Συμπληρώνονται σήμερα 32 χρόνια από το τραγικό διήμερο που σημάδεψε τη Formula 1 και τον παγκόσμιο μηχανοκίνητο αθλητισμό. Στις 30 Απριλίου και την 1η Μαΐου 1994, στο πλαίσιο του Grand Prix του Σαν Μαρίνο στην πίστα της Ίμολα στην Ιταλία, έχασαν τη ζωή τους ο Αυστριακός Ρόλαντ Ρατσενμπέργκερ και ο Βραζιλιάνος Άιρτον Σένα.
Το GP του Σαν Μαρίνο ήταν ο τρίτος αγώνας του παγκοσμίου πρωταθλήματος της Formula 1 για το 1994. Ο τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής Άιρτον Σένα είχε ξεκινήσει τη σεζόν χωρίς βαθμούς, καθώς, παρότι είχε κατακτήσει την pole position στα Grand Prix της Βραζιλίας και του Ειρηνικού, εγκατέλειψε και στους δύο πρώτους αγώνες.
Την ίδια στιγμή, ο Μίκαελ Σουμάχερ, τότε νεαρός οδηγός της Benetton και στην τρίτη πλήρη σεζόν του με την ομάδα, είχε μπει εντυπωσιακά στη χρονιά, κερδίζοντας τα δύο πρώτα Grand Prix του 1994.
Το πρώτο σοκ με τον Μπαρικέλο
Στα δοκιμαστικά της Παρασκευής 29 Απριλίου, ο νεαρός Βραζιλιάνος Ρούμπενς Μπαρικέλο, που διένυε τη δεύτερη σεζόν του με την Jordan, είχε ένα τρομακτικό ατύχημα στη στροφή Variante Bassa. Το μονοθέσιό του χτύπησε σε κερμπ, απογειώθηκε, προσέκρουσε στην κορυφή του προστατευτικού τείχους από ελαστικά και κατέληξε ανάποδα. Ο Μπαρικέλο έχασε τις αισθήσεις του και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί κάταγμα στη μύτη. Το ατύχημα τον έθεσε εκτός αγώνα. Ο τότε ιατρικός επικεφαλής της Formula 1, Σιντ Γουάτκινς, στενός φίλος του Άιρτον Σένα, περιέγραψε αργότερα στο βιβλίο του «Ζωή στο όριο» το κλίμα που επικράτησε μετά τη διακομιδή του Μπαρικέλο:
«Όταν το ελικόπτερο απογειώθηκε για να μεταφέρει τον Ρούμπενς στο νοσοκομείο, ήμασταν όλοι σίγουροι ότι θα ήταν εντάξει. Η διάθεση ήταν εξαιρετική, τα συγχαρητήρια στο ιατρικό επιτελείο ήταν ευπρόσδεκτα. Το σύστημα είχε δουλέψει και το αποτέλεσμα ήταν χαρμόσυνο».
Η τραγωδία του Ρόλαντ Ρατσενμπέργκερ
Μία ημέρα αργότερα, στις 30 Απριλίου, κατά την τελευταία περίοδο των δοκιμαστικών πριν από τον αγώνα, το κλίμα άλλαξε δραματικά. Ο Αυστριακός ρούκι Ρόλαντ Ρατσενμπέργκερ έχασε τον έλεγχο της Simtek του στη στροφή Villeneuve και προσέκρουσε μετωπικά σε τσιμεντένιο τοίχο. Η εμπρός πτέρυγα του μονοθεσίου του είχε υποστεί ζημιά στον προηγούμενο γύρο, όταν χτύπησε σε κερμπ. Λίγο αργότερα αποκολλήθηκε, ενώ το μονοθέσιο κινούνταν με ταχύτητα περίπου 315 χλμ./ώρα, με αποτέλεσμα ο Ρατσενμπέργκερ να μην μπορέσει να στρίψει. Ο Αυστριακός υπέστη κάταγμα στο κρανίο και ο θάνατός του διαπιστώθηκε μετά τη διακομιδή του σε νοσοκομείο της Μπολόνια. Ήταν ο πρώτος θάνατος οδηγού στη Formula 1 έπειτα από σχεδόν 12 χρόνια.
Ο Σένα συντετριμμένος μετά το δυστύχημα
Ο Άιρτον Σένα, που είχε μεταβεί στο σημείο του δυστυχήματος, εμφανίστηκε αργότερα στο ιατρικό κέντρο της πίστας βαθιά συγκλονισμένος. Ο Σιντ Γουάτκινς περιέγραψε τη στιγμή λέγοντας: «Ο Αϊρτον ήταν συγκλονισμένος. Δεν είχε βρεθεί στο παρελθόν κοντά στο θάνατο σε μια πίστα… Τόσα πολλά ατυχήματα στα προηγούμενα 12 χρόνια, τόσοι πολλοί σοβαροί τραυματισμοί, αλλά κανείς δεν είχε χαθεί… Ο Αϊρτον “έσπασε” κι έκλαψε πάνω στον ώμο μου».
Ο Γουάτκινς αποκάλυψε επίσης ότι προσπάθησε να πείσει τον Σένα να μην αγωνιστεί την επόμενη ημέρα: «Αϊρτον, γιατί δεν αποσύρεσαι από τον αγώνα αύριο; Δεν νομίζω ότι πρέπει να τρέξεις. Στην πραγματικότητα, γιατί δεν τα παρατάς εντελώς; Τι άλλο πρέπει να κάνεις;… Παράτα τα και πάμε για ψάρεμα».
Η απάντηση του Βραζιλιάνου ήταν χαρακτηριστική: «Υπάρχουν ορισμένα πράγματα, πάνω στα οποία δεν έχουμε κάποιον έλεγχο. Δεν μπορώ να εγκαταλείψω, πρέπει να συνεχίσω».
Η τελευταία εκκίνηση
Πριν από τον αγώνα, ο Σένα είχε μια συγκινητική στιγμή με τον παλιό του αντίπαλο, Αλέν Προστ, ο οποίος είχε πλέον αποχωρήσει από την ενεργό δράση. «Μου λείπεις», του είπε ο Βραζιλιάνος. Στη συνέχεια, ο Σένα πήρε θέση στην εκκίνηση από την pole position, με τον Μίκαελ Σουμάχερ δίπλα του στην πρώτη σειρά.
Η εκκίνηση, όμως, σημαδεύτηκε από νέο ατύχημα. Η Benetton του Φινλανδού Τζέι Τζέι Λέχτο έμεινε ακινητοποιημένη, με τους περισσότερους οδηγούς να την αποφεύγουν. Η Lotus του Πορτογάλου Πέδρο Λάμι, όμως, έπεσε στο πίσω μέρος της. Οι δύο οδηγοί δεν τραυματίστηκαν, ωστόσο εννέα θεατές τραυματίστηκαν από θραύσματα.
Το αυτοκίνητο ασφαλείας και η επανεκκίνηση
Μετά το ατύχημα στην εκκίνηση, το αυτοκίνητο ασφαλείας βγήκε στην πίστα για πέντε γύρους. Η παρουσία του είχε ως αποτέλεσμα να πέσει η θερμοκρασία των ελαστικών, πριν ο αγώνας αρχίσει ξανά. Ο Σένα παρέμεινε στην πρωτοπορία μετά την επανεκκίνηση. Όμως, στον δεύτερο γύρο μετά την αποχώρηση του αυτοκινήτου ασφαλείας, η Williams του Βραζιλιάνου βγήκε από την πίστα στη στροφή Tamburello, με ταχύτητα περίπου 310 χλμ./ώρα, και προσέκρουσε σε τσιμεντένιο τοίχο.
Το δυστύχημα στην Tamburello
Ο αγώνας διακόπηκε αμέσως και τα μονοθέσια επέστρεψαν στα πιτς. Ο Σένα απεγκλωβίστηκε από το μονοθέσιο έχοντας υποστεί πολύ σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι και μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στο νοσοκομείο. Η κούρσα επανεκκίνησε 37 λεπτά μετά το δυστύχημα, με τον Μίκαελ Σουμάχερ να παίρνει τελικά τη νίκη. Στο βάθρο δεν άνοιξαν σαμπάνιες, καθώς όλοι γνώριζαν ότι η κατάσταση του Σένα ήταν κρίσιμη. Στις 19:40 ώρα Ελλάδας, σχεδόν δυόμισι ώρες μετά το ατύχημα, ανακοινώθηκε ο θάνατος του Άιρτον Σένα.
Το πιο σκοτεινό Σαββατοκύριακο της Formula 1
Το Grand Prix του Σαν Μαρίνο το 1994 έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο σκοτεινά Σαββατοκύριακα της Formula 1.
Μέσα σε τρεις ημέρες, η Ίμολα έγινε το σκηνικό τριών σοβαρών ατυχημάτων: του Ρούμπενς Μπαρικέλο, του Ρόλαντ Ρατσενμπέργκερ και του Άιρτον Σένα. Ο Νίκι Λάουντα συνόψισε με μία φράση το βαρύ κλίμα εκείνων των ημερών: «Ο Θεός είχε το χέρι του πάνω από τη F1 για πολύ καιρό. Αυτό το Σαββατοκύριακο, απομάκρυνε το χέρι του».
