Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν στις 19 Νοεμβρίου φέρνει στο προσκήνιο τις νέες ισορροπίες της παγκόσμιας πυρηνικής αποτροπής. Η λήξη των συμφωνιών ελέγχου εξοπλισμών, η ενίσχυση των οπλοστασίων και οι περιφερειακές συγκρούσεις αυξάνουν την αβεβαιότητα για τη διεθνή ασφάλεια.
Η προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση των ηγετών των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας, στο περιθώριο της 33ης Συνόδου της APEC (Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού) την Τετάρτη και την Πέμπτη, αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία. Συγκεντρώνει τους επικεφαλής των τριών ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων σε μια περίοδο έντονων διεθνών ανταγωνισμών.

Παρά τον συμβολισμό της πρωτοβουλίας, οι προσδοκίες για άμεσες συμφωνίες παραμένουν περιορισμένες. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να ανοίξει συζήτηση για μείωση των πυρηνικών όπλων. Ο Τραμπ αναμένεται να θέσει και το ζήτημα του πολέμου στο Ιράν, ενώ το Ουκρανικό δεν προβλέπεται.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η συνάντηση θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέο πλαίσιο ελέγχου ή θα περιοριστεί σε συμβολικές κινήσεις
Καθοριστικός παράγοντας είναι η λήξη της συμφωνίας New START τον Φεβρουάριο του 2026, η οποία τερμάτισε τους τελευταίους σημαντικούς περιορισμούς στα πυρηνικά οπλοστάσια των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την πρόταση της Μόσχας για παράταση, ζητώντας ένα νέο πλαίσιο που θα περιλαμβάνει και το Πεκίνο.
Ωστόσο, η Κίνα εμφανίζεται απρόθυμη να αναλάβει αντίστοιχες δεσμεύσεις, καθώς διαθέτει αισθητά μικρότερο πυρηνικό απόθεμα παρά τη συνεχή ενίσχυσή του. Η αμερικανική επιμονή για τριμερείς διαπραγματεύσεις προσκρούει έτσι στις κινεζικές επιφυλάξεις.

Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η ανάπτυξη τακτικών πυρηνικών όπλων, τα οποία προορίζονται για περιφερειακές στρατιωτικές συγκρούσεις. Η Ρωσία διατηρεί σημαντικό αριθμητικό πλεονέκτημα, ενώ η Κίνα ενισχύει τις δυνατότητές της με επίκεντρο την αποτροπή αμερικανικής παρέμβασης σε ενδεχόμενη κρίση στην Ταϊβάν.
Στην Ουάσινγκτον εξετάζεται ως απάντηση η επανατοποθέτηση αντίστοιχων όπλων στην Ασία. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό, αν δεν συνοδευτεί από παράλληλες διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Πέρα από την πυρηνική διάσταση, η συνάντηση στη Σεντζέν επαναφέρει τις συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, όταν οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης καθόρισαν βασικές παραμέτρους της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων.
Σήμερα ο φόβος μιας ανάλογης συνεννόησης μεταξύ των τριών ισχυρότερων δυνάμεων προκαλεί ανησυχία από την Ουκρανία και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έως την Ταϊπέι. Το Κίεβο και κράτη της ΕΕ φοβούνται πως η Μόσχα θα επιχειρήσει να εξασφαλίσει ερήμην τους μια συμφωνία.

Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η παρουσία στη σύνοδο ενισχύει τη διεθνή θέση της Ρωσίας. Ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει να διατηρήσει την αυτονομία των στρατηγικών επιλογών της Κίνας, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητά μια διπλωματική επιτυχία.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η συνάντηση θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέο πλαίσιο πυρηνικού ελέγχου ή θα περιοριστεί σε συμβολικές κινήσεις, αφήνοντας ανοιχτό τον δρόμο για εντονότερη εξοπλιστική αντιπαράθεση.
Εφημερίδα Απογευματινή









