H Τaylor Swift έχει φορέσει ρούχα της στην περιοδεία της. Η Kate Moss έπαιξε τον ρόλο της ζωής της στην πασαρέλα με ένα ρομαντικό φόρεμα με ταρτάν MacAndreas από τη συλλογή Anglomania για τον χειμώνα του 1993/94. Η Sarah Jessica Parker ως Carrie Bradshaw έχει γράψει ιστορία με το νυφικό της όταν ο Mr Big την «έστησε» στην εκκλησία. Ακόμη και μετά τον θάνατο της, η Vivienne Westwood, η επαναστάτρια της μόδας, συνεχίζει να μας στοιχειώνει σαν να μην «έφυγε» ποτέ.
Την είχα συναντήσει δύο φορές, τη μία για τηλεοπτική συνέντευξη. Δεν θα ξεχάσω τον ενθουσιασμό της όταν είχε παρατηρήσει μια ελιά στο πρόσωπο μου. «Είσαι σαν πριγκίπισσα», μου είχε πει αυθόρμητα μπροστά στον φακό. «Τι τυχερή που είσαι… Είσαι πάντα ντυμένη. Αν είχα εγώ ένα τέτοιο καλλωπιστικό στοιχείο θα κυκλοφορούσα γυμνή στο δρόμο».
Μπορεί να μην υιοθέτησα τη συμβουλή της, αλλά τα λόγια της έμειναν ανεξίτηλα στην καρδιά μου, από μια γυναίκα που αντιστάθηκε, προκάλεσε, έσπασε τους κανόνες, χωρίς φόβο. Και τώρα που μόλις εγκαινιάστηκε μια έκθεση στην Αγγλία, από έναν θαυμαστή της, συνεχίζεται μία ρετροσπεκτίβα στη Μελβούρνη και μόλις ολοκληρώθηκε, και ετοιμάζεται να ταξιδέψει από την Κίνα σε νέους προορισμούς, ένα αφιέρωμα για τη σχέση της με το κόσμημα, είναι ευκαιρία να εμπνευστούμε από τη Viv, μπροστά και πίσω από τις προθήκες.
Επαναστάτρια με αιτία. Στην περίπτωση του Peter Smythson, του καθηγητή χημείας που τη θαυμάζει από τότε που ήταν 10 χρονών, η έκθεση «Vivienne Westwood: Rebel – Storyteller – Visionary» στο Bowes Museum βασίζεται στη συλλογή του που μετρά 30 χρόνια. Τι θα δούμε, έστω κι αν «διακτινιστούμε» στο μουσείο που τονίζει ότι δεν αποτελεί θεσμική συνεργασία με το brand Vivienne Westwood; Από κορσέδες και εσώρουχα με γούνινη επένδυση μέχρι τουίντ, βελούδινα στέμματα, καλσόν με καθρέφτες, συνολικά 40 σύνολα.
Δεν θαυμάζεις μόνο τη ραφή αλλά και την κατασκευή, τις τεχνικές, τις ιστορικές αναφορές. Μια αντιστάρ, φιλική, προσγειωμένη, αλλά και προκλητική και ευφάνταστη. Γεννήθηκε το 1941 και πέθανε το 2022. Η ενέργεια του πανκ, η συνεργασία της με τον Malcolm McLaren, η επανεφεύρεση του κοστουμιού, η υψηλή ραπτική στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 ήταν μόνο ορισμένοι σταθμοί στο ταξίδι της.
Δεν άρεσε σε όλους. Για την ίδια, η μόδα δεν είναι απλώς αυτό που φοράς, αλλά μια δήλωση, μια μορφή διαμαρτυρίας, ένας τρόπος να αμφισβητήσεις την εξουσία, να κάνεις τη φωνή σου να ακουστεί. Όταν φοράς ένα πουκάμισο με το στέμμα-σύμβολο, ένα φόρεμα με την υπογραφή της ή μια πλεκτή φούστα με κουμπιά, νιώθεις ελευθερία και χαρά.
Στην έκθεση “Westwood-Kawakubo” στη Μελβούρνη το καταλαβαίνει κανείς, παρατηρώντας τα πρωτοποριακά ρούχα της σχεδιάστριας, σε έναν άναρχο διάλογο με την γιαπωνέζα Rei Kawakubo των Comme des Garçons. Γεννημένες με διαφορά ενός χρόνου σε διαφορετικές χώρες και πολιτισμικό πλαίσιο, η καθεμία έφερε στον κόσμο της μόδας κάτι ολότελα καινούργιο.
Αλλά και τα κοσμήματα έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του στιλ της Vivienne Westwood, όπως φαίνεται και σε μια «χρυσή» αναδρομική έκθεση στην Κίνα, με κάθε δημιουργία να παρουσιάζεται ως έργο τέχνης, περιτριγυρισμένη από ήχους, εικόνες και βίντεο, από εμβληματικές συλλογές και επιδείξεις για μια διαφορετική προοπτική.
Θυμάμαι τι μου είχε πει στην πρώτη μας συνάντηση μπροστά στις κάμερες… «Επιστρέφω πάντα στην Ελλάδα, επειδή καμία άλλη κοινωνία δεν είχε ποτέ μια τόσο διαφωτιστική ιδέα για το πως θα έπρεπε να είναι οι άνθρωποι. Με ενδιαφέρει ο ελληνικός σκεπτικισμός, που δημιούργησε μια τόσο ζωντανή κουλτούρα, και το ελληνικό θέατρο, το οποίο, αποτέλεσε ένα ζωντανό μέσο επικοινωνίας για αυτούς τους ανθρώπους».
Είχε ήδη βαρεθεί να την ρωτούν από εμπνέεται. «Η δεύτερη ερώτηση που μου κάνουν αμέσως μετά είναι «τι ετοιμάζετε;» Το τελευταίο πράγμα που με ενδιαφέρει είναι να κυνηγάω τον χρόνο. Ακριβώς όπως αυτοί οι δημοσιογράφοι που μου θέτουν αυτά τα ερωτήματα. Είναι τόσο απασχολημένοι κυνηγώντας τον χρόνο που χάνουν οτιδήποτε βρίσκεται μπροστά τους».
Και η σχέση της με τα χρήματα; «Τα χρήματα θα έπρεπε να είναι ένας τρόπος να εξαγοράζεις για τον εαυτό σου χρόνο για να κάνεις κάτι. Και, όπως είπε ο Oscar Wilde, «δεν σπαταλάω λεφτά, τα ξοδεύω». Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, ντυθείτε. Φτιάξτε το μόνοι σας… Φορέστε ένα κολιέ από παραμάνες, κονκάρδες (ιδανικά με πολιτικά σλόγκαν), κουβέρτες, τραπεζομάντηλα, κουρτίνες, πετσέτες ή ένα μέτρο από ένα όμορφο ύφασμα, τυλιγμένο γύρω σας αντί για παλτό ή σαν φούστα, τοπ, παντελόνι, που θα δέσετε κάτω από τα πόδια. Ενώστε τα με όμορφα κομμάτια από τη ντουλάπα σας (ή της μητέρας, του παιδιού ή του συντρόφου σας), θυμηθείτε τα παλιά σας αγαπημένα…»
Η συμβουλή της; «Να φοράτε ξανά και ξανά τα αγαπημένα σας ρούχα και αξεσουάρ μέχρι να γεράσουν ή να διαλυθούν. Να αγοράζετε λιγότερα. Να φοράτε υπερμεγέθη σακάκια σαν παλτό, πουκάμισα το πίσω-μπρος, κουμπώστε τα κουμπιά λάθος για να γίνουν ασύμμετρα. Μπερδέψτε τον χειμώνα με το καλοκαίρι, τη μέρα με τη νύχτα. Τίποτα δεν γεννιέται από το κενό».
Κυριακάτικη Απογευματινή
