∆ιανύουµε την τελευταία µέρα του Τριωδίου, αλλά χρόνο µε τον χρόνο δεν βλέπουµε τα ξεφαντώµατα αλλοτινών εποχών, όταν όλοι ίσως να ήταν πιο ξέγνοιαστοι και δεν τους απασχολούσε τόσο η καθηµερινότητα. Οχι διότι οι εποχές εκείνες δεν ήταν δύσκολες, αλλά όταν έχεις ζήσει τα χειρότερα πάντα το αύριο το βλέπεις πιο αισιόδοξα. Και µε προοπτική που σου επιτρέπει το ξεφάντωµα…
Οπως µας θυµίζει ο Γιάννης Καιροφύλλας, µόνο στην Αθήνα είχαν διοργανωθεί την Αποκριά του 1952 186 δηµόσιοι χοροί! Τέτοιες εκδηλώσεις έχουν πάψει πια να αποτελούν το παραδοσιακό έθιµο εορτασµού της πιο διασκεδαστικής περιόδου του χρόνου. Ας µην ξεχνάµε, βέβαια, ότι αυτά τα πρώτα χρόνια του ’52 η Ελλάδα µόλις και κατόρθωνε να σταθεί στα πόδια της έπειτα από έναν Πόλεµο και έναν Εµφύλιο. Παρ’ όλ’ αυτά -τα οποία βεβαίως συνεπάγονταν και µία περιορισµένη οικονοµική δυνατότητα της κοινωνίας- είχε αρχίσει να υπάρχει κίνηση στην ψυχαγωγία και µε αφορµή την Αποκριά εκείνη τη χρονιά είχαν γεµίσει οι αίθουσες των ξενοδοχείων και των κέντρων διασκέδασης.
Πολλοί, ιδίως οι παλαιότεροι, θυµούνται το ξενοδοχείο «Ακροπόλ» στην οδό Πατησίων. Το 1952, στις Απόκριες
µόνο εκεί είχαν διοργανωθεί 13 χοροεσπερίδες. Οι χοροί της αθηναϊκής ελίτ της εποχής δίδονταν στα ξενοδοχεία
της «Μεγάλης Βρεταννίας» και του «Κινγκ Τζορτζ».
Ντόµινο
Ειδικά την αποκριάτικη γιορτή των µεταµφιεσµένων στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία» την περίµενε µε ανυποµονησία η καλή κοινωνία της Αθήνας. Ηταν η γιορτή όπου όλοι οι καλεσµένοι είχαν επίσηµο ένδυµα το ντόµινο και τη µαύρη µάσκα που τους έδινε τη δυνατότητα ακόµη και να φλερτάρουν χωρίς κανείς να τους αντιλαµβάνεται,
καθώς ανακατεµένοι µέσα στο πλήθος ξέφευγαν και από το ταίρι που συνόδευαν.
Αλλοι χοροί µεταµφιεσµένων για την αθηναϊκή ελίτ ήταν του Ιππικού Οµίλου, της Ενωσης Θεατρικών Συγγραφέων και του περίφηµου ξενοδοχείου «Σέσιλ» στην Κηφισιά. Να σηµειώσουµε ότι στους µεταµφιεσµένους δεν περιλαµβάνονταν µόνο… κοινή θνητοί, αλλά και προσωπικότητες, όπως ο Τσαρούχης, ο Χατζηκυριάκος-Γκίκας ή ο Οδυσσέας Ελύτης.
Εχει ενδιαφέρον η περιγραφή του Καιροφύλλα για τις Απόκριες εκείνες στις αρχές της δεκαετίας του ’50:
«Την τελευταία Κυριακή έγινε οµαδική έξοδος των Αθηναίων και οι εφηµερίδες τούς υπολόγιζαν σε 500.000 όλους
αυτούς που ξεχύθηκαν στο Ζάππειο, στο Πεδίον του Αρεως, στο Φάληρο και σε άλλες κοντινές περιοχές, όπου δούλεψαν τα µικρά καφενεδάκια που πρόσφεραν βανίλια και ουζάκι για την αθηναϊκή φτωχολογιά. Την Καθαρή ∆ευτέρα η έξοδος ήταν επίσης µεγάλη και µάλιστα δεν ήσαν λίγοι εκείνοι οι Αθηναίοι που έφυγαν για να γιορτάσουν τα Κούλουµα και εκτός των πυλών, πηγαίνοντας προς Λουτράκι και Ξυλόκαστρο ή Αγιο Ανδρέα, Βάρκιζα και τα νησιά
του Αργοσαρωνικού».
Ηταν σχεδόν έθιµο να πωλούνται λαχεία στους αποκριάτικους χορούς. Ο σκοπός τους είχε κατά µία έννοια και φιλανθρωπικό χαρακτήρα, δεδοµένου ότι τα έσοδα από τη λαχειοφόρο αυτή αγορά πήγαιναν σε σωµατεία και διάφορες οργανώσεις. Και τι κέρδιζε κάποιος από ένα λαχείο που είχε και κληρωνόταν ο αριθµός του; ∆ώρα µικρά
και µεγάλα, που ήταν προσφορά εµπόρων και επιχειρηµατιών.
Τρεις µισθοί
Και όταν λέµε µικρά και µεγάλα δώρα, αυτά µπορεί να ήταν από ένα κουτί µε κλωστές και βελόνες για µαντάρισµα (!) µέχρι ηλεκτρικά είδη, από κουζίνες µέχρι και ψυγεία. Για να αντιληφθούµε τις συνθήκες εκείνων των καιρών αρκεί να πούµε ότι αυτά που έπρεπε να δαπανήσει κάποιος για να διασκεδάσει σε ένα νυκτερινό κέντρο αντιστοιχούσαν σε ένα σηµαντικό ποσόν, που για έναν µισθωτό µπορεί να ισοδυναµούσε ακόµη και µε τρεις µισθούς. Οµως κανείς δεν θα µπορούσε να αντισταθεί σε µία διασκέδαση τέτοιου είδους, αρκεί να ήταν µία φορά τον χρόνο!
Αλλά και τα επόµενα χρόνια τόσο της δεκαετίας του ’50 όσο και του ’60 οι Απόκριες χαρακτηρίζονταν από µία µεγάλη ανεµελιά, λες και ο κόσµος ήθελε να αποµακρυνθεί από την καθηµερινότητά του που εκείνη την εποχή είχε άλλες απαιτήσεις, καθώς η Ελλάδα έπρεπε πρώτα να ορθοποδήσει και στη συνέχεια να φύγει από τη µιζέρια της φτωχής χώρας.
Οι δρόµοι και οι γειτονιές έπαιρναν ένα άλλο χρώµα και στους δρόµους µέχρι την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς συναντούσες το γαϊτανάκι, την καµήλα και τον ξυλοπόδαρο. Γραφικές αποκριάτικες φιγούρες που σήµερα τις συναντάς µόνο σε λευκώµατα που περιγράφουν τις συνήθειες άλλων εποχών.
Αλλά δεν ήταν µόνο στα µεγάλα ξενοδοχεία που γίνονταν τα γλέντια για τους έχοντες, Και σε όλα τα αθηναϊκά
σπίτια το γλέντι και ο χορός «έδιναν και έπαιρναν». Και βέβαια δεν µεταµφιέζονταν τότε µόνο οι µικροί, αλλά και
οι µεγάλοι.
Αλλες εποχές, άλλα ήθη και άλλου είδους διασκέδαση… Χωρίς Ιντερνετ και κινητά τηλέφωνα.
Κυριακάτικη Απογευματινή
