Πόσο επικίνδυνο για την υγεία είναι το ταλκ

Συνδέεται με τον καρκίνο του πνεύμονα, λόγω πιθανότητας εισπνοής σωματιδίων, και με αυτόν των ωοθηκών, από την τακτική χρήση
13:40 - 4 Μαρτίου 2026

Περισσότεροι από 1.300 κάτοικοι της Βικτώριας έχουν συμμετάσχει σε ομαδική αγωγή κατά της Johnson & Johnson, ισχυριζόμενοι ότι τα προϊόντα ταλκ τούς προκαλούν καρκίνο των ωοθηκών, μεσοθηλίωμα (καρκίνο που επηρεάζει τους πνεύμονες) και άλλους καρκίνους που επηρεάζουν τα αναπαραγωγικά όργανα. Η υπόθεση αυτή έρχεται ύστερα από αγωγές στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης μιας εξέχουσας υπόθεσης στην Καλιφόρνια.

Τον Δεκέμβριο του 2025, η Johnson & Johnson αναγκάστηκε να καταβάλει σε δύο γυναίκες 40.000.000 δολάρια ΗΠΑ, αφού ένα δικαστήριο έκρινε ότι η βρεφική πούδρα της ήταν επικίνδυνη και ότι δεν είχε προειδοποιήσει τους καταναλωτές. Το ταλκ είναι ένα φυσικό ορυκτό που εξορύσσεται σε πολλά μέρη του κόσμου. Οι άνθρωποι μπορούν να έρθουν σε επαφή με αυτό κατά την εξόρυξη και την επεξεργασία, σε βιομηχανικές εφαρμογές και, πιο συχνά, μέσω της χρήσης του σε καλλυντικά και πούδρες σώματος.

Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το ταλκ στα γεννητικά τους όργανα για να απορροφήσει την υγρασία, να μειώσουν την τριβή, να συγκαλύψουν τις οσμές ή να μειώσουν τα δερματικά εξανθήματα και τον ερεθισμό. Το ταλκ αυξάνει την αδιαφάνεια της πούδρας προσώπου και των καλλυντικών, αφήνοντας την επιδερμίδα λεία και απαλή. Πώς, λοιπόν, συνδέεται με τον καρκίνο; Και τι λένε τα επιστημονικά στοιχεία;

Μόλυνση από αμίαντο

Από τη δεκαετία του 1970 έχουν προκύψει ερωτήματα σχετικά με το εάν το ταλκ θα μπορούσε να έχει μολυνθεί με αμίαντο. Ο αμίαντος είναι ένας καρκινογόνος παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τους πνεύμονες όταν εισπνέεται. Το ταλκ και ο αμίαντος είναι ορυκτά που συχνά βρίσκονται κοντά το ένα στο άλλο στη γη, επομένως υπάρχει πιθανότητα το ταλκ να μολυνθεί με αμίαντο κατά τη διαδικασία εξόρυξης.

Από τη δεκαετία του 1970, οι κατασκευαστές προσπαθούν να παράγουν καθαρή σκόνη ταλκ χωρίς αμίαντο. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πώς ελέγχονται τακτικά τα δείγματα και η έκταση της μόλυνσης τα τελευταία 50 χρόνια. Το 2023, η Johnson & Johnson σταμάτησε να πουλάει ταλκ στα προϊόντα της παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας, και στράφηκε αντ’ αυτού σε βάση από κορν φλάουρ. Άλλοι κατασκευαστές εξακολουθούν να πωλούν ταλκ σε σκόνη, η οποία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στα καλλυντικά, καθώς και στη βιομηχανία.

Οι μελέτες

Δύο καρκίνοι έχουν πιθανή σχέση με τη χρήση ταλκ: ο καρκίνος του πνεύμονα, λόγω της πιθανότητας εισπνοής σωματιδίων ταλκ, κάτι που μπορεί να συμβεί σε ορισμένους τύπους εργασίας, και ο καρκίνος των ωοθηκών, λόγω τακτικής χρήσης ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων. Ορισμένες μελέτες σε ανθρώπους έχουν διαπιστώσει ότι προϊόντα που περιέχουν ταλκ συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά καρκίνου των ωοθηκών. Άλλες μελέτες δεν έχουν βρει καμία σύνδεση. Μελέτες που εξέτασαν τη χρήση ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων δεν βρήκαν στοιχεία που να υποδηλώνουν σύνδεση μεταξύ ταλκ και καρκίνου της μήτρας ή του τραχήλου της μήτρας. (…) Ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν πόσο συχνά οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν ταλκ και συνέκριναν εκείνους που το χρησιμοποιούσαν συχνά με εκείνους που δεν το χρησιμοποιούσαν, διαπίστωσαν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών μεταξύ όσων το χρησιμοποιούσαν συχνά.

Τι σημαίνουν αυτά

Όταν υπάρχουν διαφορετικά αποτελέσματα από πολλαπλές μελέτες, αυτά τα αποτελέσματα μπορούν να συνοψιστούν για να απαντηθεί το ερευνητικό ερώτημα. Τι λένε, λοιπόν, όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για τη σχέση μεταξύ της χρήσης ταλκ και του καρκίνου των ωοθηκών;

Αυτή η συνοπτική μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι φαίνεται να υπάρχει ασθενής κίνδυνος εμφάνισης ορισμένων τύπων καρκίνου των ωοθηκών, που σημαίνει ότι συνδέεται με μια μικρή αύξηση του κινδύνου, αλλά οι λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό παραμένουν ασαφείς. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι το ταλκ δεν αυξάνει τον κίνδυνο άλλων γυναικολογικών καρκίνων, όπως του καρκίνου της μήτρας και του τραχήλου της μήτρας. Το ταλκ που έχει μολυνθεί με αμίαντο συνδέεται σαφώς με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Ωστόσο, η χρήση του ταλκ για καλλυντικά δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα, επειδή τα άτομα δεν το εισπνέουν. (…)

Το 2024, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ενημέρωσε τη σύστασή του, λέγοντας ότι το ταλκ είναι «πιθανώς καρκινογόνο», πράγμα που σημαίνει ότι πιθανώς προκαλεί καρκίνο στους ανθρώπους. Αυτό είναι το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο κινδύνου για καρκίνο, το οποίο περιλαμβάνει το ζιζανιοκτόνο γλυφοσάτη (Roundup) και το κόκκινο κρέας.

Εάν χρησιμοποιείτε ταλκ και ανησυχείτε για αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, συνιστάται να διακόψετε τη χρήση του ή να περιορίσετε την ποσότητα που χρησιμοποιείτε. Όπως με όλες τις αποφάσεις στη ζωή, σκεφτείτε την ισορροπία μεταξύ πιθανών βλαβών και οφελών, ειδικά αν χρησιμοποιείτε ταλκ για μεγάλο χρονικό διάστημα και θέλετε να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

 O Ταμ Χα, που έγραψε το άρθρο, είναι αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας Καρκίνου στο Πανεπιστήμιο του Γουόλονγκονγκ – Ο πρωτότυπος τίτλος του άρθρου ήταν: «Δύο καρκίνοι συνδέονται με το ταλκ. Ένας ειδικός εξηγεί την επιστήμη».

Αναδημοσιεύεται από το The Conversation με άδεια Creative Commons

Εφημερίδα Απογευματινή