Περίεργες και άστοχες απόψεις

Σε πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή που ασχολήθηκε και με το επετειακό συμβάν στα Ίμια, ο καθηγητής Ροζάκης διατύπωσε την άποψη ότι έχουν και τα δίκια τους οι Τούρκοι, διότι αν κλείσει η Ελλάδα το Αιγαίο θα παρεμποδίζεται η διεθνής ναυσιπλοΐα!
09:02 - 7 Φεβρουαρίου 2026
Περίεργες και άστοχες απόψεις

Σε πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή που ασχολήθηκε και με το επετειακό συμβάν στα Ίμια, ο καθηγητής Ροζάκης διατύπωσε την άποψη ότι έχουν και τα δίκια τους οι Τούρκοι, διότι αν κλείσει η Ελλάδα το Αιγαίο θα παρεμποδίζεται η διεθνής ναυσιπλοΐα!

Από τη διατυπωθείσα άποψη αντιλαμβάνεται κανείς ποιος ήταν ο εμπνευστής, την περίοδο Σημίτη, του περιεχομένου των ολέθριων Συμφωνιών Μαδρίτης και Ελσίνκι που αναγνώρισαν ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο και διεύρυναν το περιεχόμενο των ελληνοτουρκικών διαφορών -με βάση τις διεκδικήσεις της Τουρκίας- πέραν των θεμάτων της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Κατ’ αρχάς δεν είναι η Ελλάδα που κλείνει το Αιγαίο αλλά η ίδια η γεωγραφία, για να θυμηθούμε τον Τιμ Μάρσαλ και το βιβλίο του «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας». Όπως επισημαίνει στο βιβλίο του αυτό, υπάρχουν 1.400 νησιά – ή 6.000 αν συνυπολογίσουμε τις διάφορες βραχονησίδες που είναι διάσπαρτες στο Αιγαίο.

Σύμφωνα δε με το Δίκαιο της Θαλάσσης ΟΛΑ τα νησιά έχουν χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Μπορεί οι βραχονησίδες που δεν κατοικούνται να μην έχουν ΑΟΖ αλλά διαθέτουν και αυτές χωρικά ύδατα. Ελληνικά χωρικά ύδατα και με ελληνική κυριαρχία επ’ αυτών. Επομένως η γεωγραφική δομή του Αιγαίου με ελληνικά νησιά, δηλαδή η ίδια η γεωγραφία, το καθιστά ελληνικό αρχιπέλαγος επί του οποίου η κυριαρχία είναι ελληνική.

Η Ελλάδα αντλεί κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας στο μεγαλύτερο μέρος του βυθού του Αιγαίου, λόγω της γεωγραφικής διάταξης των ελληνικών νησιών, συμφώνως ΚΑΙ με το αναθεωρηθέν Δίκαιο της Θαλάσσης. Ο τουρκικός ισχυρισμός ότι τα νησιά στερούνται υφαλοκρηπίδας έρχεται σε αντίθεση και με το Διεθνές Δίκαιο και με τη διεθνή πρακτική. Μέχρι σήμερα, μάλιστα, η Τουρκία έχει αρνηθεί να εξεταστεί το θέμα από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Τώρα, ως προς την παρεμπόδιση της διεθνούς ναυσιπλοΐας, αυτή είναι μια θέση που στερείται βάσης δεδομένου ότι η UNCLOS, δηλαδή το Δίκαιο της Θαλάσσης, προβλέπει την αβλαβή διέλευση (innocent passage), σύμφωνα με την οποία κάθε πλοίο ανεξαρτήτως σημαίας μπορεί να διαπλέει όχι απλώς τα διεθνή ύδατα αλλά ακόμη και τα χωρικά ύδατα της άλλης χώρας υπό την προϋπόθεση ότι δεν επιβουλεύεται την ειρήνη και την ασφάλεια του παράκτιου κράτους. Και το παράκτιο κράτος, δηλαδή η Ελλάδα στην προκειμένη περίπτωση, μπορεί να αντιδράσει με απαγόρευση διέλευσης στην περίπτωση που διαπιστώσει ότι κινδυνεύουν τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Απλά πράγματα.

Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τι εξυπηρετούν τέτοιες θέσεις που διατυπώνονται και δημοσίως. Μόνο να δικαιολογήσουν τις Συμφωνίες Μαδρίτης και Ελσίνκι. Όπως μάλιστα γράφουν στον επίλογο του πολύ εμπεριστατωμένου βιβλίου τους «Η Συμφωνία που γκρίζαρε το Αιγαίο» οι Μ. Ιγνατίου και Ν. Μελέτης, «… Η Ελλάδα έφτασε να διαπραγματεύεται με την Τουρκία … ώστε να εξασφαλίσει την έγκρισή της στην άσκηση (σ.σ. όσον αφορά το εύρος των χωρικών υδάτων) ενός αποκλειστικού κυριαρχικού δικαιώματος».

Εφημερίδα Απογευματινή