Είναι από τις πλέον ταλαντούχες Ελληνίδες ηθοποιούς. Εγινε ιδιαίτερα γνωστή και δηµοφιλής ήδη από τα πρώτα βήµατα, µέσα από ρόλους στις µεγάλες τηλεοπτικές σειρές «Φεύγα» και «Τα µυστικά της Εδέµ», µεταξύ άλλων. Στο θέατρο πάλι, όπου διαπρέπει τα τελευταία πολλά χρόνια, την απολαµβάνουµε να πρωταγωνιστεί σε µία ευρύτατη γκάµα έργων και ρόλων. Εδώ, σε µια συνέντευξη στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή», η Φαίη Ξυλά µιλά για τις δύο εντελώς διαφορετικές θεατρικές παραστάσεις στις οποίες παίζει αυτήν την περίοδο, για το κίνηµα #MeToo και τις αλλαγές που έχει φέρει στο θέατρο, για το ξεκίνηµά της, για τη σηµασία του ενστίκτου στις επιλογές, για τους νέους συναδέλφους και την τεράστια εκτίµηση που τους έχει, αλλά και για την αξία τής στιγµής που δεν πρέπει να τη χάνουµε, αναλογιζόµενοι όσα πέρασαν ή έρχονται…
Πρωταγωνιστείτε στο βραβευµένο έργο «Αλιγάτορες» του Andrew Keatley, στο «Auditorium», όπου υποδύεστε την αφοσιωµένη σύζυγο ενός καθηγητή που κατηγορείται για σεξουαλική παρενόχληση. Μιλήστε µας για την παράσταση και τις απαιτήσεις του ρόλου.
Το έργο αγγίζει ένα πολύ σύγχρονο και ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτηµα: το cancel, το πώς δηλαδή ένας άνθρωπος µπορεί να «ακυρωθεί» κοινωνικά, να στιγµατιστεί
και να καταδικαστεί στη συνείδηση της κοινής γνώµης πριν καν υπάρξουν αποδεικτικά στοιχεία ή τελεσίδικη απόφαση. Εστιάζει κυρίως στις επιπτώσεις που έχει
µια καταγγελία όχι µόνο στο ίδιο το άτοµο, αλλά και στο οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον του. Μια φήµη, µια είδηση που διαχέεται στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης µπορεί να επηρεάσει καθοριστικά ζωές, ακόµη και αν στη συνέχεια αποδειχθεί ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγµατικότητα. Η Σάλι, ο ρόλος
που υποδύοµαι, είναι µια γυναίκα βαθιά αφοσιωµένη στην οικογένειά της και στον σύζυγό της. Μέχρι τη στιγµή που ξεσπά το σκάνδαλο, ζούσε µια ισορροπηµένη, σχεδόν ιδανική καθηµερινότητα. Ολα όµως ανατρέπονται απότοµα. Βρίσκεται αντιµέτωπη µε µια συνθήκη που δεν είχε φανταστεί ποτέ και καλείται να πάρει θέση χωρίς να έχει όλες τις απαντήσεις. Από τη µία θέλει να σταθεί στο πλευρό του ανθρώπου της, από την άλλη όµως δεν µπορεί να αγνοήσει τα ερωτήµατα που γεννιούνται µέσα της. Η δυσκολία του ρόλου έγκειται ακριβώς σε αυτή τη διαρκή εσωτερική σύγκρουση. Η Σάλι δεν είναι µονοδιάστατη: περνά από συνεχείς ψυχολογικές µεταπτώσεις, αµφιταλαντεύεται, αµφισβητεί, προσπαθεί να διατηρήσει τη συνοχή της οικογένειας. Ταυτόχρονα, πρέπει να προστατεύσει τα παιδιά της, που βιώνουν κι εκείνα τις συνέπειες µιας κατάστασης που δεν κατανοούν πλήρως. Αυτή η λεπτή ισορροπία ανάµεσα στην πίστη, την αµφιβολία και την ανάγκη για προστασία είναι που κάνει τον ρόλο ιδιαίτερα απαιτητικό, αλλά και βαθιά ανθρώπινο.
Ζούµε πράγµατι σε µια εποχή όπου η κοινή γνώµη σχηµατίζει άποψη πολύ γρήγορα, συχνά χωρίς να περιµένει αποδείξεις. Τι πιστεύετε ότι πρέπει να αλλάξει;
Θεωρώ ότι η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει σε ατοµικό επίπεδο. Ο καθένας µας χρειάζεται να καλλιεργήσει περισσότερο την κριτική του σκέψη και να µάθει να φιλτράρει τις πληροφορίες που δέχεται. Είναι πολύ εύκολο σήµερα, µέσα από την ταχύτητα της πληροφορίας, να παρασυρθούµε και να υιοθετήσουµε µια άποψη χωρίς να έχουµε πλήρη εικόνα. Από εκεί και πέρα, σηµαντικός είναι και ο ρόλος των θεσµών. Η νοµοθεσία οφείλει να προστατεύει αποτελεσµατικά τα δικαιώµατα όλων, ενώ η δηµοσιογραφία θα έπρεπε να λειτουργεί ως φίλτρο. ∆υστυχώς, πολλές φορές βλέπουµε το αντίθετο: µια είδηση διογκώνεται, αναπαράγεται χωρίς έλεγχο και τελικά δηµιουργεί ένα κλίµα που δύσκολα ανατρέπεται. Το πρόβληµα είναι ότι ακόµα και όταν αποδειχθεί η αθωότητα κάποιου, η πληροφορία αυτή δεν έχει την ίδια δύναµη µε την αρχική καταγγελία. Περνά σχεδόν απαρατήρητη, ενώ η ζηµιά έχει ήδη γίνει. Η κοινωνία έχει προχωρήσει στο επόµενο θέµα και ο άνθρωπος που κατηγορήθηκε µένει να διαχειριστεί τις συνέπειες. Στο έργο, για παράδειγµα, η οικογένεια αναγκάζεται να αλλάξει σπίτι, να µετακοµίσει σε άλλη πόλη. Τίποτα δεν είναι πια όπως πριν.
Το κίνηµα #MeToo ανέδειξε σοβαρά ζητήµατα, αλλά την ίδια στιγµή έφερε όντως στο προσκήνιο και το θέµα του τεκµηρίου της αθωότητας. Πού θεωρείτε ότι βρίσκονται τα όρια;
Τα όρια δεν είναι πάντα ορατά και συχνά εξαρτώνται από τον τρόπο που τα διαχειρίζεται ο καθένας µας. Προσωπικά, είµαι ξεκάθαρα υπέρ του #MeToo. Ηταν µια
αναγκαία και πολύ σηµαντική εξέλιξη. Εδωσε φωνή σε ανθρώπους που για χρόνια δεν µπορούσαν να µιλήσουν και αποκάλυψε καταστάσεις που έπρεπε να έρθουν στο φως. Αυτό που θεωρώ επίσης σηµαντικό είναι ότι πολλοί από όσους συµµετείχαν ενεργά στο κίνηµα απευθύνθηκαν στη ∆ικαιοσύνη και όχι στα µέσα ενηµέρωσης. ∆ηλαδή, ακολούθησαν µια θεσµική διαδικασία. Από την άλλη, γύρω από αυτές τις υποθέσεις δηµιουργήθηκε ένας θόρυβος από τρίτους, που συχνά
µπέρδευε τα πράγµατα. Το ζητούµενο είναι να υπάρχει ισορροπία: να µπορούν οι άνθρωποι να µιλούν και να προστατεύονται, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίζεται
και το τεκµήριο της αθωότητας. Είναι µια λεπτή γραµµή που απαιτεί ωριµότητα από όλους.
Εχετε παρατηρήσει κάποια αλλαγή στο ελληνικό θέατρο µετά το #MeToo;
Νοµίζω ότι είναι σηµαντικό να πούµε ότι το θέατρο δεν είναι συνολικά ένας προβληµατικός χώρος. Οι περιπτώσεις που ήρθαν στο φως ήταν συγκεκριµένες, αλλά
αυτό δεν σηµαίνει ότι χαρακτηρίζουν το σύνολο. Παρ’ όλ’ αυτά, όταν αποµακρύνεται κάτι τοξικό, αυτό είναι πάντα για καλό. Θέλω να πιστεύω ότι πλέον υπάρχει µεγαλύτερη εγρήγορση και ότι όσοι βιώνουν δύσκολες καταστάσεις θα νιώσουν πιο ασφαλείς να µιλήσουν και να ζητήσουν βοήθεια. Ταυτόχρονα, ίσως και κάποιοι
που είχαν τέτοιες συµπεριφορές να είναι πιο προσεκτικοί. ∆εν πρέπει, όµως, να ξεχνάµε ότι παρόµοια φαινόµενα υπάρχουν σε πολλούς εργασιακούς χώρους. Το θέατρο απλώς βρέθηκε στο επίκεντρο της δηµοσιότητας. Μακάρι αυτή η συζήτηση να επεκταθεί και αλλού, γιατί όσα ακούµε καθηµερινά από άλλους χώρους είναι εξίσου σοβαρά.
Συνεχίζεται και η περιοδεία της επιτυχηµένης παράστασης «Ghost Story 2.22» του Danny Robins, ένα εντελώς διαφορετικό έργο από τους «Αλιγάτορες».
Είναι µεταφυσικό θρίλερ µε έντονα στοιχεία αγωνίας, αλλά ταυτόχρονα έχει στιγµές χιούµορ και ρεαλισµού. Υποδύοµαι την Τζεν, µια γυναίκα που µόλις έχει γίνει µητέρα και µετακοµίζει µε τον σύζυγό της σε ένα παλιό σπίτι στο Λονδίνο, το οποίο ανακαινίζουν. Κατά τη διάρκεια της απουσίας του συζύγου της αρχίζει να βιώνει κάτι παράξενο: κάθε βράδυ, στις 2.22, ακούει βήµατα στο δωµάτιο του µωρού. Προσπαθεί να πείσει τους γύρω ότι αυτό που συµβαίνει είναι πραγµατικό, όµως δεν
είναι εύκολο να την πιστέψουν. Ετσι, καλεί ένα φιλικό ζευγάρι στο σπίτι και προσπαθεί να τους κρατήσει εκεί µέχρι την ώρα αυτή, για να αποδείξει την αλήθεια της.
∆εν µπορώ να αποκαλύψω περισσότερα, γιατί το έργο βασίζεται σε ανατροπές. Είναι όµως µια εµπειρία που κρατάει τον θεατή σε αγωνία µέχρι το τέλος.
Αλήθεια, πώς ξεκινήσατε την πορεία σας στην υποκριτική;
Ξεκίνησα από πολύ µικρή στην Κέρκυρα, όπου µεγάλωσα. Συµµετείχα σε µια οντισιόν για παιδική θεατρική οµάδα, όπου αναζητούσαν παιδιά που να τραγουδούν.
Πήγα σχεδόν τυχαία και έτσι ξεκίνησαν όλα. Παρότι ήµουν ένα σχετικά κλειστό παιδί, το θέατρο ήταν ο µόνος χώρος όπου ένιωθα πραγµατικά άνετα. ∆εν µε
ενδιέφεραν άλλες οµαδικές δραστηριότητες, αλλά στη σκηνή αισθανόµουν οικεία, σαν να ανήκω εκεί. Και ακόµα έτσι αισθάνοµαι.
Υπήρξε κάποια συνεργασία η οποία σας σηµάδεψε;
Νιώθω πολύ τυχερή γιατί είχα, στη συντριπτική τους πλειονότητα, πολύ όµορφες συνεργασίες. Αυτό που κρατάω περισσότερο δεν είναι οι ρόλοι, αλλά οι άνθρωποι.
Εχω δηµιουργήσει φιλίες ζωής µέσα από τη δουλειά. Μια ιδιαίτερα σηµαντική γνωριµία ήταν µε την Τάνια Τσανακλίδου. ∆εθήκαµε πολύ και η σχέση µας ήταν καθοριστική για µένα σε προσωπικό επίπεδο. Ηταν µια σχέση αγάπης, στήριξης και βαθιάς επικοινωνίας, που µε επηρέασε και ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη.
Πώς µπήκατε στον χώρο της τηλεόρασης όπου γνωρίσατε την πρώτη ευρεία αποδοχή και επιτυχία;
Με παρότρυνση της Τάνιας, πήγα στο casting για τη σειρά «Φεύγα» στο Mega, ενώ τότε βρισκόµουν στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. ∆εν είχα σκεφτεί
ιδιαίτερα την τηλεόραση, γιατί είχα στο µυαλό µου κυρίως το θέατρο. Οταν όµως το δοκίµασα, ανακάλυψα ότι µου ταιριάζει πολύ. Είναι ένα µέσο µε διαφορετικές
απαιτήσεις και πολύ γρήγορους ρυθµούς, αλλά αυτό είναι κάτι που µε εκφράζει. Μου αρέσει αυτή η ένταση και η αµεσότητα της τηλεόρασης. Γιατί γενικά έχω γρήγορες ταχύτητες και συνήθως προσπαθώ να κόβω για να συντονιστώ, οπότε η τηλεόραση ήταν σαν να είχε φτιαχτεί για µένα.
Βρίσκετε καθόλου ελεύθερο χρόνο;
Φροντίζω πάντα να βρίσκω ελεύθερο χρόνο, γιατί όταν µόνο δουλεύω και δεν κάνω τίποτα άλλο αισθάνοµαι ιδρυµατοποίηση. Μου αρέσει πολύ να περπατάω,
να περνάω χρόνο µε το παιδί µου και τους φίλους µου. Είµαι κυρίως του φαγητού και της ταβέρνας, µου αρέσει αυτός ο τρόπος εξόδου. Αν για κάποιο διάστηµα δουλεύω πολύ, προσπαθώ µετά να αναπληρώνω τον χαµένο χρόνο. Είναι απαραίτητο για να µπορώ να συνεχίζω µε ενέργεια.
Τι θα λέγατε στη νεαρή Φαίη Ξυλά που τώρα ξεκινάει;
Να είναι λιγότερο ντροπαλή και πιο τολµηρή στην αρχή. Οµως το βασικότερο είναι να εµπιστεύεται κανείς το ένστικτό του. Οσες φορές δεν το άκουσα, δεν
έκανα σωστές επιλογές. Το ένστικτο είναι αυτή η εσωτερική φωνή που δεν εξηγείται πάντα λογικά, αλλά σου δείχνει έναν δρόµο. Οταν το αγνοείς, συνήθως το πληρώνεις.
Πώς αντιλαµβάνεστε την έννοια της επιτυχίας;
∆εν σκέφτοµαι µε αυτούς τους όρους. Νιώθω ευγνωµοσύνη που µπορώ να κάνω αυτό που αγαπώ και να ζω από αυτό. Το θέατρο µε έχει µάθει να εστιάζω στο
τώρα και όχι στο παρελθόν ή στο µέλλον: να είµαι παρούσα στη στιγµή. Οι περισσότεροι άνθρωποι ή κολλάνε στο παρελθόν και µηρυκάζουν πράγµατα που
τους έχουν συµβεί ή σκέφτονται τι θα γίνει µετά. Και χάνουν το τώρα. Αυτό είναι ένα πολύ µεγάλο µάθηµα, όχι µόνο για τη δουλειά, αλλά και για τη ζωή: να ζεις το
τώρα, είναι το µόνο που υπάρχει.
Υπάρχουν απωθηµένα ή, έστω, ανεκπλήρωτα όνειρα;
∆εν λειτουργώ µε τη λογική των απωθηµένων. ∆εν είχα ποτέ συγκεκριµένους ρόλους ως στόχο. Αγάπησα τους ρόλους που ήρθαν στη ζωή µου. Αυτό που εύχοµαι είναι υγεία και να µπορώ να συνεχίσω να δουλεύω και να βρίσκοµαι στη σκηνή για πολλά χρόνια ακόµα.
Τι απολαµβάνετε περισσότερο στη δουλειά σας;
Τη συνολική διαδικασία: από τις πρόβες µέχρι την παράσταση. Μου αρέσει να ασχολούµαι πάρα πολύ µε το θέατρο. Μου αρέσει να παρακολουθώ τους
συναδέλφους µου όταν δουλεύουν τους ρόλους τους. Νοµίζω ότι όλα τα κοµµάτια στη δουλειά του ηθοποιού µου αρέσουν πολύ. Επίσης, µου αρέσουν πάρα
πολύ οι περιοδείες. Μου αρέσει να είµαι κάθε µέρα σε άλλο θέατρο, σε άλλη πόλη, µε διαφορετικό κοινό. Ο,τι έχει να κάνει µε τη δουλειά µου νοµίζω ότι µε βοηθάει πάρα πολύ.
Πώς βλέπετε το θέατρο σήµερα και στο µέλλον;
Είµαι αισιόδοξη. Μετά την περίοδο της πανδηµίας, βλέπω ότι ο κόσµος επιστρέφει στο θέατρο µε µεγάλη ανάγκη και αγάπη. Υπάρχει πολύς νέος κόσµος, τόσο
στο κοινό όσο και στη σκηνή. Οι νέοι ηθοποιοί είναι ταλαντούχοι, ευαίσθητοι, ανοιχτοί και χωρίς συµπλέγµατα. Ε χουν µια συναισθηµατική ευφυΐα που µε εντυπωσιάζει. Αυτό είναι πολύ ελπιδοφόρο για το µέλλον. Πιστεύω ότι θα δούµε πολύ ενδιαφέροντα πράγµατα τα επόµενα χρόνια και ότι το θέατρο θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να µας εκπλήσσει.
Κυριακάτικη Απογευματινή
