Οι Φρουροί της Ισλαµικής Επανάστασης (Islamic Revolutionary Guard Corps), οι οποίοι βρίσκονται στο επίκεντρο της σφοδρής πολεµικής κλιµάκωσης στη Μέση Ανατολή, αποτελούν κλάδο των ιρανικών Ενόπλων ∆υνάµεων, που ιδρύθηκαν µετά την αποκαλούµενη «Ιρανική Επανάσταση» στις 22 Απριλίου 1979, κατ’ εντολήν του θρησκευτικού και πολιτικού ηγέτη από το 1979 έως το 1989, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χοµεϊνί, προκειµένου να ενισχυθεί τότε το νέο θεοκρατικό κράτος. Πλέον, έχουν απλώσει τα πλοκάµια τους και στην αθλητική βιοµηχανία της χώρας.
Αποτελούν την ισχυρότερη στρατιωτική και πολιτική δύναµη στο Ιράν, λειτουργώντας ως «κράτος εν κράτει». Αρχικά, επρόκειτο για «λαϊκό στρατό» µε σαφή
διάκριση από τον συµβατικό και µε στόχο κυρίως την αποτροπή ενδεχόµενης εσωτερικής επανάστασης εναντίον του Αγιατολάχ Χοµεϊνί, µόλις διορισµένου
εκείνη την περίοδο ανώτατου ηγέτη της Ισλαµικής ∆ηµοκρατίας του Ιράν. Σύντοµα µετατράπηκε από βασικό στρατιωτικό σύµπλεγµα σε µια οικονοµική και πολιτική δύναµη, που δεν µοιάζει µε καµία άλλη οργάνωση στον κόσµο.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν έχουν χτίσει µια οικονοµική αυτοκρατορία, συσσωρεύοντας µονοπώλια σεολόκληρες βιοµηχανίες µέσω χρηµατοδοτούµενων από την κυβέρνηση οµάδων διαχείρισης, που ονοµάζονται «bonyads». Αυτός ο συνδυασµός οικονοµικού πλούτου, πολιτικής υποστήριξης και στρατιωτικής ισχύος έχει καταστήσει τους IRGC έναν θανατηφόρα ισχυρό και µοναδικά αυτόνοµο παράγοντα στην ιρανική κοινωνία. Σήµερα, οι στρατιωτικές τους επιχειρήσεις περιλαµβάνουν χερσαίες δυνάµεις, Ναυτικό, Αεροπορία, Αστυνοµία Ηθικής και γραφείο κυβερνοεπιθέσεων, µε πολλές χιλιάδες στρατιώτες σε κάθε κλάδο. Οι
βάναυσες τακτικές τους πυροδοτούν φόβο µεταξύ των Ιρανών και προκαλούν κριτική από το εξωτερικό, µε την Ευρωπαϊκή Ενωση να τους προσθέτει από τον
Ιανουάριο στη µαύρη λίστα της ως τροµοκρατική οργάνωση.
Οι IRGC ασκούν επιρροή και στην αθλητική βιοµηχανία. Στο Ιράν τα κυρίαρχα αθλήµατα είναι η πάλη, εθνικό άθληµα της χώρας, µε εξαιρετικά µακρά ιστορία και πλούσια κληρονοµιά, και το ποδόσφαιρο, στο οποίο η Μέση Ανατολή έχει αποκτήσει ολοένα και µεγαλύτερη εξέχουσα θέση στην παγκόσµια σκηνή.
Ο ρόλος της θρησκείας
Σύµφωνα µε τον διακεκριµένο Ιρανό δηµοσιογράφο Καµπίζ Φορουχάρ, στρατηγικό αναλυτή και συγγραφέα µε εξειδίκευση στη γεωπολιτική και την εθνική
ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, «ο έλεγχος της αθλητικής διοίκησης επιτρέπει στην κυβέρνηση του Ιράν να περάσει ένα ισχυρό µήνυµα σχετικά µε την υπεροχή της θρησκείας έναντι των αθλητικών επιτευγµάτων. Ενας κρίσιµος αγώνας µεταξύ του Ιράν και της Νότιας Κορέας τον Οκτώβριο του 2016 είχε προγραµµατιστεί για το βράδυ πριν από τη θρησκευτική εορτή της Ασούρα, που αποτελεί τη σηµαντικότερη γιορτή των σιιτών µουσουλµάνων. Αφού η FIFA αρνήθηκε να αναβάλει τον αγώνα, το κληρικό κατεστηµένο διέταξε τους οπαδούς να φορέσουν µαύρα ρούχα και να φωνάζουν συνθήµατα για την Ασούρα».
Λόγω της δηµοτικότητας του ποδοσφαίρου, υπάρχει σε αυτό σηµαντική εµπλοκή ατόµων που βρίσκονται στο εσωτερικό του καθεστώτος. Η µετάβαση των Φρουρών της Επανάστασης από τους στρατώνες στα διοικητικά συµβούλια ξεκίνησε στα µέσα της δεκαετίας του 1990, όταν ανέλαβαν διευθυντικούς ρόλους σε µερικά από τα
πιο σηµαντικά σωµατεία και οµοσπονδίες της χώρας.
Στην Τεχεράνη, η Περσέπολις και η Εστεγκλάλ, οι δύο πιο δηµοφιλείς σύλλογοι στο Ιράν, διοικούνται από πρώην µέλη των Φρουρών της Επανάστασης ή προσωπικότητες που συνδέονται µε το βαθύ κράτος. Ο Μοχάµεντ Ρουγιανιάν, πρώην αναπληρωτής αρχηγός της Αστυνοµίας, διηύθυνε την Περσέπολις για αρκετά χρόνια.
Ο Τζαφάρ Σαµιέι, πρώην επικεφαλής ασφαλείας στο υπουργείο Αθλητισµού, διορίστηκε γενικός διευθυντής της Περσέπολις. Αλλες σκιώδεις προσωπικότητες µε δεσµούς µε τους Φρουρούς της Επανάστασης έχουν επίσης καταλάβει κορυφαίες θέσεις στην Εστεγκλάλ.
Οι αθλητικές οµοσπονδίες της χώρας, όπως το ποδόσφαιρο, το τζούντο και η πάλη, διοικούνται από πρώην διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης
που έχουν µικρή εµπειρία στον αθλητισµό. Ο Μεχντί Τατζ, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, από το Ισφαχάν, έγινε διευθύνων σύµβουλος στην Περσέπολις πριν ανέλθει στην ηγεσία της Ποδοσφαιρικής Οµοσπονδίας της χώρας.
Η κατά λάθος αποκάλυψη του Αλί Νταεΐ
Φυσικά, αυτή η διασταύρωση του βαθέος κράτους και του αθλητισµού µπορεί να οδηγήσει σε αµήχανες καταστάσεις.
Οπως αυτή στην οποία πρωταγωνίστησε ο Αλί Νταεΐ, θρυλικός Ιρανός πρώην ποδοσφαιριστής και προπονητής, γεννηµένος το 1969, κορυφαίος σκόρερ του
ιρανικού ποδοσφαίρου και πλέον εκτός αθλήµατος.
Τα προβλήµατα του Αλί Νταεΐ ξεκίνησαν όταν, το 2019, παραχώρησε συνέντευξη Τύπου λίγο µετά την απόλυσή του από τη θέση του προπονητή της
Σάιπα, µιας οµάδας που είχε την έδρα της αρχικά στην Τεχεράνη και σήµερα στην πόλη Καράτζ και ανήκει στην ιρανική αυτοκινητοβιοµηχανία SAIPA. Στη
συνέντευξη ο Νταεΐ είχε αποκαλύψει ότι το πραγµατικό όνοµα του διευθύνοντος συµβούλου του συλλόγου δεν ήταν Μοστάφα Μοντάµπερ, όπως είχε ανακοινωθεί, αλλά Γκαφούρ Νταρτζεζί, και ότι επρόκειτο για διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης και πρώην διευθυντή ασφαλείας στον κρατικό τηλεοπτικό σταθµό (IRIB). Αυτό που δεν γνώριζε ο Νταεΐ ήταν ότι το Νταρτζεζί ήταν επίσης ψευδώνυµο. Επρόκειτο για τον Αµίρ Μανσούρ Μποζοργκιάν-Ασλ, ο οποίος ήταν µέλος της οµάδας δολοφονίας που είχε σκοτώσει το 1989 στη Βιέννη τον Αµπντούλ Ραχµάν Γκασεµλού, επικεφαλής του ∆ηµοκρατικού Κόµµατος του Ιρανικού Κουρδιστάν. Το όνοµα του Μποζοργκιάν εµφανίζεται στις γερµανικές δικαστικές διαδικασίες ως εµπλεκόµενο και στις δολοφονίες στη Μύκονο µιας άλλης οµάδας Κούρδων ηγετών. Ο
Νταεΐ είχε αποκαλύψει εν αγνοία του τον Μποζοργκιάν και ως τιµωρία δεν έχει προσληφθεί ως προπονητής από τότε.
Μέσω της εµπλοκής τους στον αθλητισµό, οι IRGC όχι µόνο αποκοµίζουν τεράστια οικονοµικά κέρδη, τα οποία µπορούν να επενδυθούν σε άλλες οικονοµικές, µυστικές ή στρατιωτικές προσπάθειες, αλλά και διαµορφώνουν τον ιρανικό αθλητισµό, ώστε να ευθυγραµµίζεται µε τις θεσµικές τους προτεραιότητες.
Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν επίσης χρησιµοποιήσει τους δεσµούς τους µε αθλητικές οµοσπονδίες για να στρατολογήσουν νέους άνδρες για τις επίγειες δυνάµεις τους.
Συγκεκριµένα, οι οµοσπονδίες πολεµικών τεχνών υπό τον έλεγχο του ιρανικού υπουργείου Αθλητισµού και Νεολαίας, συµπεριλαµβανοµένων της πάλης, του
τζούντο και του κικ-ζίτσου -συνδυασµός του kickboxing και του jiu-jitsu- χρησιµεύουν ως κέντρα στρατολόγησης για τις ειδικές µονάδες των IRGC, οι οποίες
έχουν ως κύριο καθήκον την καταστολή των διαµαρτυριών µέσω βίας. Κάπως έτσι δηµιουργείται ένα παραστρατιωτικό σώµα από «µπράβους». Ετσι, οι IRGC
χρησιµοποιούν την επιρροή τους στον αθλητικό κλάδο για να ενισχυθούν τόσο οικονοµικά όσο και στρατιωτικά.
Η περίεργη πολεµική τέχνη και ο ρόλος της Ρωσίας
«Πολλοί από τους κακοποιούς που συνεργάζονται µε την κυβέρνηση στρατολογούνται µέσω λεσχών πολεµικών τεχνών», έχει δηλώσει ο πρωταθλητής
τζουντόκα Βαχίντ Σαρλάκ, πρώην µέλος της εθνικής οµάδας τζούντο του Ιράν και πλέον µέλος της Γερµανικής Οµοσπονδίας Τζούντο. Ο Σαρλάκ έχει εξηγήσει:
«Τους προσφέρουν µια θέση σε µια οµοσπονδία ή τους δίνουν µια λέσχη και, σε αντάλλαγµα, στρατολογούν για τις υπηρεσίες ασφαλείας ή συµµετέχουν άµεσα στην καταστολή των διαµαρτυριών».
Ο έλεγχος των ιρανικών αθλητικών οµοσπονδιών από τους IRGC δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι το πώς αυτές οι οµοσπονδίες χρησιµοποιούνται για τη στρατολόγηση για τις δυνάµεις καταστολής και, το πιο σηµαντικό, ο ρόλος τους στην εκπαίδευση.
Ο Οµιντ Σαµς, Ιρανός διδάκτορας Νοµικής, συγγραφέας και ανεξάρτητος δηµοσιογράφος, υποστηρίζει ότι το υπουργείο Αθλητισµού και αρκετές οµοσπονδίες, συµπεριλαµβανοµένης της Οµοσπονδίας Πολεµικών Τεχνών, εµπλέκονται άµεσα στην εκπαίδευση µελών της Ειδικής Μονάδας Αστυνοµίας (ταραχές) και της Ειδικής Μονάδας Φατεχίν.
Ο Σαµς έχει αναφερθεί και στον ρόλο της Ρωσίας. Σε άρθρο του στον ανεξάρτητο ειδησεογραφικό ιστότοπο IranWire αναφέρθηκε στον Σιαµάκ Χοράµι, γραµµατέα της Οµοσπονδίας Συλλόγων Πολεµικών Τεχνών του Ιράν και ανώτερο µέλος της ειδικής µονάδας Φατεχίν («νικητές» στα ελληνικά), µιας επίλεκτης παραστρατιωτικής δύναµης, υπαγόµενης στις χερσαίες δυνάµεις των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.
«Υπερασπιστής του Ιερού Τάγµατος» και «Systema Spetsnaz»
«Τον Μάιο του 2016 δηµοσιεύτηκε µια φωτογραφία που έδειχνε τον Χοράµι σε έναν αγώνα κικ-ζίτσου στην ουκρανική πόλη Λβιβ, φορώντας µια φανέλα µε µια
εικόνα του Χαµενεΐ και µια κορδέλα µε τις λέξεις “Υπερασπιστής του Ιερού Τάγµατος”, το ψευδώνυµο για τις δυνάµεις της Ισλαµικής Ιρανικής ∆ηµοκρατίας
στο Ιράκ και τη Συρία», ανέφερε ο Σαµς.
Πρόκειται για σιιτικές πολιτοφυλακές, που δηµιούργησε το Ιράν για να πολεµήσουν στο Ιράκ και τη Συρία, κυρίως µετά την επέκταση του ISIS το 2013. Σύµφωνα µε τον Σαµς, ο Χοράµι, «ως υπεύθυνος για τη διδασκαλία του Systema Spetsnaz, κατέχει κεντρική θέση στις δυνάµεις καταστολής της Ισλαµικής ∆ηµοκρατίας». Το Systema Spetsnaz είναι µια σύγχρονη ρωσική πολεµική τέχνη, που βασίζεται σε αρχαίες σλαβικές παραδόσεις και εξελίχθηκε για τις ανάγκες των ειδικών δυνάµεων και της KGB. «Spetsnaz» είναι η συντοµογραφία της φράσης «µονάδες ειδικού σκοπού» (spetsialnogo naznacheniya) και χρησιµοποιείται για να περιγράψει τις ελίτ δυνάµεις της Ρωσίας και άλλων µετασοβιετικών κρατών.
Ο πρόεδρος και επικεφαλής εκπαιδευτής του ∆ιεθνούς Κέντρου Εκπαίδευσης Systema Spetsnaz είναι ο Βαντίµ Στάροφ, πρώην µέλος των Ρωσικών Ειδικών
∆υνάµεων Επιχειρήσεων, ο οποίος έχει στενές σχέσεις µε την υπηρεσία πληροφοριών της Ρωσίας.
Ορισµένοι αναλυτές ασφαλείας πιστεύουν ότι ο Στάροφ είναι ενεργό µέλος της Ρωσικής Οργάνωσης Στρατιωτικών Πληροφοριών (GRU) και πολυάριθµες έρευνες έχουν δείξει ότι οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών χρησιµοποιούν τη Systema Spetsnaz και τις λέσχες της για τη στρατολόγηση µελών και για την οργάνωση και εκπαίδευση ακροδεξιών και παραστρατιωτικών οµάδων σε άλλες χώρες, κυρίως στη ∆υτική Ευρώπη.
Ο Χοράµι είναι πλέον επικεφαλής του κέντρου εκπαίδευσης Systema Spetsnaz στο Ιράν. Αυτός και ο αναπληρωτής του, Εχσάν Ασταρί Λαρκί, εκπαιδεύτηκαν
στη Ρωσία, όπου έλαβαν τις άδειές τους απευθείας από τον Στάροφ. Είναι υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των αστυνοµικών καταστολής και της Ειδικής Μονάδας Φατεχίν στη ρωσική πολεµική τέχνη.
Ο Ασταρί είναι επίσης µέλος της Ειδικής Μονάδας Φατεχίν και αντιπρόεδρος της τεχνικής επιτροπής του Shidokan Karate -αποκαλούµενου και ως «∆ίαθλου των
Πολεµικών Τεχνών»- του Ιράν. Σε δύο περιπτώσεις, στις 15 και τις 19 Ιουνίου 2009, τουλάχιστον τρεις αυτόπτες µάρτυρες τον αναγνώρισαν ως τον επικεφαλής των δυνάµεων καταστολής ταραχών κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στο Ισφαχάν.
Μετά την επιστροφή του Ασταρί στο Ιράν, ύστερα από την ολοκλήρωση του εκπαιδευτικού του προγράµµατος στη Ρωσία, αυτός και ο Χοράµι ξεκίνησαν
την εκπαίδευση των αστυνοµικών και στρατιωτικών δυνάµεων του Ιράν στο Systema Spetsnaz. Ο Ασταρί ανέλαβε επίσης την ευθύνη των διεθνών στρατιωτικών αγώνων Master of Arms, που διοργανώνονται από τον Στρατό της Ισλαµικής ∆ηµοκρατίας. Οι δραστηριότητες του Systema Spetsnaz διεξάγονται υπό την επίβλεψη της Οµοσπονδίας Τζούντο και της Οµοσπονδίας Πολεµικών Τεχνών του Ιράν. Σε κάθε περίπτωση, οι Φρουροί της Ισλαµικής Επανάστασης φαίνεται πως έχουν αγκαλιάσει τον αθλητισµό στο Ιράν, είτε πρόκειται για ποδόσφαιρο είτε για άλλα αθλήµατα, και οι λόγοι που αυτό συµβαίνει είναι πολλοί, αν και σε αρκετές περιπτώσεις δύσκολα ορατοί.
Κυριακάτικη Απογευματινή
