Αν κάποιος έπρεπε να περιγράψει με μία λέξη τη γεωπολιτική κατάσταση του πλανήτη, η εγγύτερη σε αυτό που συμβαίνει θα ήταν «χαοτική».
Και πάλι ίσως να μην ανταποκρινόταν απολύτως στην πολυπλοκότητα του τοπίου. Ας δούμε ορισμένες ψηφίδες ενδεικτικές της άναρχης παγκόσμιας σκακιέρας.
Οι ΗΠΑ, σε μία στροφή 180 μοιρών από την προηγούμενη διοίκηση αλλά και από την πρώτη θητεία Τραμπ, δείχνουν να εγκαταλείπουν ορισμένες από τις σταθερές της αμερικανικής στρατηγικής και να επενδύουν σε αμφιλεγόμενες κρατικές και μη οντότητες.
Η ευθυγράμμιση με τον σουνιτικό άξονα, με χώρες όπως η Τουρκία, το Κατάρ, το Πακιστάν, η στήριξη ενός μέχρι πρότινος επικηρυγμένου τρομοκράτη της Al Qaeda ως προέδρου της Συρίας, ακόμα και η υποδόρια ανοχή προς τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Χαμάς και ταυτόχρονα η αποστασιοποίηση από το Ισραήλ και η άσκηση ασφυκτικής πίεσης προκειμένου να συμβιβαστεί με τον εχθρικό περίγυρό του, η σοκαριστική εγκατάλειψη των συμμάχων των ΗΠΑ Κούρδων χάριν της Άγκυρας, είναι μόνο μία από τις ανατροπές με πολλές προεκτάσεις.
Η άγρια επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ – Ευρώπης και η επαναδιατύπωση των όρων εντός του δυτικού μπλοκ, διαδικασία υπό διαμόρφωση, που θα έχει πολλά επεισόδια ακόμα, θα οδηγήσει σε μία νέα ευρωατλαντική αρχιτεκτονική και δεν πρόκειται να υπάρξει επαναφορά στο προηγούμενο πλαίσιο.
Η ίδια η Ευρώπη έχει επιδοθεί στο αγαπημένο της σπορ, τον εσωτερικό κατακερματισμό, παρότι η αμερικανική πίεση την ωθεί σε μία προσπάθεια στοιχειώδους συντονισμού τουλάχιστον στον τομέα της άμυνας και των εμπορικών – οικονομικών αντιμέτρων για να αποτρέψει τον πλήρη διεμβολισμό της.
Την ίδια ώρα αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται υπ’ ατμόν.
Η κυβέρνηση Στάρμερ στη Βρετανία μετράει αντίστροφα υπό το βάρος των αποκαλύψεων από την υπόθεση Επστάιν, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε μπαράζ απομακρύνσεων στενών συνεργατών του πρωθυπουργού και παρ’ ολίγον στην παραίτηση του ίδιου. Η Βρετανία μπορεί να μην είναι πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά διαδραματίζει ρόλο κυρίως στο γεωπολιτικό και αμυντικό πεδίο.
Στη Γαλλία ο πρόεδρος Μακρόν, ο οποίος επίσης πολιτικά δεν είναι στα καλύτερά του, καλεί την Ευρώπη σε συστράτευση για να αποφευχθεί, όπως λέει, η περιθωριοποίησή της από τους άλλους πόλους. Εν τω μεταξύ όμως η Γερμανία προχωράει σε διασπαστικές κινήσεις, συγκροτώντας έναν πυρήνα έξι χωρών σε μία διαφορετική ευρωπαϊκή ταχύτητα από τις υπόλοιπες.
Επιπλέον, γίνεται όλο και πιο έντονη η διαχωριστική γραμμή μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών που προκρίνουν πλέον αποκατάσταση των διπλωματικών διαύλων με τη Ρωσία και εκείνων που θεωρούν ότι αντιθέτως η Ευρώπη πρέπει να προετοιμάζεται για πολεμική σύγκρουση μαζί της.
Επίσης, όλο και πιο διακριτοί γίνονται οι άξονες στην ευρύτερη περιοχή Ανατολικής Μεσογείου – Μέσης Ανατολής – Νότιας Ασίας.
Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΑΕ, Ινδία έρχονται πιο κοντά σε σχέση με τον «απέναντι» σουνιτικό πόλο Τουρκίας, Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας, Αιγύπτου, Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η χώρα μας δεν διατηρεί σημαντική συνεργασία με κράτη και από τον άλλον άξονα στο πλαίσιο της διαμερισματοποίησης της πολιτικής της.
Στο (όχι πολύ) βάθος οι αναμενόμενες εξελίξεις στο Ιράν, οι οποίες θα καθορίσουν δομικά όλη την υπόλοιπη εικόνα. Και ακόμα είμαστε στην αρχή.
Εφημερίδα Απογευματινή
