Ειδικοί προειδοποιούν ότι εκατομμύρια Βρετανοί που χρησιμοποιούν ενέσεις απώλειας βάρους ίσως χρειαστεί να συνεχίσουν τη χρήση τους για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Σύμφωνα με μια σημαντική μελέτη, οι περισσότεροι ασθενείς που διακόπτουν τις ενέσεις παίρνουν ξανά το βάρος τους μέσα σε δύο χρόνια – πολύ πιο γρήγορα από όσους χάνουν βάρος με παραδοσιακές δίαιτες.
Οι ενέσεις, όπως τα γνωστά πλέον Mounjaro και Ozempic, θεωρούνται επανάσταση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Ωστόσο, μια εκτενής επισκόπηση από την Οξφόρδη υποδηλώνει ότι τα αποτελέσματά τους μπορεί να μην διαρκούν μετά τη διακοπή της αγωγής.
Στην πρώτη ανάλυση του είδους της, μελετητές που διερεύνησαν 37 έρευνες με 9.300 συμμετέχοντες διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς επαναπροσλάμβαναν γρήγορα το χαμένο βάρος μόλις σταματούσαν τις ενέσεις – ανεξάρτητα από το πόσο είχαν αδυνατίσει.
Κατά μέσο όρο, μετά τη διακοπή, οι ασθενείς κέρδιζαν περίπου 450 γραμμάρια τον μήνα, πέντε φορές πιο γρήγορα από εκείνους που είχαν χάσει βάρος μέσω διατροφής και άσκησης. Για πολλούς, το μεγαλύτερο μέρος ή και όλο το χαμένο βάρος επέστρεφε μέσα σε 17 με 20 μήνες.
«Χρόνια αγωγή»
Η καθηγήτρια Σούζαν Τζεμπ, συν-συγγραφέας της μελέτης και σύμβουλος του NHS και της κυβέρνησης σε θέματα παχυσαρκίας, δήλωσε ότι πιθανόν να απαιτείται μια διά βίου λύση: είτε ενέσεις είτε υποστήριξη αλλαγής συμπεριφοράς είτε συνδυασμός αυτών.
Η ίδια δήλωσε: «Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια και επαναλαμβανόμενη πάθηση και αναμένουμε ότι οι θεραπείες θα πρέπει να συνεχίζονται εφ’ όρου ζωής, όπως συμβαίνει με τα φάρμακα για την πίεση. Πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χρόνια αγωγή για μια χρόνια ασθένεια».
Στο British Medical Journal, οι ερευνητές ανέφεραν ότι η διακοπή της θεραπείας δεν οδηγεί μόνο στην επαναπρόσληψη βάρους, αλλά και στην απώλεια βασικών καρδιαγγειακών οφελών.
Τα ευρήματα ενδέχεται να προκαλέσουν συζήτηση γύρω από την πολιτική του NHS, που προβλέπει τη χορήγηση του Wegovy μόνο για έως δύο χρόνια.
Οι περισσότεροι ασθενείς αποκτούν τις ενέσεις ιδιωτικά, πληρώνοντας έως και 300 στερλίνες τον μήνα, κάτι που προκαλεί ανησυχίες για το κόστος της μακροχρόνιας θεραπείας, εφόσον απαιτείται διαρκής χρήση.
Τα φάρμακα GLP-1 (η κατηγορία στην οποία ανήκουν οι ενέσεις) μιμούνται τις ορμόνες που εκκρίνονται μετά το φαγητό. Ωστόσο, η ξαφνική διακοπή αυτής της «ορμονικής υποστήριξης» μπορεί να οδηγήσει σε απότομη επιστροφή της πείνας, λένε οι ειδικοί.
«Μόλις διακοπεί το φάρμακο, η όρεξη δεν συγκρατείται πλέον», δήλωσε ο δρ Άνταμ Κόλινς, αναπληρωτής καθηγητής Διατροφής, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Αν οι ασθενείς δεν έχουν υιοθετήσει βιώσιμες συνήθειες ταυτόχρονα, η διακοπή μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη και κάποιοι μπορεί να πάρουν ακόμα περισσότερο βάρος απ’ όσο έχασαν».
Οι ερευνητές συνέκριναν όλα τα εγκεκριμένα φάρμακα απώλειας βάρους -συμπεριλαμβανομένων των ενέσεων GLP-1- με προγράμματα αλλαγής συμπεριφοράς.
Κατά μέσο όρο, οι χρήστες των ενέσεων έχαναν σχεδόν 15 κιλά μέσα σε εννέα με 12 μήνες, αλλά στη συνέχεια ανέκτησαν περίπου 450 γραμμάρια τον μήνα και προβλέπεται να επιστρέψουν στο αρχικό βάρος τους σε περίπου δύο χρόνια.
Τα καρδιομεταβολικά οφέλη (ένας από τους βασικούς λόγους χρήσης αυτών των φαρμάκων) μειώνονταν επίσης: τα επίπεδα σακχάρου, χοληστερίνης και αρτηριακής πίεσης επέστρεφαν στα αρχικά επίπεδα μέσα σε 18 μήνες.
Αντίθετα, όσοι ακολούθησαν προγράμματα διατροφής και άσκησης έχασαν κατά μέσο όρο 5 κιλά, αλλά ξαναπήραν βάρος πολύ πιο αργά: μόλις 100 γραμμάρια τον μήνα.
Επιπλέον, τα καρδιομεταβολικά οφέλη διατηρήθηκαν έως και πέντε χρόνια μετά τη λήξη του προγράμματος.
Υπολογίζεται ότι 2.500.000 Βρετανοί χρησιμοποιούν φάρμακα GLP-1.
Η καθηγήτρια Τζεμπ πρόσθεσε: «Αυτό που δείξαμε είναι ότι η επανάκτηση του βάρους μετά τη θεραπεία είναι συχνή και γρήγορη, γεγονός που σημαίνει ότι οι ενέσεις δεν πρέπει να θεωρούνται βραχυπρόθεσμη λύση.Στην πράξη, ξέρουμε ότι η συμμόρφωση είναι χαμηλή, με περίπου τους μισούς να σταματούν τη χρήση μέσα σε έναν χρόνο».
Έξι κιλά παραπάνω
Σήμερα, δύο στους τρεις Βρετανούς είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Σύμφωνα με στοιχεία του NHS, οι ενήλικες σήμερα ζυγίζουν κατά μέσο όρο περίπου 6 κιλά παραπάνω απ’ ό,τι πριν από 30 χρόνια: μια τάση η οποία κοστίζει στην οικονομία περίπου 100 δισεκατομμύρια στερλίνες τον χρόνο.
Με βάση τις οδηγίες του NHS, τα φάρμακα ενδείκνυνται μόνο για όσους έχουν ΔΜΣ άνω του 35 και πάθηση σχετιζόμενη με το βάρος ή για εκείνους με ΔΜΣ 30–
34,9 που παραπέμπονται σε εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Ωστόσο, αναμένονται περικοπές στην πρόσβαση λόγω κόστους από τους τοπικούς φορείς του NHS στην Αγγλία.
Τα GLP-1 έχουν αλλάξει ριζικά τη θεραπεία της παχυσαρκίας, αλλά υπάρχουν ανησυχίες για παρενέργειες όπως ναυτία, εμετός και διάρροια, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις σχετίζονται με παγκρεατίτιδα.
Οι ειδικοί, πάντως, επιμένουν ότι τα οφέλη ξεπερνούν κατά πολύ τους κινδύνους για τους περισσότερους ασθενείς.
Ο καθηγητής, Τζον Γουάιλντινγκ, ειδικός στην καρδιομεταβολική ιατρική, σχολίασε ότι τα αποτελέσματα δεν προκαλούν έκπληξη. Συγκεκριμένα ανέφερε: «Δεν περιμένουμε από τα φάρμακα για τον διαβήτη ή την πίεση να συνεχίσουν να λειτουργούν αν τα διακόψουμε – δεν υπάρχει λόγος να είναι διαφορετική η παχυσαρκία. Πρέπει να θεωρούμε αυτά τα φάρμακα μακροχρόνιες θεραπείες και όχι προσωρινές λύσεις».
Zoe Hardy – ©Associated Newspapers Limited
