Η νέα προσπάθεια του Στάρμερ να καλοπιάσει τις Βρυξέλλες θα κοστίσει 6 δις λίρες

Ο Σερ Κιρ Στάρμερ κατηγορήθηκε ότι «πετάει δισεκατομμύρια» για να αντιστρέψει το Brexit.
10:51 - 4 Ιανουαρίου 2026

Ο πρωθυπουργός υπέγραψε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα της ΕΕ με τριπλάσιο κόστος από το προηγούμενο. Οι υπουργοί του υπερασπίστηκαν το νομοσχέδιο για την επανένταξη στο πρόγραμμα Erasmus – το οποίο θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν το 1 δισεκατομμύριο λίρες ετησίως – λέγοντας ότι θα προσφέρει ανεκτίμητα οφέλη στους φοιτητές που ελπίζουν να σπουδάσουν στο εξωτερικό.

Ωστόσο, οι επικριτές είπαν ότι ο πρωθυπουργός έχει χάσει το νόημα με την αξία των χρημάτων στη βιασύνη του να «αναστρέψει» το Brexit.

Οι Εργατικοί επέμειναν ότι το κόστος των 570 εκατομμυρίων λιρών για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα το 2027 αντιπροσώπευε μείωση κατά 30% σε σχέση με την τρέχουσα τιμή. Τα βρετανικά αιτήματα για μείωση κατά 50% απορρίφθηκαν από τις Βρυξέλλες. Και πηγές της ΕΕ δήλωσαν ότι δεν θα υπάρξει επανάληψη της «έκπτωσης», αφήνοντας το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμέτωπο με έναν λογαριασμό 6 δισεκατομμυρίων λιρών για να ενταχθεί στο επόμενο επταετές σχέδιο του προγράμματος.

Το ποσό είναι τριπλάσιο από το αίτημα των 2 δισεκατομμυρίων λιρών που είχε απορρίψει προηγουμένως ο Μπόρις Τζόνσον ως πολύ ακριβό κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το Brexit.

Όταν το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν προηγουμένως μέρος του προγράμματος, ο αριθμός των φοιτητών της ΕΕ που το χρησιμοποιούσαν για να έρθουν στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν περίπου διπλάσιος από τον αριθμό των Βρετανών νέων που το χρησιμοποιούσαν για σπουδές στο εξωτερικό. Χιλιάδες Ευρωπαίοι φοιτητές θα έρχονται κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων από «συνδεδεμένα μέλη» όπως η Τουρκία.

Η σκιώδης Υπουργός Εξωτερικών, Ντέιμ Πρίτι Πατέλ, κατηγόρησε τους Εργατικούς ότι «πετάνε δισεκατομμύρια λίρες από τα χρήματα των ήδη πιεσμένων φορολογουμένων», καθώς «συνεχίζουν να προδίδουν το Brexit». Η ίδια πρόσθεσε: «Υπονομεύουν συνεχώς το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016 και παραμένουν εμμονικοί με το να σύρουν τη Βρετανία πίσω στον έλεγχο των Βρυξελλών».

Η απόφαση να ενταχθεί εκ νέου στο Erasmus εντάσσεται στο πλαίσιο της «επανεκκίνησης» του πρωθυπουργού για το Brexit, ο οποίος επιδιώκει πολύ στενότερους δεσμούς με τις Βρυξέλλες.

Ο Γκούτο Χάρι, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής επικοινωνίας του Μπόρις Τζόνσον στη Ντάουνινγκ Στριτ, προειδοποίησε ότι το τεράστιο κόστος του προγράμματος ήταν ένα σημάδι ότι η Βρετανία ήταν πιθανό να πληρώσει βαρύ τίμημα για την επαναφορά των Εργατικών. Ο κ. Χάρι κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για μια «απελπισμένη προσπάθεια» να συμφιλιωθεί με τις Βρυξέλλες, προσθέτοντας: «Τίποτα δεν τελειώνει καλά όταν γυρνάς με σκυμμένο κεφάλι σε έναν πρώην μετά από έναν κακό χωρισμό».

Ο Μάικ Γουντ, υπουργός πρώτης γραμμής των Συντηρητικών, δήλωσε ότι η κίνηση αυτή είναι «η πιο πρόσφατη προσπάθεια της κυβέρνησης να αναιρέσει κρυφά το Brexit».

Ο Νικ Τόμας-Σάιμοντς, υπουργός του Brexit, δήλωσε ότι η επανένταξη στο πρόγραμμα θα είναι «μια τεράστια νίκη για τους νέους μας», οι οποίοι θα μπορούν να σπουδάσουν, να εκπαιδευτούν ή να αποκτήσουν εργασιακή εμπειρία στην ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2027. Είπε στους βουλευτές ότι το τεράστιο κόστος αποτελεί «δίκαιη ισορροπία μεταξύ της συνεισφοράς του Ηνωμένου Βασιλείου και των πλεονεκτημάτων που προσφέρει».

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Δεν πρόκειται μόνο για χρήματα, πρόκειται επίσης για το γεγονός ότι οι ζωές των νέων, αλλά και των ενηλίκων φοιτητών, θα εμπλουτιστούν με πολλούς τρόπους. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το γιορτάσουμε».

Ο κ. Τόμας-Σάιμοντς αποκάλυψε επίσης ότι σημειώνει «πρόοδο» στα σχέδια για τη «συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ», η οποία, όπως είπε, θα μειώσει τους λογαριασμούς ενέργειας. Είπε δε ότι τα σχέδια για την ευθυγράμμιση του Ηνωμένου Βασιλείου με τα πρότυπα της ΕΕ για την υγεία των τροφίμων και των ζώων θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν ήδη από το επόμενο έτος, σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι εμπορικοί φραγμοί.

Μια νέα συμφωνία κινητικότητας των νέων που θα επιτρέψει σε δεκάδες χιλιάδες νέους Ευρωπαίους να ζήσουν και να εργαστούν προσωρινά στο Ηνωμένο Βασίλειο θα οριστικοποιηθεί επίσης μέχρι το επόμενο καλοκαίρι. Ωστόσο επέμεινε ότι οι Εργατικοί δεν επιδιώκουν να επανέλθουν στην τελωνειακή ένωση ή την ενιαία αγορά ή να επαναφέρουν την ελεύθερη κυκλοφορία.

Ο Άλεξ Μπούργκχαρτ, σκιώδης υπουργός του Υπουργικού Συμβουλίου, δήλωσε: «Η επανένταξη στο Erasmus, η επαναλειτουργία της δαπανηρής ενεργειακής ολοκλήρωσης και η επαναφορά στα ρυθμιστικά πλαίσια της ΕΕ μοιάζει λιγότερο με πραγματισμό και περισσότερο με ιδεολογία υπέρ της ΕΕ. Ο βρετανικός λαός ψήφισε το 2016 να ανακτήσει τον έλεγχο, και η προσέγγιση των Εργατικών δείχνει μια ανησυχητική περιφρόνηση αυτής της δημοκρατικής απόφασης».

Η Βρετανία ήταν μέλος του προγράμματος Erasmus στο πλαίσιο της ένταξής της στην ΕΕ. Κατά το τελευταίο έτος του προγράμματος, το Ηνωμένο Βασίλειο έστειλε 9.900 φοιτητές και ασκούμενους στην Ευρώπη, ενώ έλαβε 16.100 νέους από την ΕΕ.

Η συνέχιση της ιδιότητας του μέλους συζητήθηκε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το Brexit, αλλά απορρίφθηκε ως χαμηλή σχέση ποιότητας-τιμής. Στη θέση του, οι Συντηρητικοί εισήγαγαν το πρόγραμμα Turing, το οποίο χρηματοδότησε 43.200 φοιτητές για σπουδές στο εξωτερικό με κόστος 105 εκατομμύρια λίρες πέρυσι.

Ο κ. Τζόνσον είπε ότι η ΕΕ ήθελε 2 δισεκατομμύρια λίρες για να ενταχθεί για επτά χρόνια – περισσότερα από όσα πλήρωνε το Ηνωμένο Βασίλειο εκείνη την εποχή, αλλά μόνο το ένα τρίτο από αυτά που έχουν υπογράψει τώρα οι Εργατικοί.

Κυβερνητικές πηγές δήλωσαν ότι το αυξημένο κόστος του Erasmus εξηγείται εν μέρει από τον πληθωρισμό. Ωστόσο, πηγές επέμειναν ότι το πρόγραμμα είναι πλέον «πολύ μεγαλύτερο», με ευκαιρίες για Βρετανούς μαθητευόμενους, φοιτητές και ενήλικες που σπουδάζουν στο εξωτερικό, καθώς και για φοιτητές πανεπιστημίων.

Ο κ. Τόμας-Σάιμοντς δήλωσε στους βουλευτές πως αναμένει ότι το πρόγραμμα θα δημιουργήσει θέσεις για «100.000 και πλέον» Βρετανούς νέους κάθε χρόνο. Ο ίδιος απέρριψε την κριτική ότι το πρόγραμμα αποτελεί επιδότηση για τους νέους της μεσαίας τάξης, λέγοντας ότι θα είναι ανοιχτό σε άτομα από «όλα τα κοινωνικά στρώματα».

Ο κ. Τόμας-Σάιμοντς δήλωσε ότι θα υπάρξει επανεξέταση του προγράμματος μετά από δέκα μήνες για να διασφαλιστεί ότι η Βρετανία επιτυγχάνει μια «δίκαιη ισορροπία». Απέφυγε τις ερωτήσεις σχετικά με το αν η «έκπτωση» θα επαναληφθεί στο μέλλον, αλλά πηγές της ΕΕ υπέθεσαν ότι πρόκειται για μια εφάπαξ ενέργεια που αντανακλά το γεγονός ότι θα χρειαστεί χρόνος για να φτάσει η συμμετοχή της Βρετανίας στο πλήρες επίπεδό της, με τις μελλοντικές πληρωμές να υπόκεινται σε διαπραγμάτευση.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η επανένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα ανοίγει την πόρτα σε «νέες κοινές εμπειρίες και μακροχρόνιες φιλίες» για τους νέους.

Από τον Jason Groves – ©Associated Newspapers Limited