Η εμμηνόπαυση αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας στις γυναίκες

Συνδέεται με την απώλεια φαιάς ουσίας του εγκεφάλου που είναι ζωτικής σημασίας για τη μνήμη, τα συναισθήματα και την κίνηση
12:02 - 2 Φεβρουαρίου 2026

Οι γυναίκες έχουν περισσότερες πιθανότητες να πάθουν άνοια απ’ ό,τι οι άνδρες, επειδή χάνουν τη φαιά ουσία του εγκεφάλου καθώς περνούν την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με έρευνα.Ειδικοί από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ μελέτησαν 124.780 γυναίκες για να εξετάσουν τις επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης στον εγκέφαλο και κατά πόσον η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) παίζει ρόλο στην πρόληψη της γνωστικής παρακμής.

Διαπίστωσαν ότι η εμμηνόπαυση συνδέεται με την απώλεια της φαιάς ουσίας του εγκεφάλου, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τις νοητικές λειτουργίες, τη μνήμη, τα συναισθήματα και την κίνηση, και ότι μπορεί να προκαλέσει άγχος, κατάθλιψη και προβλήματα ύπνου.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Psychological Medicine», εξέτασε γυναίκες που βρίσκονταν σε προεμμηνόπαυση, σε μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο που δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ HRT ή σε μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο που είχαν χρησιμοποιήσει HRT.

Οι ερωτήσεις

Οι γυναίκες απάντησαν σε ερωτήσεις σε τομείς όπως ο ύπνος και η ψυχική υγεία, ενώ ορισμένες έλαβαν μέρος σε γνωστικά τεστ μνήμης και χρόνου αντίδρασης.
Περίπου 11.000 γυναίκες υποβλήθηκαν επίσης σε μαγνητική τομογραφία (MRI), ώστε οι ειδικοί να εξετάσουν τη δομή του εγκεφάλου τους.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντική μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Συγκεκριμένα, οι διαφορές αυτές εμφανίστηκαν στον ιππόκαμπο (που έχει σημαντικό ρόλο στη μάθηση και τη μνήμη), στον ενδορρινικό φλοιό (που είναι απαραίτητος για τον σχηματισμό αναμνήσεων και τη χωρική πλοήγηση) και στον φλοιό της πρόσθιας μοίρας της έλικας του προσαγωγίου (που βοηθά στην προσοχή και τη ρύθμιση των συναισθημάτων).

Η καθηγήτρια Μπάρμπαρα Σαχακιάν, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Οι περιοχές του εγκεφάλου στις οποίες είδαμε αυτές τις διαφορές είναι εκείνες που τείνουν να επηρεάζονται από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η εμμηνόπαυση θα μπορούσε να καταστήσει αυτές τις γυναίκες ευάλωτες αργότερα».
Αυτό συμβαίνει καθώς η «Daily Mail» και η Alzheimer’s Society (Εταιρεία Αλτσχάιμερ) συνεργάζονται σε μια προσπάθεια να νικήσουν την άνοια.

Η Μισέλ Ντάισον, διευθύνουσα σύμβουλος της Alzheimer’s Society, δήλωσε ότι οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα των ατόμων που ζουν με τη νόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο, προσθέτοντας: «Αν και ακόμη δεν έχουμε κατανοήσει πλήρως γιατί είναι πιο ευάλωτες από τους άνδρες, πιστεύεται ότι οι ορμόνες μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο.

Αλλά χωρίς τη μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των συμμετεχόντων ατόμων για να ελέγξουμε αν αργότερα αναπτύξουν άνοια, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτές οι αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο άνοιας».

Η ηλικία

Η μέση ηλικία έναρξης της εμμηνόπαυσης μεταξύ των γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη ήταν τα 49 έτη και όσες έλαβαν HRT ήταν επίσης περίπου σε αυτή την ηλικία όταν ξεκίνησαν τη θεραπεία.Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που δεν έπαιρναν HRT είχαν πιο αργούς χρόνους αντίδρασης από εκείνες που δεν είχαν φτάσει ακόμα στην εμμηνόπαυση ή που έπαιρναν HRT. Ωστόσο, δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών ομάδων όσον αφορά τις επιδόσεις σε εργασίες μνήμης.

Η ερευνήτρια δρ Καταρίνα Τσούλσντορφ δήλωσε: «Καθώς μεγαλώνουμε, οι χρόνοι αντίδρασής μας τείνουν να γίνονται πιο αργοί – είναι απλώς μέρος της φυσικής διαδικασίας γήρανσης. Η εμμηνόπαυση φαίνεται να επιταχύνει αυτήν τη διαδικασία, αλλά η HRT φαίνεται να φρενάρει τον οργανισμό, επιβραδύνοντας ελαφρώς τη διαδικασία».

Η δρ Λουίζ Νιούσον, παθολόγος με ειδίκευση στις γυναικείες ορμόνες, δήλωσε: «Πολλές γυναίκες αναφέρουν αλλαγές στη μνήμη και τη συγκέντρωση γύρω από την εμμηνόπαυση και η μελέτη αυτή υποδηλώνει ότι τα συμπτώματα αυτά μπορεί να έχουν βιολογική βάση και όχι να απορρίπτονται ως γήρανση ή άγχος».

Από τον Shaun Wooller– @Associated Newspapers Limited

Εφημερίδα Απογευματινή