Όταν οι φυλακές άδειαζαν νομίμως…

15.000 ποινικοί αφέθηκαν ελεύθεροι κάνοντας χρήση ευνοϊκών ρυθμίσεων του νόμου Παρασκευόπουλου. Σε ένα ποσοστό 80% ενεπλάκησαν μετά σε βαριά εγκληματικότητα
09:27 - 27 Ιανουαρίου 2026

Το 2015 η Αριστερά βρισκόταν στη διακυβέρνηση. Μετέφερε λοιπόν διάφορες παγιωμένες ιδεοληψίες της περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων στους νόμους του κράτους. Αυτές δεν αφορούν μόνο τους λαθραίους μετανάστες και τα «ανοιχτά σύνορα», αλλά και τα δικαιώματα των κρατουμένων ή τον προβληματισμό για το κατά πόσον ο εγκλεισμός στη φυλακή είναι η πιο σωστή μέθοδος σωφρονισμού και διαδικασίας επανένταξης του εγκληματία ή του παραβάτη για πιο ελαφρά εγκλήματα στην κοινωνία. Το 2015, από την αρχή της θητείας του δηλαδή, ο τότε πρωθυπουργός κ. Τσίπρας διόρισε υπουργό Δικαιοσύνης τον καθηγητή κ. Ν. Παρασκευόπουλο. Μια επιλογή που σχολιάστηκε θορυβωδώς και βάσιμα τόσο από την κεντροδεξιά αντιπολίτευση όσο και από νομικούς ή πολύ περισσότερο από επιτελικούς κύκλους της Αστυνομίας.

Ο κ. Παρασκευόπουλος τόσο από την καθέδρας διδασκαλία του όσο και από την αρθρογραφία του ήταν γνωστός για την κριτική που ασκούσε στο σωφρονιστικό σύστημα και το Ποινικό Δίκαιο κλασικού τύπου, σε σχέση με τη λειτουργικότητα της κράτησης σε φυλακή. Το 2015 η Ελλάδα, σε κατάσταση πολύχρονης δημοσιονομικής χρεοκοπίας και επιτήρησης από τις ευρωπαϊκές δομές και το ΔΝΤ, πέραν των άλλων προβλημάτων είχε οξύ ζήτημα υπερπληθυσμού στις φυλακές της. Σε μια κανονική φάση της ιστορίας και σε μια κανονική χώρα η λύση θα ήταν να χτιστούν περισσότερες, νέες φυλακές και να εκσυγχρονιστούν ή να επεκταθούν όπου αυτό κρινόταν δυνατόν οι υπάρχουσες. Στην προκειμένη όμως περίπτωση η αποσυμφόρηση των φυλακών εξυπηρετήθηκε από τον νόμο 4322/2015. Πιο γνωστό ως νόμο Παρασκευόπουλου, από το όνομα του εμπνευστή του και υπουργού Δικαιοσύνης τότε.

Τι προέβλεπε ο νόμος; Ότι μπορούν να αποφυλακίζονται κρατούμενοι κατά βούληση, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη σε συνάρτηση η ποινή τους και το βάρος του εγκλήματός τους, από δικαστικό σύμβουλο κατά παρέκκλιση του Ποινικού Κώδικα. Σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτή, ο εγκληματίας μπορούσε να εκτίσει κάποια χρόνια από την ποινή του και στη συνέχεια να υποβάλει αίτηση αποφυλάκισης. Ο νόμος αρχικά θα είχε διάρκεια ένα έτος με στόχο μετρήσιμο την αποσυμφόρηση των φυλακών. Τους πρώτους οκτώ μήνες, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, απελευθερώθηκαν 1.937 φυλακισμένοι και απέμειναν στις φυλακές 9.632. Σύμφωνα με τον σημερινό υπουργό Δικαιοσύνης, Γ. Φλωρίδη, σε σχόλιά του μετά τη δολοφονία και του πατέρα από τον διαταραγμένο 46χρονο στη Γλυφάδα, «ο νόμος (αυτός του 2015) πήρε χρονική παράταση το 2017 και το 2018, πάλι από την κυβέρνηση Τσίπρα, όπου οι διατάξεις έγιναν ακόμη ευνοϊκότερες για τους εγκληματίες».

Σημειωτέον ότι λίγο πριν από το τέλος της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, οριακά με τις εκλογές όπου επικράτησε η Νέα Δημοκρατία, ψηφίστηκε ένας νέος Ποινικός Κώδικας ο οποίος υιοθετούσε σειρά από λογικές και χαμηλές ποινές ή εναλλακτικές εφαρμογές σωφρονιστικής διαδικασίας εκτός φυλακής που προωθούσαν για μια δεκαετία με ένταση όχι μόνο οι ιδεοληπτικοί της Αριστεράς, αλλά και σειρά από προβεβλημένους νομικούς και ποινικολόγους – «υπερασπιστές», στη βάση και επαγγελματικών σκοπιμοτήτων. Όλοι αυτοί υποστήριξαν ρυθμίσεις που στην πορεία αποδείχθηκαν πλήρως επικίνδυνες για την ασφάλεια της κοινωνίας. Πολύ ενδιαφέρον όμως έχει και ο απολογισμός που έφερε στη δημοσιότητα, στη βάση επίσημων στοιχείων, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Μαρινάκης, σύμφωνα με τον οποίο 15.000 ποινικοί έχουν αποφυλακιστεί κάνοντας χρήση ευνοϊκών ρυθμίσεων του νόμου Παρασκευόπουλου, που σε ένα ποσοστό 80% σύμφωνα με την Αστυνομία -επίσημες ανακοινώσεις- ενεπλάκησαν μετά την απολύτως πρόωρη αποφυλάκισή τους σε βαριά εγκληματικότητα. Το Ποινικό Δίκαιο αποκαταστάθηκε με τη μεταρρύθμιση του 2024 επί Νέας Δημοκρατίας, με τις επικρίσεις των αμετανόητων της Αριστεράς να περισσεύουν.

Θα πρέπει να καταλήξουμε σε κάτι θεσμικό και δομικό. Το κράτος κινείται ενιαία. Δεν χωρίζονται οι περίοδοι σε τετραετίες διακυβέρνησης. Αν υπάρξει μια λανθασμένη επιλογή, είτε από ιδεοληψίες είτε από καιροσκοπισμό, αφορά την πολιτεία και την κοινωνία στο σύνολό της, διαχρονικά. Για τον λόγο αυτόν το τοξικό ή το κενό κλίμα στον κοινοβουλευτισμό δεν εξυπηρετεί και δεν διασφαλίζει συλλογικά συμφέροντα όπως και αυτά του νόμου και της τάξης.

Εφημερίδα Απογευματινή