστε τα τοπ µοντέλα από τη δεκαετία του ’90 µε λευκά πουκάµισα; Στη σελίδα 135 θα φρεσκάρετε µνήµη και αέρα. Μπορεί ακόµη και την ντουλάπα σας.
Κυριακάτικη Απογευματινή
