Οι Ιρανές ποδοσφαιρίστριες, που ζήτησαν και έλαβαν άσυλο την περασµένη εβδοµάδα στην Αυστραλία, ανέδειξαν εκ νέου µια πικρή πραγµατικότητα για τη συγκεκριµένη χώρα της Μέσης Ανατολής στη Νοτιοδυτική Ασία. Μια πραγµατικότητα που βίωσαν αθλητές και αθλήτριες που στο παρελθόν γύρισαν την πλάτη στη χώρα, αλλά και µια ακόµα πιο σκληρή για κάποιες και κάποιους που πλήρωσαν ακόµα και µε τη ζωή τους. Στο Ιράν, υπό την κυριαρχία του θεοκρατικού καθεστώτος, ο αθλητισµός αποτελεί πεδίο πολιτικού καταναγκασµού και ιδεολογικής επιβολής. Από τη δεκαετία του 1980, το ιρανικό καθεστώς έχει επανειληµµένα
αναγκάσει τους αθλητές να απέχουν από τον ανταγωνισµό εναντίον ορισµένων αντιπάλων για ιδεολογικούς λόγους.
Κατά τη διάρκεια των Ασιατικών Αγώνων του 1986, στη Σεούλ, τέσσερα µέλη της εθνικής οµάδας άρσης βαρών του Ιράν αυτοµόλησαν για να ενταχθούν στο Εθνικό Συµβούλιο Αντίστασης, έναν πολιτικό συνασπισµό εξόριστων ιρανικών οργανώσεων.
Πλειοψηφία στην Ολυµπιακή Οµάδα Προσφύγων
Κάπως έτσι Ιρανοί αθλητές αποτελούν πλέον σηµαντικό µέρος των οµάδων προσφύγων σε παγκόσµιους αγώνες. Στους Ολυµπιακούς Αγώνες του 2024, 14 από τους 37 αθλητές της Ολυµπιακής Οµάδας Προσφύγων ήταν Ιρανοί. Καµία άλλη χώρα δεν είχε περισσότερους.
Ο Οµίντ Αχµαντί Σάφα, µέλος της εθνικής οµάδας kickboxing του Ιράν, κατέφυγε στη Γερµανία αφού πιέστηκε να µην αναµετρηθεί µε Ισραηλινό αντίπαλο. Απειλήθηκε από Ιρανούς αξιωµατούχους κατά τη διάρκεια ενός τουρνουά στην Ιταλία, αυτοµόλησε και πλέον είναι µέλος της Ολυµπιακής Οµάδας Προσφύγων. Ο Χοσεΐν Σούρι, επικεφαλής της Οµοσπονδίας Πυγµαχίας του Ιράν, ζήτησε άσυλο στην Ισπανία το 2022, µαζί µε δύο νεαρούς διεθνείς πυγµάχους, τον Αριαν Σααντπανάχ και τον Μορτεζά Ριγκί. Η Ζεϊνάµπ Μουσαβί και η Ζορέ Αµπντολαχανί, δύο Ιρανές παγοαναρριχήτριες, έφυγαν από το Ιράν έπειτα από πανεθνικές διαµαρτυρίες. Η πρώτη διαµένει πλέον στην Ελβετία, αφού µίλησε κατά των καταπιεστικών πολιτικών του καθεστώτος και της δολοφονίας της Μάχσα Αµίνι, της 22χρονης Ιρανής, κουρδικής καταγωγής, το 2022.
Ο Αλιρέζα Φιρούζια, Ιρανογάλλος γκραν µάστερ του σκακιού, ανακοίνωσε το 2019 ότι δεν θα εκπροσωπεί πλέον το Ιράν λόγω των περιορισµών του καθεστώτος. Πλέον αγωνίζεται υπό τη σηµαία της Γαλλίας. Κάτι ανάλογο έπραξε και η Ιρανή σκακίστρια Σάρα Χαντεµαλσαργέ που πλέον εκπροσωπεί την Ισπανία.
Υπάρχουν οι αθλητές και οι αθλήτριες που γύρισαν την πλάτη στο Ιράν και ενδεχοµένως έσωσαν τη ζωής τους, αλλά και αυτοί που δεν τα κατάφεραν αντιµετωπίζοντας κατασκευασµένες κατηγορίες.
Απαγχονισµοί και εκτελεστικό απόσπασµα
Το Ιράν απαγχόνισε τον παλαιστή Ναβίντ Αφκάρι το 2020. Κατηγορήθηκε ότι δολοφόνησε φύλακα ασφαλείας κατά τη διάρκεια διαµαρτυριών. Χειρόγραφες επιστολές του περιέγραφαν λεπτοµερώς 50 ηµέρες ξυλοδαρµών και απόπειρας ασφυξίας. «Η Ισλαµική ∆ηµοκρατία του Ιράν πρόκειται να εκτελέσει έναν αθώο άνθρωπο», είπε σε ένα τελευταίο φωνητικό µήνυµα.
Ο Χαµπίµπ Χαµπίρι ήταν εθνικός ήρωας του ποδοσφαίρου, αλλά απαγχονίστηκε σε ηλικία µόλις 29 ετών. Ηταν ο αρχηγός της εθνικής οµάδας ποδοσφαίρου. Πέτυχε µάλιστα το δραµατικό νικητήριο γκολ στον προκριµατικό αγώνα του Παγκοσµίου Κυπέλλου του 1978 εναντίον του Κουβέιτ. Συνελήφθη και εκτελέστηκε επειδή ήταν µέλος µιας οµάδας αντιφρονούντων. Σκοτώθηκε ανάµεσα σε 40 άλλους στη διαβόητη φυλακή Εβιν.
Ενας άλλος ποδοσφαιριστής που έπαιξε µαζί µε τον Χαµπίµπ, ο Μαχσίντ Ραζάγκι, ήταν µέλος της ιρανικής οµάδας που πήγε στους Ολυµπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ. Συνελήφθη για πώληση αντικυβερνητικών εφηµερίδων και καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους το 1980. ∆εν αφέθηκε ποτέ ελεύθερος. Ο Μαχσίντ έµεινε στη φυλακή µέχρι το 1988, οπότε εκτελέστηκε µαζί µε ένα κύµα άλλων πολιτικών κρατουµένων στο πλαίσιο των διαβόητων σφαγών από την Επιτροπή Θανάτου. Σύµφωνα µε έκθεση που δηµοσίευσε η ∆ιεθνής Αµνηστία το 2018, εκτελέστηκε εν µέσω σφαγής. Ο αδελφός του Αχµάντ εκτελέστηκε επίσης
λίγες µέρες αργότερα, µε έως και 30.000 ανθρώπους να εκτιµάται ότι σκοτώθηκαν στην εκκαθάριση.
Μια άλλη αθλήτρια υψηλού επιπέδου, η Φορουζάν Αµπντί, ήταν η αρχηγός της εθνικής βόλεϊ γυναικών του Ιράν. Συνελήφθη το 1981 και καταδικάστηκε σε οκτώ χρόνια φυλάκισης για υποστήριξη µιας οµάδας αντιφρονούντων. Ακριβώς όπως ο Μαχσίντ Ραζάγκι, η Αµπντί δεν αφέθηκε ποτέ ελεύθερη και δολοφονήθηκε µαζί µε χιλιάδες άλλους κρατούµενους στο πλαίσιο της εκκαθάρισης του 1988.
Το Ιράν σκότωσε επίσης τον κικµπόξερ Ματζίντ ΤζαµαλίΦάσι έπειτα από µια δίκη-παρωδία, που προβλήθηκε µάλιστα στην τηλεόραση. Κατηγορήθηκε ότι εργαζόταν για Ισραηλινούς κατασκόπους και ότι δολοφόνησε έναν πυρηνικό επιστήµονα στην Τεχεράνη. Φωτογραφία ενός ισραηλινού διαβατηρίου, που λέγεται ότι ήταν δικό του, παρουσιάστηκε στην τηλεόραση, επεξεργασµένο όπως εκ των υστέρων αποδείχθηκε. Ο Ματζίντ φέρεται να βασανίστηκε για να οµολογήσει και πιστεύεται ότι καταδικάστηκε µετά την αναφορά του σε διαρροή από τα WikiLeaks. Τελικά απαγχονίστηκε. Πέντε χρόνια αφότου εκπροσώπησε το
Ιράν στους Ολυµπιακούς Αγώνες του 1976 στο Μόντρεαλ, ο παλαιστής Χουσάνγκ Μονταζεραλζοχούρ εκτελέστηκε από απόσπασµα. Συνελήφθη λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων και της αντίθεσής του στο καθεστώς, βασανίστηκε και τελικά εκτελέστηκε.
Κυριακάτικη Απογευματινή
