Η Σφίγγα είναι ένα από τα πιο αινιγματικά μνημεία της αρχαίας Αιγύπτου και τώρα οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ενδέχεται να κρύβει ένα πολύ ασυνήθιστο μυστικό. Σύμφωνα με νέα έρευνα, το θρυλικό πλάσμα, μισός άνθρωπος και μισό λιοντάρι, κατασκευάστηκε από πετρώματα που περιέχουν κρυμμένα απολιθώματα αρχαίων κροκόδειλων.
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο είδος εξαφανισμένου κροκόδειλου σε πετρώματα του γεωλογικού σχηματισμού Μοκατάμ στη βόρεια Αίγυπτο, τα οποία έχουν ηλικία 54 εκατομμυρίων ετών. Αυτός ο αρχαίος θηρευτής ονομάστηκε «Herugavialis cairensis» από τον αρχαίο αιγυπτιακό θεό Χέρου, τον οποίο πιστεύεται ότι απεικονίζει η Σφίγγα.
Ο απολιθωμένος κροκόδειλος βρέθηκε στα ίδια ακριβώς ασβεστολιθικά πετρώματα από τα οποία είχαν εξορυχθεί λίθοι πριν από περισσότερα από 4.000 χρόνια για την κατασκευή της θρυλικής Μεγάλης Σφίγγας της Γκίζας.
Μάλιστα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ακόμη και η ίδια η Σφίγγα ενδέχεται σήμερα να περιέχει απολιθώματα αυτών των κροκόδειλων που έχουν εξαφανιστεί εδώ και πολύ καιρό.
«Θα μπορούσε»
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δόκτωρ Πολ Μπερκ, από το Σουηδικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, δήλωσε στην «Daily Mail»: «Θα μπορούσε! Κατασκευάστηκε από τα ίδια πετρώματα στα οποία βρέθηκε ο Herugavialis, οπότε ποιος ξέρει… Αυτό που δεν συνιστώ είναι να διαλύσουμε τη Σφίγγα για να δούμε αν υπάρχει κάποιο απολίθωμα μέσα της!».
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Φίλιπ Μάνιον, από το University College London, λέει: «Δεδομένης αυτής της σύμπτωσης με τη γνωστή απουσία της μύτης της Μεγάλης Σφίγγας, αποφασίσαμε να ονομάσουμε τον νέο κροκόδειλο από τον αιγυπτιακό θεό Χέρου, ο οποίος πιθανώς αποτέλεσε την έμπνευση για αυτό το εμβληματικό μνημείο».
Ο Herugavialis ανήκει στην οικογένεια των γαβιαλιδών, μία ομάδα κροκόδειλων που χαρακτηρίζονται από το μακρύ και λεπτό ρύγχος τους. Σήμερα υπάρχουν μόνο δύο ζώντα είδη, τα οποία συναντώνται σε περιβάλλοντα γλυκού νερού σε ολόκληρη την ινδική υποήπειρο και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Βασικές διαφορές
Το απολιθωμένο κρανίο του Herugavialis είχε στην πραγματικότητα ανακαλυφθεί ήδη από τη δεκαετία του 1920 κατά τη διάρκεια ανασκαφών στον γεωλογικό σχηματισμό Μοκατάμ.
Ωστόσο, οι επιστήμονες αρχικά πίστευαν ότι το κρανίο ανήκε στον ψευδογαβιάλη ή Tomistoma schlegelii, ένα από τα ζώντα είδη γαβιαλιδών.
Σήμερα όμως οι εξελίξεις στις αναλυτικές μεθόδους της παλαιοντολογίας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης αξονικής τομογραφίας για την εξέταση του εσωτερικού του κρανίου, επέτρεψαν στους ερευνητές να εντοπίσουν βασικές διαφορές μεταξύ του ψευδογαβιάλη και του αρχαίου απολιθώματος.
Αυτό σήμαινε ότι το κρανίο προερχόταν από ένα εντελώς νέο, άγνωστο μέχρι τότε είδος εξαφανισμένου κροκόδειλου, το οποίο περιγράφεται σε επιστημονική εργασία που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Royal Society Open Science».
Και, όπως ακριβώς η Σφίγγα είναι γνωστή για την απουσία της μύτης της, έτσι και από το απολιθωμένο κρανίο λείπει η άκρη του ρύγχους.
Παρόλο που αυτό το τμήμα του απολιθώματος είναι ελαφρώς κατεστραμμένο, το χαρακτηριστικό σχήμα του κρανίου δίνει στους παλαιοντολόγους μία ένδειξη πώς μπορεί να ζούσε κάποτε το ζώο.
«Τρέφονταν με ψάρια»
Ο δρ Μπερκ λέει: «Ο Herugavialis έχει μακρύ, λεπτό ρύγχος με αιχμηρά, μυτερά δόντια σαν ξυράφια, παρόμοια με εκείνα του σημερινού ινδικού γαβιάλη ή Gavialis. Ο ινδικός γαβιάλης τρέφεται κυρίως με ψάρια, επομένως πιστεύουμε ότι το ίδιο έκανε και ο Herugavialis. Επιπλέον, ο γεωλογικός σχηματισμός Μοκατάμ, από τον οποίο προήλθε ο Herugavialis, διατηρεί επίσης πολλά απολιθώματα ψαριών, οπότε υποθέτουμε ότι τρεφόταν με αυτά τα είδη».
Παρόλο που οι γαβιαλίδες έχουν πλέον εξαφανιστεί από τη Μεσόγειο, τα απολιθωμένα ευρήματα δείχνουν ότι αυτοί οι υδρόβιοι θηρευτές είχαν κάποτε εξαπλωθεί σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη για περισσότερα από 100 εκατομμύρια χρόνια, με πολλά είδη να ζουν σε ρηχά θαλάσσια περιβάλλοντα.
Μάλιστα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο Herugavialis μοιραζόταν κάποτε τον βιότοπό του με τουλάχιστον δύο άλλα είδη γαβιαλιδών με μακρύ ρύγχος.
«Μεγάλη ποικιλία»
Ο δρ Πολ Μπερκ, από το Σουηδικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, λέει: «Κατά το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων 50 εκατομμυρίων ετών η περιοχή της Μεσογείου φιλοξενούσε μεγάλη ποικιλία κροκόδειλων, συμπεριλαμβανομένων των γαβιαλιδών. Ωστόσο, αυτή η ποικιλία παρουσίαζε διακυμάνσεις με την πάροδο του χρόνου, οι οποίες φαίνεται ότι αντιστοιχούσαν σε μεταβολές της παγκόσμιας θερμοκρασίας και της στάθμης της θάλασσας, προτού εξαφανιστούν όλοι οι κροκόδειλοι από την περιοχή αυτή ως αποτέλεσμα της αποξήρανσης της Μεσογείου πριν από περίπου έξι εκατομμύρια χρόνια».
Του WILLIAM HUNTER /©Associated Newspapers Limited
Εφημερίδα Απογευματινή
