Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή απαγόρευσε στον Ουκρανό αθλητή του σκέλετον Βλάντισλαβ Χεράσκεβιτς να φοράει στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες κράνος στο οποίο απεικονίζονται άνθρωποι που σκοτώθηκαν κατά τη ρωσική εισβολή στην πατρίδα του. Η ΔΟΕ ανέφερε ότι το συγκεκριμένο κράνος παραβιάζει τους κανόνες που ορίζονται στον Ολυμπιακό Χάρτη -το σύνολο κανόνων και κατευθυντήριων γραμμών για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων-, αλλά θα επιτραπεί στον Χεράσκεβιτς να φέρει μαύρο περιβραχιόνιο στη μνήμη των θυμάτων. Η απόφαση «μου ραγίζει την καρδιά», δήλωσε ο Χεράσκεβιτς, ο οποίος φορούσε το κράνος κατά τη διάρκεια μιας προπόνησης στην Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο. Ο 26χρονος δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters ότι πολλοί από όσους απεικονίζονται στο «κράνος μνήμης» του -όπως το χαρακτήρισε ο ίδιος- ήταν αθλητές, συμπεριλαμβανομένων της έφηβης αρσιβαρίστριας Αλίνα Περεγκούντοβα, του πυγμάχου Πάβλο Ισένκο και του παίκτη χόκεϊ επί πάγου Ολέξι Λογκίνοφ, ενώ κάποιοι από αυτούς ήταν φίλοι του.
Ο Κανόνας 50.2 του Ολυμπιακού Χάρτη ορίζει ότι «κανένα είδος διαδήλωσης ή πολιτικής ή φυλετικής προπαγάνδας δεν επιτρέπεται σε κανέναν ολυμπιακό χώρο, εγκατάσταση ή άλλες περιοχές».
«Έχουμε αντιμετωπίσει από την αρχή το ζήτημα. Η ΔΟΕ κατανοεί πλήρως την επιθυμία των αθλητών να θυμούνται όσους έχασαν τη ζωή τους σε αυτήν τη σύγκρουση και σε άλλες συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΔΟΕ, Μαρκ Άνταμς, και πρόσθεσε: «Πρέπει να επικεντρωθούμε στην απόδοση και στον αθλητισμό και είναι θεμελιώδες να υπάρχουν ίσα δικαιώματα για όλους τους αθλητές και να τα διατηρούμε απαλλαγμένα από κάθε παρέμβαση. Αυτό που έχουμε πει είναι ότι αυτό το κράνος παραβιάζει τις προαναφερθείσες οδηγίες. Ωστόσο, θα του επιτρέψουμε να φοράει μαύρο περιβραχιόνιο κατά τη διάρκεια των Αγώνων. Κατά τη διάρκεια των προπονήσεων και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει εκφράσει τα συναισθήματά του, αλλά αυτό που έχουμε πει είναι ότι αυτό το κράνος παραβιάζει τις οδηγίες».
Ο Άνταμς δήλωσε ότι ο αγωνιστικός χώρος πρέπει να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο ουδέτερος. «Υπάρχουν κανόνες που είναι κατανοητοί από όλες τις εθνικές Ολυμπιακές Επιτροπές. Οι αθλητές μπορούν να υποβάλουν αίτημα για εξαίρεση, αλλά πρέπει να υπάρχει βάσιμος λόγος. Όταν υπάρχει βάσιμος λόγος, το αίτημα θα εξεταστεί. Πρέπει να διατηρήσουμε αυτήν τη συγκεκριμένη στιγμή στον αγωνιστικό χώρο όσο το δυνατόν πιο αγνή για τους Αγώνες. Οι αθλητές μπορούν να εκφράζονται όπως θέλουν αλλού», εξήγησε.
Λεπτή Ισορροπία
Ο Μαρκ Άνταμς ξεκαθάρισε: «Έχουμε πάνω από 90 χώρες που αγωνίζονται εδώ, χιλιάδες αθλητές, υπάρχει μια σειρά από πράγματα που οι άνθρωποι θέλουν να τιμήσουν. Θέλουμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες έναν ασφαλή χώρο για να αγωνιστούν μακριά από όλο αυτό, επιτρέποντάς τους παράλληλα να εκφραστούν. Μπορεί να φοράει περιβραχιόνιο χωρίς κείμενο. Όσο και αν συμφωνούμε με μια αντίδραση, πρέπει να διατηρούμε μια λεπτή ισορροπία».
Ο Άνταμς γνωστοποίησε ότι ο Τόσιο Τσουρουνάγκα, εκπρόσωπος της ΔΟΕ που είναι υπεύθυνος για την επικοινωνία μεταξύ αθλητών, εθνικών Ολυμπιακών Επιτροπών και ΔΟΕ, μετέβη στο χωριό των αθλητών για να ενημερώσει τον Χεράσκεβιτς.
Ειδικοί κανόνες
«Η ΔΟΕ απαγόρευσε τη χρήση του κράνους μου σε επίσημες προπονήσεις και αγώνες», ανέφερε στο Instagram ο Βλάντισλαβ Χεράσκεβιτς, ο οποίος ήταν σημαιοφόρος της Ουκρανίας στην Τελετή Έναρξης της Παρασκευής. Ο αθλητής επισήμανε: «Μια απόφαση που απλώς μου ραγίζει την καρδιά. Έχω την αίσθηση ότι η ΔΟΕ προδίδει τους αθλητές που ήταν μέρος του ολυμπιακού κινήματος, μην επιτρέποντάς τους να τιμηθούν στον αθλητικό χώρο που αυτοί οι αθλητές δεν θα μπορέσουν ποτέ ξανά να πατήσουν. Παρά τα προηγούμενα στη σύγχρονη εποχή και στο παρελθόν, όταν η ΔΟΕ επέτρεπε τέτοιους φόρους τιμής, αυτήν τη φορά αποφάσισαν να θέσουν ειδικούς κανόνες μόνο για την Ουκρανία».
«Ευχαριστώ τον Βλάντισλαβ Χεράσκεβιτς, τον σημαιοφόρο της ομάδας μας στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, που υπενθύμισε στον κόσμο το τίμημα του αγώνα μας. Αυτή η αλήθεια δεν μπορεί να είναι άβολη, ακατάλληλη ή να αποκαλείται “πολιτική δράση σε αθλητικές εκδηλώσεις”», δήλωσε ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Είναι μια υπενθύμιση σε ολόκληρο τον κόσμο πώς είναι η σύγχρονη Ρωσία. Και αυτό είναι που υπενθυμίζει σε όλους τον παγκόσμιο ρόλο του αθλητισμού και την ιστορική αποστολή του ολυμπιακού κινήματος ως τέτοιου. Αφορά την ειρήνη και τη ζωή. Η Ουκρανία είναι πιστή σε αυτό. Η Ρωσία αποδεικνύει το αντίθετο».
«Το κράνος δημιουργήθηκε προς τιμήν των Ουκρανών αθλητών που σκοτώθηκαν υπερασπιζόμενοι την Ουκρανία ή που έπεσαν θύματα του πλήρους πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας», ανέφερε η Ουκρανική Ολυμπιακή Επιτροπή και υπογράμμισε: «Η Ολυμπιακή Επιτροπή της Ουκρανίας τονίζει ότι το κράνος συμμορφώνεται πλήρως με τις απαιτήσεις ασφαλείας και τους κανόνες της ΔΟΕ, δεν περιέχει διαφημίσεις, πολιτικά συνθήματα ή διακριτικά στοιχεία και έχει επιβεβαιωθεί ότι πληροί τα καθιερωμένα πρότυπα κατά τη διάρκεια των επίσημων προπονήσεων».
Ο Χεράσκεβιτς, ο πρώτος αθλητής skeleton της Ουκρανίας, σήκωσε ένα πλακάτ με το μήνυμα «όχι πόλεμος στην Ουκρανία» στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2022, λίγες ημέρες πριν από την εισβολή της Ρωσίας στη χώρα.
Μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 οι αθλητές από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία «κόπηκαν» ουσιαστικά από τον διεθνή αθλητισμό, αλλά έκτοτε υπήρξε μια σταδιακή επιστροφή στους αγώνες, αν και όχι υπό τις εθνικές σημαίες τους. Η ΔΟΕ επέτρεψε σε 13 αθλητές από τη Ρωσία και επτά από τη Λευκορωσία να αγωνιστούν ως Ατομικά Ουδέτεροι Αθλητές στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2026.
