Ο Μπένι Σάµπτι εξειδικεύεται στο Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ. Γεννήθηκε στο Ιράν το 1972 και µεγάλωσε υπό
το καθεστώς της Ισλαµικής Επανάστασης, ενώ το 1987 διέφυγε από το Ιράν στο Ισραήλ, όπου και υπηρέτησε στις IDF ως ερευνητής, σε τοµείς που σχετίζονται µε τον ιρανικό πολιτισµό και την επιρροή στη γνωστική λειτουργία, τη λήψη αποφάσεων και την επικοινωνία. Οπως επισηµαίνει στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή», το Ιράν εκµεταλλεύεται την ανοχή της ∆ύσης, ενώ κερδίζει χρόνο χωρίς να υποβάλλει ουσιαστικές προτάσεις στη διαπραγµάτευση.
Ενώ οι διπλωµατικές διαπραγµατεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη στη Γενεύη, παρατηρείται µία άνευ προηγουµένου συγκέντρωση δυνάµεων στη Μέση Ανατολή. Πώς το ερµηνεύετε;
Οι διαπραγµατεύσεις συνεχίζονται, χωρίς όµως αποτελέσµατα. ∆εν υπάρχει κανένας συµβιβασµός από την ιρανική πλευρά. ∆εν κατανόησαν το µήνυµα του πρόσφατου πολέµου του Ιουνίου και προσέρχονται στις διαπραγµατεύσεις µε τις ίδιες προτάσεις. Οταν ο πόλεµος τελείωσε µε µια ξαφνική κατάπαυση του πυρός, που κήρυξε ο πρόεδρος Τραµπ, το καθεστώς εξέλαβε µε λάθος τρόπο το µήνυµα ότι µπορεί να επιβιώσει. Οι εγκαταστάσεις τους ή κάποιες µεσαίου βεληνεκούς
προσωπικότητες δεν έχουν σηµασία. Αυτές µπορούν απλώς να τις αντικαταστήσουν ή να τις επισκευάσουν. Είναι ακριβώς όπως η «Χαµάς». Οταν ο πρόεδρος Τραµπ λέει «έρχοµαι να βοηθήσω», αλλά δεν έρχεται την κατάλληλη στιγµή, στην αντίληψη του καθεστώτος αυτό σηµαίνει ότι µπορεί να επιβιώσει. Πέφτει όµως σε παγίδα.
Επίκειται επίθεση ή υπάρχει ακόµη περιθώριο να επιστρέψουµε σε διπλωµατική λύση, ενώ ο πρόεδρος Τραµπ προτρέπει το Ισραήλ να επιτεθεί πρώτο, πριν από τα αµερικανικά χτυπήµατα;
Το ποιος θα επιτεθεί πρώτος είναι τεχνικό ζήτηµα για το ιρανικό καθεστώς. Τις προηγούµενες µέρες υπήρξε αφίσα στην Τεχεράνη µε σύνθηµα «Το Ισραήλ είναι η 51η Πολιτεία της Αµερικής». Αντιµετωπίζουν το Ισραήλ ως τµήµα της Αµερικής και αυτός είναι ο λόγος που όταν η Αµερική τούς επιτεθεί, θα αντιδράσουν εναντίον του Ισραήλ. ∆εν βλέπω συµβιβασµό από το ιρανικό καθεστώς στο πυρηνικό ζήτηµα, το οποίο σήµερα δεν υφίσταται καν. Οι εγκαταστάσεις δεν υπάρχουν,
οι επιστήµονες δεν είναι στις θέσεις τους, συνεπώς δεν έχουν κάτι για να προσφέρουν στο τραπέζι των διαπραγµατεύσεων.
Αναλυτές κάνουν λόγο για χρήση ρητορικής από τις ΗΠΑ, ίδιας µε αυτή που χρησιµοποιήθηκε στο Ιράκ, µε αναφορές σε όπλα µαζικής καταστροφής. ∆ιακρίνετε
οµοιότητες;
Το Ιράν δεν είναι Ιράκ. Οι ΗΠΑ πήραν το µάθηµά τους. ∆εν θέλουν να εισβάλουν στο Ιράν. Εκτιµώ ότι οι ΗΠΑ θα είναι ικανοποιηµένες µε µια αλλαγή στο καθεστώς. Για παράδειγµα, να υπάρχει κάποια συνεργασία από το εσωτερικό του καθεστώτος, µε «πρόθυµα» άτοµα που µπορούν να αναλάβουν την ηγεσία και να το κάνουν πιο ανοιχτό προς τη ∆ύση, πιο θετικό απέναντι στο Ισραήλ, χωρίς να θέλουν να το καταστρέψουν. Οι ΗΠΑ δεν έρχονται µε τανκς και στρατεύµατα για να
εισβάλουν στο Ιράν. Καταλαβαίνουν ότι είναι µια πολύ µεγάλη πρόκληση. Η αρχή ίσως να είναι παρόµοια µε το Ιράκ, αλλά το τέλος µπορεί να είναι πολύ διαφορετικό, επειδή δεν θα πρόκειται για εισβολή.
Θα ήταν το Ισραήλ ικανοποιηµένο µε µια µερική αντικατάσταση του καθεστώτος;
Νοµίζω πως ναι, επειδή πρέπει να ζούµε σε έναν ρεαλιστικό κόσµο. Το Ιράν πρέπει να πει απλώς «ναι» ή «όχι» στην τροµοκρατία, στους πυραύλους και
στο πυρηνικό πρόγραµµα. Οποιοσδήποτε κληρικός αναλάβει τον έλεγχο ή οποιουδήποτε είδους πραξικόπηµα θα είναι αρκετό για να ικανοποιήσει το Ισραήλ και πολύ καλύτερο για τον ιρανικό λαό. Αν η εχθρότητα προς τη ∆ύση εκλείψει, τα πράγµατα µπορούν να βελτιωθούν πολύ και εντός του Ιράν για τις γυναίκες, για άλλες µειονότητες, για τον λαό και για την οικονοµία.
Πολλές χώρες αντιτίθενται σε στρατιωτική παρέµβαση των ΗΠΑ.
Οι µουσουλµανικές χώρες στη Μέση Ανατολή ασκούν πιέσεις στις ΗΠΑ για αναβολή της επίθεσης εναντίον του Ιράν επειδή φοβούνται ότι η Τεχεράνη θα πάρει εκδίκηση. Φοβούνται τόσο πολύ αυτό το καθεστώς-νταή επειδή ξέρουν ότι όλοι τους είναι τρελοί. Το καθεστώς βρίσκεται σε κατάσταση αλαζονείας και πιστεύει ότι ο Θεός είναι µαζί του. Εκτιµώ ότι ο πρόεδρος Τραµπ θα δεχόταν έστω και έναν συµβολικό συµβιβασµό, ωστόσο πιστεύω πως η επίθεση είναι αναπόφευκτη.
Θα είναι µια επίθεση µακράς πνοής ή σύντοµη και στοχευµένη;
Θα είναι µια σύντοµη περίοδος επιθέσεων εναντίον πολύ συγκεκριµένων στόχων, π.χ. εγκαταστάσεων των IRGC, πυραυλικών εγκαταστάσεων, καταφυγίων ή αρχηγείων της Πολεµικής Αεροπορίας. Η Αµερική θέλει απλώς µια γρήγορη νίκη και όχι µακροχρόνιο πόλεµο. Μια γρήγορη επίθεση που θα υποστηρίξει τον ιρανικό λαό, ώστε να µπορέσει να ανατρέψει το καθεστώς ή να το αποδυναµώσει σε σηµείο που να µην απειλεί το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ ή τους γείτονες στη Μέση Ανατολή.
Ανησυχεί το Ισραήλ για µια γενίκευση της κρίσης;
Το Ισραήλ είναι έτοιµο εδώ και µήνες. Ακόµα και µετά τον πόλεµο του Ιουνίου µε το Ιράν, παρέµεινε πολύ καλά προετοιµασµένο εναντίον της «Χεζµπολάχ» στον Βορρά, στη Συρία, ή και την Τουρκία η οποία αποτελεί επίσης απειλή. Θα µπορούσαµε να τελειώσουµε µε αυτό το καθεστώς πολύ γρήγορα, ωστόσο λόγω της συνεργασίας µε τις ΗΠΑ οφείλουµε να συµβαδίσουµε. ∆εν το θέλουν αυτό µέχρι τώρα. Είναι ένα είδος πολύ στενής σύνδεσης και σχέσης. ∆εν είµαστε η 51η Πολιτεία των ΗΠΑ, αλλά συνεργαζόµαστε πολύ, σαν µια γροθιά σε αυτό το θέµα.
Θα βλέπατε κάποια πρόκληση από την Τουρκία ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη µια πολεµική επιχείρηση στο Ιράν;
Οχι, δεν πιστεύουµε ότι αυτό µπορεί να συµβεί, επειδή η Τουρκία είναι επίσης µέλος του ΝΑΤΟ και δεν µπορεί να αντιταχθεί στις Ηνωµένες Πολιτείες. Ισως να δηµιουργήσουν κάποια προβλήµατα ή να προσπαθήσουν να υποστηρίξουν οµάδες του «ISIS» να επιτεθούν στους ∆ρούζους, αλλά η Τουρκία δεν µπορεί να αντικαταστήσει το ιρανικό καθεστώς. Ο Ερντογάν κινείται σε λάθος κατεύθυνση. Η µαζική επίθεση κατά του Ισραήλ µπορεί να είναι καταστροφή για την Τουρκία, όχι επειδή θα τους επιτεθούµε εµείς, αλλά επειδή θα καταστραφεί η ήδη αδύναµη οικονοµία της.
Κυριακάτικη Απογευματινή- Γιάννης Μούτσιος
