Το Κύπελλο είναι ο αρχαιότερος ποδοσφαιρικός θεσμός στον πλανήτη και ξεκίνησε από την Αγγλία. Εκεί τα ματς είναι μια… ιεροτελεστία, ενώ οι ημιτελικοί, εκτός από τον τελικό, διεξάγονται στο θρυλικό Γουέμπλεϊ. Στην Ελλάδα το Κύπελλο ξεκίνησε το 1931 και διεξάγεται, με κάποιες διακοπές, μέχρι σήμερα. Πολυνίκης του θεσμού είναι ο Ολυμπιακός με 29 κατακτήσεις. Η ΕΠΟ είναι η διοργανώτρια Αρχή και το 1931 είχαν πάρει μέρος 17 ομάδες από την Αθήνα, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη. Ο τελικός έγινε στις 8 Νοεμβρίου 1931 στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ανάμεσα στην ΑΕΚ και τον Άρη, με διαιτητή τον Σωτήρη Ασπρογέρακα, βετεράνο ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού και μετέπειτα διεθνή διαιτητή. Η ΑΕΚ νίκησε με 5-3 και κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Ελλάδος.
Στην αρχή, το Κύπελλο γινόταν με ομάδες όλων των κατηγοριών και η συμμετοχή ήταν προαιρετική. Έτσι, πολλές φορές, εξαιτίας της απροθυμίας των συλλόγων, ο θεσμός δεν βρήκε ανταπόκριση και δεν τέλειωσε κανονικά ή δεν έγινε καθόλου, ιδιαίτερα τα προπολεμικά χρόνια. Πολύ αργότερα και με τη σταδιακή καθιέρωση του επαγγελματισμού στο ποδόσφαιρο, στη διοργάνωση συμμετείχαν μόνο οι ομάδες που διατηρούσαν τμήματα αμειβόμενων ποδοσφαιριστών.
Ο ορισμός
Για ένα μεγάλο διάστημα, στην αρχική φάση του Κυπέλλου, δεν γινόταν κλήρωση, αλλά ορισμός για να αποφεύγονται οι αναμετρήσεις μεταξύ των ισχυρών και δημοφιλών ομάδων. Μέχρι το 1965 αν δύο ομάδες αναδεικνύονταν ισόπαλες και μετά την παράταση, έδιναν και δεύτερο αγώνα. Από τη χρονιά αυτή κι εξαιτίας των επεισοδίων στον ημιτελικό αγώνα Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού το 1964, μετά το ισόπαλο αποτέλεσμα των 120 λεπτών γινόταν κλήρωση για τον νικητή. Έτυχε, μάλιστα, σε μία περίπτωση να κριθεί και ο τελικός με κλήρωση. Στις 9 Ιουλίου 1969, Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός αναμετρήθηκαν στο στάδιο Καραϊσκάκη και μετά την ημίωρη παράταση παρέμειναν στο ισόπαλο 1-1. Στην κλήρωση που ακολούθησε στη σέντρα του γηπέδου, ο Παναθηναϊκός στάθηκε τυχερός στο στρίψιμο της δεκάρας και κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδος. Από την αμέσως επόμενη χρονιά καθιερώθηκε και στη χώρα μας η διαδικασία των πέναλτι.
Οι διακοπές
Το Κύπελλο Ελλάδος δεν έγινε ή διακόπηκε από το 1934 έως το 1938 για οικονομικούς λόγους, από το 1940 έως το 1946, λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής, το 1962 και το 1964, λόγω επεισοδίων και το 1966 επειδή δεν κατέβηκε ο Ολυμπιακός στον τελικό με την ΑΕΚ. Στις 27 Ιουνίου 1962 ο Ολυμπιακός και ο Παναθηναϊκός αναμετρήθηκαν στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας. Ο Ελβετός διαιτητής Μελέ διέκοψε τον αγώνα στο 100ό λεπτό της παράτασης λόγω σκότους. Οι φίλαθλοι, νομίζοντας ότι είναι κανονισμένο για να επαναληφθεί ο αγώνας για εισπρακτικούς λόγους, εισέβαλαν στον αγωνιστικό χώρο και ο αγώνας διακόπηκε. Η ΕΠΟ φοβούμενη παρόμοια επεισόδια δεν όρισε επαναληπτικό αγώνα, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει κυπελλούχος εκείνη τη χρονιά.
Άντε, τελειώνετε
Ένας άλλος τελικός που έγραψε ιστορία ήταν αυτός στις 2 Μαΐου του 2009 όπου ο Ολυμπιακός νίκησε την ΑΕΚ με 15-14 στα πέναλτι.Η ΑΕΚ προηγήθηκε με 2-0 με τα τέρματα του Ισμαέλ Μπλάνκο στο 4′ και στο 8′. Στο 47′ ο Ματ Ντάρμπισαϊρ μείωσε και στο 70′ ο Ντουντού ισοφάρισε. Στο 90′ ο Νάτσο Σκόκο έβαλε ένα από τα ομορφότερα γκολ που έχουν σημειωθεί σε τελικούς Κυπέλλου. Ωστόσο ο Ντάρμπισαϊρ στο 90’+6′ ισοφάρισε κι έστειλε το ματς στην παράταση. Στον έξτρα χρόνο, ο Λουτσιάνο Γκαλέτι έδωσε προβάδισμα στον Ολυμπιακό στο 102′, αλλά οι «ερυθρόλευκοι» στη συνέχεια έμειναν με εννιά παίκτες καθώς αποβλήθηκαν ο Αργεντινός και ο Αβραάμ Παπαδόπουλος. Ο Σκόκο βρήκε ξανά δίχτυα για το 4-4 και το ματς πήγε στα πέναλτι. Εκεί, οι δύο ομάδες εκτέλεσαν συνολικά 34 πέναλτι, με τον τερματοφύλακα του Ολυμπιακού Αντώνη Νικοπολίδη να γίνεται ο ήρωας της βραδιάς και να χαρίζει το τρόπαιο στην ομάδα του.
Τρομερός ήταν και ο τελικός του 1976, όπου ο Ηρακλής νίκησε 6-5 στα πέναλτι τον Ολυμπιακό στη Νέα Φιλαδέλφεια, με την κανονική διάρκεια να λήγει ισόπαλη 2-2 και την παράταση 4-4. Ο τεράστιος Βασίλης Χατζηπαναγής ήταν πρωταγωνιστής βάζοντας δύο γκολ και μπορεί να έχασε πέναλτι στη σχετική διαδικασία, ωστόσο ήταν ματς που έβαλε την υπογραφή του.
Πολλά και αλησμόνητα ρεκόρ
Φυσικά και υπάρχουν πολλά ιστορικά ρεκόρ που έχουν σημειωθεί στο Κύπελλο Ελλάδος. Αρχικά ο Ολυμπιακός είναι η ομάδα η οποία μετράει τα περισσότερα συνεχόμενα τρόπαια. Το έκανε από το 1957 έως και το 1961. Η πρώτη επαρχιακή ομάδα, η οποία κατέκτησε το τρόπαιο, ήταν η Καστοριά το 1980 ενώ ακολούθησαν δύο τίτλοι της ΑΕΛ (1985, 2007) κι ένας του ΟΦΗ (1987).
Σε ατομικό επίπεδο οι θρύλοι Ηλίας Ρωσίδης και Θανάσης Μπέμπης έχουν κατακτήσει εννέα φορές τον τίτλο και είναι οι παίκτες με τα περισσότερα Κύπελλα. Κάτι που έκαναν φορώντας τη φανέλα του Ολυμπιακού. Οκτώ τίτλους πήραν οι Μπάμπης Κοτρίδης, Κώστας Πολυχρονίου και Δημήτρης Σαραβάκος. Μάλιστα ο τελευταίος το έκανε με τρεις διαφορετικές ομάδες: Τον Παναθηναϊκό, την ΑΕΚ και τον Πανιώνιο. Στην ιστορία του Κυπέλλου, πρώτος σκόρερ είναι ένας άλλος σπουδαίος παίκτης, ο Γιώργος Σιδέρης, που έζησε τον μύθο του με τον Ουμπιακό. Έχει βάλει συνολικά έξι γκολ. Από την άλλη, πέντε διαφορετικοί είναι οι παίκτες που σκόραραν χατ τρικ σε τελικό Κυπέλλου Ελλάδας. Ο Νίκος Κίτσος του Άρη το πέτυχε στον πρώτο τελικό και ακολούθησαν οι Γιάννης Βάζος (1947, Ολυμπιακός), Τάκης Τσιρώνης (1980, Καστοριά), Βασίλης Τσιάρτας (1996, ΑΕΚ) και Μάρκους Μπεργκ (2014, Παναθηναϊκός). Πολυνίκης προπονητής είναι ο Γιάννης Χέλμης, με πέντε κατακτήσεις στον πάγκο του Ολυμπιακού, τις οποίες κατέγραψε από το 1951 έως το 1963.
Εφημερίδα Απογευματινή
