Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών χάρισε την Πέμπτη στον Ντόναλντ Τραμπ δύο σπάνιες δικαστικές νίκες, προσφέροντας σημαντική ώθηση στη σκληρή μεταναστευτική του ατζέντα. Το Δικαστήριο άνοιξε τον δρόμο ώστε ο Τραμπ να ανακαλέσει τα προσωρινά καθεστώτα προστασίας εκατοντάδων χιλιάδων υπηκόων της Αϊτής και της Συρίας που διαμένουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, συντασσόμενο με τον Πρόεδρο σε μία από τις πλέον πολυσυζητημένες και σημαντικές μεταναστευτικές υποθέσεις της φετινής δικαστικής περιόδου.
«Πράσινο φως»
Παράλληλα, οι δικαστές αποφάσισαν να παραχωρήσουν στον Τραμπ ευρύτερες εξουσίες ώστε να περιορίζει την είσοδο αιτούντων άσυλο στις ΗΠΑ μέσω των συνόρων με το Μεξικό. Στην υπόθεση Mullin v. Al Otro Lado, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε με ψήφους 6-3 να κάνει δεκτό το αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για την επαναφορά της αμφιλεγόμενης πολιτικής του «metering», η οποία επιτρέπει στους ομοσπονδιακούς αξιωματούχους μετανάστευσης να απομακρύνουν αιτούντες άσυλο στα σύνορα ΗΠΑ–Μεξικού.
Οι δικαστές, ψηφίζοντας σύμφωνα με τις ιδεολογικές τους γραμμές, έκριναν ότι οι μετανάστες που ζητούν άσυλο δεν θεωρείται ότι «εισέρχονται» στις Ηνωμένες Πολιτείες απλώς επειδή «επιχειρούν, χωρίς επιτυχία, να πατήσουν σε αμερικανικό έδαφος», ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την επαναφορά της λεγόμενης πολιτικής «turn back» («επιστροφή πίσω»).
Απόφαση υπέρ της κατάργησης του TPS
Στην υπόθεση Mullin v. Doe, οι δικαστές αποφάσισαν επίσης ότι τα δικαστήρια δεν έχουν την αρμοδιότητα να εξετάζουν τη συνταγματικότητα των αποφάσεων που αφορούν το καθεστώς Προσωρινής Προστασίας (Temporary Protected Status – TPS). Η απόφαση αυτή επιτρέπει στον Τραμπ να τερματίσει το καθεστώς προστασίας για υπηκόους της Συρίας και της Αϊτής. Συνολικά, οι δύο αποφάσεις αποτελούν σημαντική νίκη για την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς επιδιώκει να εφαρμόσει τη σκληρή μεταναστευτική πολιτική του Προέδρου, ιδίως σε ό,τι αφορά τους αιτούντες άσυλο.
Ο Γενικός Νομικός Εκπρόσωπος των ΗΠΑ (Solicitor General) D. John Sauer είχε καλέσει το Ανώτατο Δικαστήριο να επιτρέψει την εφαρμογή της συγκεκριμένης πολιτικής για το άσυλο, χαρακτηρίζοντάς την «κρίσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση των αυξημένων μεταναστευτικών ροών στα σύνορα». Οι δικαστές αποφάσισαν και στις δύο υποθέσεις με βάση τις ιδεολογικές τους τοποθετήσεις και, σε μια σπάνια κίνηση, η δικαστής Σόνια Σοτομαγιόρ απάντησε στην απόφαση για το άσυλο διαβάζοντας δημόσια από την έδρα σύνοψη της διαφωνούσας γνώμης της.
Εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες αντιμέτωποι με τον κίνδυνο απέλασης
Τον Μάρτιο, το Ανώτατο Δικαστήριο είχε συμφωνήσει να εξετάσει το αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για την ανάκληση του καθεστώτος Temporary Protected Status (TPS) για περισσότερους από 350.000 Αϊτινούς και περίπου 7.000 Σύρους που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, τότε είχε αρνηθεί να κάνει δεκτό το αίτημα της κυβέρνησης να ανασταλεί η ισχύς απόφασης κατώτερου δικαστηρίου, η οποία εμπόδιζε την άμεση διακοπή του καθεστώτος προστασίας για τους συγκεκριμένους μετανάστες.
Αυτό το στοιχείο αναμένεται να προσδώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη σημερινή απόφαση, καθώς θα μπορούσε να καταστήσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες άμεσα επιλέξιμους για απέλαση, συμπεριλαμβανομένων πολλών που διαμένουν και εργάζονται νόμιμα στη χώρα εδώ και χρόνια.
Τι είναι το Temporary Protected Status (TPS)
Η απόφαση έρχεται επίσης τη στιγμή που η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη κινηθεί για την κατάργηση του καθεστώτος TPS για πολίτες τουλάχιστον 13 χωρών από την έναρξη της δεύτερης προεδρικής του θητείας, τον περασμένο Ιανουάριο. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι πιθανό να ανοίξει τον δρόμο ώστε ο Τραμπ να καταργήσει αντίστοιχες προστασίες και για άλλους μετανάστες που υπάγονται στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Το Temporary Protected Status (TPS) παρέχει σε πολίτες ορισμένων χωρών προσωρινό δικαίωμα διαμονής και εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν δεν μπορούν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους εξαιτίας φυσικών καταστροφών, ένοπλων συγκρούσεων ή άλλων έκτακτων περιστάσεων. Η Αϊτή έλαβε για πρώτη φορά καθεστώς TPS το 2010, μετά τον καταστροφικό σεισμό που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 200.000 ανθρώπους και άφησε περίπου 1,5 εκατομμύριο άστεγους. Η Συρία, από την πλευρά της, εντάχθηκε στο πρόγραμμα κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.
Εκκρεμούν ακόμη κρίσιμες υποθέσεις για τον Τραμπ
Η σημερινή ημέρα έκδοσης αποφάσεων έρχεται ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο επιταχύνει την ολοκλήρωση των εκκρεμών σημαντικών υποθέσεων πριν από τη λήξη της δικαστικής περιόδου, η οποία ολοκληρώνεται επίσημα τον Ιούνιο. Οι δικαστές δεν έχουν ακόμη αποφανθεί για ορισμένες από τις σημαντικότερες υποθέσεις της φετινής περιόδου, μεταξύ των οποίων η προσπάθεια του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να απομακρύνει τη διοικήτρια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve Board) Λίζα Κουκ, καθώς και η προσπάθειά του να καταργήσει το δικαίωμα της αυτόματης απόκτησης αμερικανικής υπηκοότητας από παιδιά που γεννιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι υποθέσεις αυτές συγκαταλέγονται στις πλέον πολυαναμενόμενες της φετινής δικαστικής περιόδου, αν και το Δικαστήριο εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικό απέναντι στα επιχειρήματα της κυβέρνησης Τραμπ και στις δύο περιπτώσεις.
Η σημερινή, ωστόσο, ημέρα αναμένεται να παρουσιαστεί από την κυβέρνηση Τραμπ ως μια σημαντική δικαστική νίκη, η οποία επιτρέπει στον Πρόεδρο να προχωρήσει στην εφαρμογή ορισμένων από τις αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές του.
Η υπόθεση «θέτει ένα απλό ερώτημα», έγραψε ο δικαστής Σάμιουελ Αλίτο, συντάσσοντας τη γνώμη της πλειοψηφίας στην υπόθεση Mullin v. Al Otro Lado: «Το ερώτημα είναι εάν κάποιος θεωρείται ότι έχει “εισέλθει” στις Ηνωμένες Πολιτείες ενώ βρίσκεται ακόμη στα σύνορα ΗΠΑ–Μεξικού ή μόνο όταν βρίσκεται πλέον φυσικά εντός της αμερικανικής επικράτειας.»
Η αιχμηρή διαφωνία της Σοτομαγιόρ
Στη διαφωνούσα γνώμη της, η δικαστής Σόνια Σοτομαγιόρ έγραψε, σε μία από τις πιο αιχμηρές μειοψηφικές γνώμες της φετινής περιόδου: «Το Δικαστήριο σήμερα αποφασίζει ότι η Εκτελεστική Εξουσία μπορεί να παρακάμπτει όλες αυτές τις υποχρεωτικές διαδικασίες, απλώς τοποθετώντας Αμερικανούς αξιωματικούς μετανάστευσης στα σύνορα ώστε να εμποδίζουν φυσικά τους αλλοδαπούς να πατήσουν το πόδι τους σε αμερικανικό έδαφος.»
Και συνέχισε: «Μπορούν να το πράξουν ακόμη και όταν ο αιτών άσυλο βρίσκεται ακριβώς στην είσοδο ενός επίσημου συνοριακού σταθμού που έχει οριστεί για να δέχεται όλους όσοι επιθυμούν να εισέλθουν στη χώρα. Ακόμη και όταν ο συγκεκριμένος συνοριακός σταθμός διαθέτει επαρκή δυνατότητα να εξετάσει το αίτημά του, συμπεριλαμβανομένου διαθέσιμου αρμόδιου υπαλλήλου ασύλου εκπαιδευμένου να επεξεργάζεται τέτοιες αιτήσεις. Ακόμη και όταν είναι βέβαιο ότι ο αιτών άσυλο θα υποστεί διώξεις ή ακόμη και θα θανατωθεί εάν του αρνηθούν την είσοδο.»
Της BREANNE DEPPISCH / @Associated Newspapers Limited
