Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 προκαλεί το κύμα βίας που ξέσπασε στη πολιτεία Χαλίσκο, στο δυτικό Μεξικό, αφού έπεσε νεκρός ο Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες Ρούμπεν, γνωστός ως «Ελ Μέντσο».
Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 προκαλεί το κύμα βίας που ξέσπασε στη πολιτεία Χαλίσκο, στο δυτικό Μεξικό, αφού έπεσε νεκρός ο Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες Ρούμπεν, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», ηγέτης του Cartel Jalisco Nueva Generación (CJNG), μίας από τις πιο ισχυρές και βίαιες εγκληματικές οργανώσεις στο Μεξικό.
Η Γκουανταλαχάρα, μία από τις πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες του Μουντιάλ τον Ιούνιο, βρέθηκε στο επίκεντρο βίαιων συγκρούσεων. Περισσότεροι από 70 άνθρωποι σκοτώθηκαν τις προηγούμενες μέρες, ενώ καταγράφηκαν πυρπολήσεις κτιρίων. Περισσότερες από 200 πτήσεις προς το Χαλίσκο ακυρώθηκαν ή εκτράπηκαν, αν και σταδιακά ορισμένες αεροπορικές εταιρείες επαναφέρουν τα δρομολόγιά τους.
Η FIFA παρακολουθεί τις εξελίξεις και έχει ζητήσει λεπτομερείς εκθέσεις από τις μεξικανικές Αρχές. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει ένδειξη ότι θα αλλάξουν οι τοποθεσίες των αγώνων στο Μεξικό, το οποίο συνδιοργανώνει το τουρνουά μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.
Ο ειδικός ασφαλείας Τιμ, Μίχαν, διευθυντής του κορυφαίου οργανισμού στον κόσμο για τη διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας International SOS, δήλωσε στο KDFW (FOX 4) -τηλεοπτικός σταθμός στο Ντάλας-Φορτ Γουέρθ του Τέξας-, ότι αναμένει μαζική ανάπτυξη μεξικανικών δυνάμεων ασφαλείας στην Γκουανταλαχάρα ενόψει της διοργάνωσης. Όπως σημείωσε, το CJNG θεωρείται μία από τις πιο βίαιες και βαριά οπλισμένες εγκληματικές οργανώσεις στο Μεξικό.
Ο «Ελ Μέντσο» έπεσε νεκρός από πυρά του στρατού και αυτό ενδέχεται να πυροδοτήσει εσωτερικές συγκρούσεις για τη διαδοχή ή να προκαλέσει κενό ισχύος που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί το Cartel de Sinaloa. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες μεταβατικές περίοδοι συχνά συνοδεύονται από κλιμάκωση της βίας.
Οι αθλητικές διοργανώσεις στο Μεξικό επηρεάστηκαν άμεσα. Η μεξικανική ομοσπονδία ποδοσφαίρου ανέβαλε αγώνες της Liga MX, ενώ τέθηκε υπό αμφισβήτηση και το προγραμματισμένο για σήμερα φιλικό της εθνικής Μεξικού με την Ισλανδία στο Κερετάρο. Ο αγώνας αναμένεται να διεξαχθεί κανονικά.
Ακαδημαϊκοί εκτιμούν ότι τα καρτέλ έχουν οικονομικό συμφέρον να μην αποσταθεροποιήσουν μια διοργάνωση που θα φέρει εκατομμύρια επισκέπτες και σημαντικά έσοδα στη χώρα. Ωστόσο, το κενό εξουσίας και η πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση για πάταξη των οργανωμένων εγκληματικών δικτύων δημιουργούν ένα αβέβαιο περιβάλλον.
Στμφέρει το καρτελ
«Όταν πιέζεις τα καρτέλ, δέχεσαι αντιδράσεις. Ο κίνδυνος είναι ότι μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να διαχειριστείς μια κατάσταση ασφαλείας που ξεφεύγει από τον έλεγχο», δήλωσε ο Χαβιέ Εσκαουριάτσα, επίκουρος καθηγητής Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, μιλώντας στο BBC. «Γενικά, τα καρτέλ έχουν οικονομικό συμφέρον να διασφαλίσουν ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο θα είναι ειρηνικό», πρόσθεσε ο δρ Εσκαουριάτσα, ο οποίος εξήγησε: «Ναι, πληρώνουν πολιτικούς και τοπικές αστυνομικές δυνάμεις, αλλά αγοράζουν επίσης εστιατόρια και έχουν στην κατοχή τους ξενοδοχεία. Είναι μέρος του οικονομικού συστήματος. Είναι σημαντικό γι’ αυτούς όταν Βρετανοί, Αμερικανοί και άλλοι πηγαίνουν στο Μεξικό να ξοδεύουν τα χρήματά τους και να περνούν καλά. Η απάντηση του Cartel Jalisco Nueva Generación απαιτείται, κατά κάποιον τρόπο, από τους κανόνες του παιχνιδιού. Αν έχουν σκοτώσει τον ηγέτη σου, πρέπει να απαντήσεις, αλλιώς φαίνεσαι αδύναμος».
Η Γκουανταλαχάρα έχει προγραμματιστεί να φιλοξενήσει τέσσερις αγώνες του Μουντιάλ. Αγώνες θα διεξαχθούν επίσης στην πόλη του Μεξικού και στο Μοντερέι. Προς το παρόν, οι Αρχές διαβεβαιώνουν ότι τα αεροδρόμια και οι βασικές υποδομές θα είναι πλήρως λειτουργικά και ότι τα μέτρα ασφαλείας θα ενισχυθούν δραστικά.
Ασφαλείς τουρίστες
«Όσον αφορά τους τουρίστες, θα έλεγα ότι θα υπάρχει μέτριος κίνδυνος γι’ αυτούς», υποστήριξε επίσης στο BBC, η δρ. Καρίνα Γκαρσία-Ρέγιες, λέκτορας Εγκληματολογίας στο δημόσιο ερευνητικό πανεπιστήμιο στο Μπρίστολ του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία τόνισε: «Ακόμα και αν διεξαχθούν περισσότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις αυτή την εβδομάδα, περιμένω ότι οι Αρχές στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν πιθανούς κινδύνους, επομένως συνολικά θεωρώ ότι οι τουρίστες θα είναι ασφαλείς εφόσον ακολουθούν τις υποδείξεις των Αρχών».
Καθώς το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας στρέφεται στο Μεξικό, το ερώτημα παραμένει αν η χώρα θα μπορέσει να διασφαλίσει ένα ασφαλές περιβάλλον για φιλάθλους και αποστολές. Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για την εικόνα και την ετοιμότητα της διοργάνωσης.
«Οι άνθρωποι στο Μεξικό ελπίζουν ότι πρόκειται για μεμονωμένα αντίποινα και ότι καθώς το καρτέλ αναδιοργανώνεται, τα πράγματα θα ηρεμήσουν», λέει η Μόνικα Σεράνο Καρέτο, καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο El Colegio de Mexico και ερευνητική συνεργάτιδα στο Κέντρο Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, σύμφωνα με την οποία «υπάρχει και ο κίνδυνος αυτό να οδηγήσει σε μια νέα περίοδο απρόβλεπτης αστάθειας και η βία να συνεχιστεί. Το είδος των όπλων στα οποία έχει πρόσβαση το καρτέλ σημαίνει ότι μια στρατιωτικού τύπου αντιπαράθεση θα είναι τότε αναπόφευκτη. Έχουμε δει στο παρελθόν ότι το καρτέλ διαθέτει ακόμη και όπλα ικανά να καταρρίπτουν ελικόπτερα.
Το Μεξικό δέχεται αυξημένη πολιτική πίεση να λάβει μέτρα κατά των καρτέλ τον τελευταίο χρόνο. «Αυτή η αντίδραση δεν είναι μοναδική, αλλά είναι πολύ σοβαρή και πολύ μεγάλης κλίμακας», επισήμανε στο BBC ο Τζον Μπένζαμιν, πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στο Μεξικό μεταξύ 2021 και 2024 και συνέχισε: «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τα καρτέλ ως τρομοκρατικές οργανώσεις και το Μεξικό έχει ήδη παραδώσει δεκάδες μέλη του καρτέλ σε αυτά. Ο παράγοντας Τραμπ είναι πολύ σημαντικός σε ό,τι συμβαίνει».
Εφημερίδα Απογευματινή
