Συνέντευξη στον Γιάννη Μουτσιό
Την αξιοποίηση της πολεµικής σύγκρουσης στον Ιράν για τη δηµιουργία ενός αυτόνοµου Κουρδιστάν επισηµαίνει ο εκπρόσωπος του PJAK -του Κόµµατος Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν- Ζαγκρός Εντεριαρί, ωστόσο δεν προεξοφλεί τη δράση των µαχητών του στο εσωτερικό της χώρας. Ο Εντεριαρί τονίζει ότι µε βάση εµπειρίες του παρελθόντος η εµπιστοσύνη των Κούρδων προς τις ΗΠΑ είναι µειωµένη και επισηµαίνει ότι µόλις επιτευχθούν οι αµερικανικοί στόχοι, ανάλογες συµµαχίες µπορεί να τερµατιστούν γρήγορα, όπως συνέβη στη Ροζάβα και στο συριακό Κουρδιστάν.
Οι κουρδικές οργανώσεις επιδιώκουν εδώ και δεκαετίες µεγαλύτερη αυτονοµία ή ακόµη και κρατική υπόσταση. Οι κουρδικές δυνάµεις βλέπουν τη σύγκρουση στο Ιράν ως ευκαιρία για την προώθηση αυτού του στόχου;
Αυτός ο πόλεµος δεν είναι πόλεµος των Κούρδων ή των κουρδικών κοµµάτων και δεν θεωρούµε τους εαυτούς µας µέρος του. Ωστόσο, η σύγκρουση αυτή έχει δηµιουργήσει κινδύνους αλλά και ευκαιρίες. Πρώτη µας προτεραιότητα είναι η προστασία του κουρδικού λαού και όλων των άλλων λαών που ζουν στο Ιράν από τους κινδύνους του πολέµου. Ταυτόχρονα, εάν προκύψει ευκαιρία για αλλαγή καθεστώτος, θα προσπαθήσουµε να την αξιοποιήσουµε ώστε να συµβάλουµε στην εγκαθίδρυση και την επέκταση ενός δηµοκρατικού συστήµατος στο Ιράν και στο Κουρδιστάν. Για εµάς, η δηµιουργία µιας δηµοκρατικής, αποκεντρωµένης δηµοκρατίας και µιας µορφής αυτοδιοίκησης για τους Κούρδους είναι εξαιρετικά σηµαντική.
Με την εµπλοκή σας σε αυτή τη σύγκρουση θεωρείτε υπαρκτό τον κίνδυνο να εκθέσετε τις κουρδικές κοινότητες σε καταστροφικά αντίποινα;
Οι κίνδυνοι είναι πολύ µεγαλύτεροι και δεν υπάρχει ακόµη καµία ευκαιρία για κουρδική συµµετοχή. Οι Κούρδοι θα λάµβαναν µέρος σε έναν τέτοιο πόλεµο µόνο υπό ορισµένες προϋποθέσεις: πρώτον, εάν υπάρξει άµεση απειλή σφαγής ή γενοκτονίας κατά του κουρδικού λαού και των άλλων λαών του Ιράν από το καθεστώς· δεύτερον, εάν υπάρξουν σαφείς διεθνείς πολιτικές εγγυήσεις που θα στηρίζουν ένα δηµοκρατικό µέλλον για το Ιράν και θα αναγνωρίζουν την αυτονοµία των λαών του στο πλαίσιο ενός δηµοκρατικού Ιράν· και τρίτον, εάν υπάρξουν εγγυήσεις που θα αποτρέπουν γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα την Τουρκία και το Πακιστάν, να παρεµβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
Προετοιµάζονται οι κουρδικές δυνάµεις να ανοίξουν στρατιωτικό µέτωπο σε ιρανικό έδαφος;
Αυτή τη στιγµή, µόνο οι δυνάµεις του Κόµµατος για την Ελεύθερη Ζωή στο Κουρδιστάν (PJAK) έχουν οργανωµένη παρουσία στο εσωτερικό του Ιράν και στο ιρανικό Κουρδιστάν. Η παρουσία τους σχετίζεται µε την πολιτική του κόµµατος να παραµένει κοντά στον λαό του Κουρδιστάν και όχι µε αυτόν τον πόλεµο. Από την ίδρυση του κόµµατος, ένα µέρος των δυνάµεών του βρίσκεται πάντοτε στο εσωτερικό του Ιράν, ενώ άλλες µονάδες έχουν βάση τις ορεινές συνοριακές περιοχές ανάµεσα σε ιρανικό Κουρδιστάν και Ιράκ. Αλλα κουρδικά κόµµατα δραστηριοποιούνται κυρίως ως πολιτικές οργανώσεις µε γραφεία και κοµµατικά στρατόπεδα στις πόλεις του ιρακινού Κουρδιστάν. Η παρουσία των δυνάµεων του PJAK δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως προετοιµασία για την έναρξη στρατιωτικής σύγκρουσης.
Θα υπάρξει συντονισµός µε τον στρατό των Ηνωµένων Πολιτειών ή οι κουρδικές πολιτοφυλακές θα δράσουν ανεξάρτητα;
Εάν η κατάσταση εξελιχθεί µε τρόπο που θα οδηγήσει τα κουρδικά κόµµατα σε στρατιωτική εµπλοκή, αυτό σχεδόν βέβαια θα συµβεί σε συντονισµό µε τον στρατό των Ηνωµένων Πολιτειών, διότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Η δυνατότητα δηµιουργίας ενός πανεθνικού πολιτικού και στρατιωτικού συνασπισµού σε ολόκληρο το Ιράν είναι προς το παρόν πολύ περιορισµένη.
Εχει ζητηθεί από τους Κούρδους µαχητές να κάνουν αυτό που οι τρίτες δυνάµεις δεν είναι πρόθυµες να κάνουν οι ίδιες;
Τα κουρδικά κόµµατα δεν θέλησαν ποτέ να γίνουν δυνάµεις-εντολοδόχοι των Ηνωµένων Πολιτειών και ένα τέτοιο αίτηµα δεν έχει τεθεί σοβαρά σε υψηλό επίπεδο. Μέχρι στιγµής δεν υπάρχει ουσιαστική πολιτική σχέση µεταξύ της αµερικανικής κυβέρνησης και των ηγετών του συνασπισµού των ιρανικών κουρδικών πολιτικών δυνάµεων. Εάν έχουν υπάρξει επαφές, αυτές ήταν περιορισµένες και κυρίως µη πολιτικού χαρακτήρα, ενώ τα κουρδικά πολιτικά αιτήµατα δεν έχουν γίνει αποδεκτά. Λόγω ιστορικών εµπειριών, υπάρχει µειωµένη εµπιστοσύνη προς τις ΗΠΑ. Οι Κούρδοι δεν τις έχουν ποτέ θεωρήσει στρατηγικό σύµµαχο. Οι προηγούµενες εµπειρίες δείχνουν ότι τα αµερικανικά συµφέροντα στην περιοχή δεν ταυτίζονται πάντοτε µε τα κουρδικά και ότι µόλις επιτευχθούν οι αµερικανικοί στόχοι, τέτοιες συµµαχίες µπορεί να τερµατιστούν γρήγορα, όπως συνέβη στη Ροζάβα και στο συριακό Κουρδιστάν.
Αν οι κουρδικές δυνάµεις εισέλθουν στρατιωτικά στο Ιράν, είστε προετοιµασµένοι για το ενδεχόµενο µιας παρατεταµένης και σκληρής σύγκρουσης µε τις δυνάµεις των Φρουρών;
Τα κουρδικά κόµµατα διαθέτουν ευρεία λαϊκή βάση και µπορούν να στηριχθούν στην υποστήριξη του λαού τους. Ωστόσο, ο βαθµός στρατιωτικού εξοπλισµού που διαθέτουν δεν είναι επαρκής ώστε να εισέλθουν αυτή τη στιγµή σε έναν κλασικό πόλεµο µετωπικής σύγκρουσης µε το ιρανικό καθεστώς.
Εχετε λάβει συγκεκριµένες πολιτικές εγγυήσεις από την Ουάσινγκτον σε αντάλλαγµα για πιθανή κουρδική συµµετοχή στον πόλεµο;
∆εν έχουν δοθεί υποσχέσεις ή εγγυήσεις από τις Ηνωµένες Πολιτείες ή από οποιαδήποτε άλλη χώρα σχετικά µε ένα σταθερό µέλλον για το Ιράν ή µε την αυτονοµία των Κούρδων. Χωρίς τέτοιες εγγυήσεις οι Κούρδοι δεν θα ενταχθούν σε καµία συµµαχία µε τις Ηνωµένες Πολιτείες. Η µόνη εξαίρεση θα µπορούσε να είναι εάν το ιρανικό καθεστώς επιτεθεί άµεσα στον κουρδικό λαό ή διαπράξει γενοκτονία, αναγκάζοντας τα κουρδικά κόµµατα να επέµβουν.
Πώς εκτιµάτε ότι θα αντιδράσει η Τουρκία εάν κουρδικές πολιτοφυλακές ενισχύσουν την επιρροή τους µέσω αυτού του πολέµου;
Η πιθανότητα τουρκικής επέµβασης στο Ιράν και το Κουρδιστάν είναι πολύ υψηλή. Η Τουρκία έχει µακρά ιστορία εχθρότητας απέναντι στη διασφάλιση κουρδικών δικαιωµάτων ή σε οποιαδήποτε µορφή κουρδικής αυτονοµίας, ακόµη και εντός του Ιράν. Επιπλέον, εάν δηµιουργούνταν ένα αυτόνοµο Κουρδιστάν στο εσωτερικό του Ιράν, αυτό θα µπορούσε να επηρεάσει την κατάσταση στο ιρανικό Μπαλουχιστάν και ενδεχοµένως να οδηγήσει και σε πακιστανική εµπλοκή. Για τον λόγο αυτό θα ήταν απαραίτητες ισχυρές διεθνείς εγγυήσεις ώστε να αποτραπεί η παρέµβαση περιφερειακών χωρών στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
Εάν το Ιράν αποδυναµωθεί από αυτόν τον πόλεµο, θα επιχειρήσουν οι κουρδικές οργανώσεις να εγκαθιδρύσουν αυτόνοµο έλεγχο σε περιοχές του Ιράν µε κουρδική πλειοψηφία;
Εφόσον το ιρανικό καθεστώς αποδυναµωθεί και προκύψει ευκαιρία για δηµιουργία ενός συστήµατος βασισµένου στον λαό στο Κουρδιστάν, αυτό θα µπορούσε να αξιοποιηθεί ως ευκαιρία για την εγκαθίδρυση µιας αυτόνοµης διοίκησης στο πλαίσιο του Ιράν.
Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι οι κουρδικές επιδιώξεις δεν θα θυσιαστούν, άλλη µια φορά, όταν τελειώσει ο πόλεµος;
Χωρίς σαφείς πολιτικές εγγυήσεις για τη δηµιουργία ενός δηµοκρατικού Ιράν, που θα βασίζεται στον σεβασµό των ατοµικών και συλλογικών δικαιωµάτων, σε ένα αποκεντρωµένο σύστηµα και στην πραγµατική συµµετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων για το πολιτικό τους µέλλον, δεν θα ενταχθούµε σε καµία συµµαχία. Ωστόσο, οι επόµενες ηµέρες θα δείξουν πιο καθαρά προς ποια κατεύθυνση θα εξελιχθεί η στρατιωτική, πολιτική και διπλωµατική κατάσταση.
Κυριακάτικη Απογευματινή
