Τι ισχύει πλέον με τις ιδιόχειρες διαθήκες και τη γνησιότητά τους

Δεν καταργούνται - όπως είχε ακουστεί - και θα παραμείνουν σε ισχύ αλλά υπό προϋποθέσεις - O ρόλος του γραφολόγου
10:14 - 28 Απριλίου 2026
ΔΙΑΘΗΚΕΣ

Τις σημαντικές αλλαγές που δρομολογούνται στο κληρονομικό δίκαιο ανέλυσε χθες η πρόεδρος των συμβολαιογράφων Αθηνών, Ελένη Κοντογιώργου, παρουσιάζοντας τις νέες ρυθμίσεις για τη σύνταξη και τη δημοσίευση διαθηκών, οι οποίες προέκυψαν ύστερα από πολυετή μελέτη και επεξεργασία. Η ίδια έσπευσε να ξεκαθαρίσει, μιλώντας στο ΕΡΤnews, ότι οι ιδιόχειρες διαθήκες δεν καταργούνται -όπως είχε κατά καιρούς ακουστεί- και θα παραμείνουν σε ισχύ αλλά κάτω από αυστηρές προϋποθέσεις. Δηλαδή θα πρέπει να είναι γραμμένες εξ ολοκλήρου με το χέρι του διαθέτη, να φέρουν σαφή ημερομηνία και υπογραφή και να μπορούν να παραδίδονται είτε σε έμπιστο πρόσωπο είτε σε συμβολαιογράφο ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος απώλειας ή καταστροφής τους.

Σχετικά με την εγκυρότητα της διαθήκης προβλέπονται διαφοροποιήσεις ανάλογα με τους δικαιούχους, δηλαδή αν οι κληρονόμοι είναι σύζυγος ή παιδιά (πρώτου βαθμού συγγένεια) δεν απαιτείται γραφολογική εξέταση, αλλά αν οι τιμώμενοι είναι πέραν πρώτου βαθμού συγγένειας, τότε μπορεί να απαιτηθεί εξέταση από πραγματογνώμονα γραφολόγο για την επιβεβαίωση της γνησιότητας. Αξιοσημείωτη είναι η διευκρίνιση ότι σε περίπτωση που μια ιδιόχειρη διαθήκη δεν δημοσιευτεί εντός δύο ετών από τον θάνατο του διαθέτη, τότε καθίσταται υποχρεωτικός ο γραφολογικός έλεγχος ανεξαρτήτως βαθμού συγγένειας των κληρονόμων.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διαδικασία δημοσίευσης των διαθηκών. Από τη μεταρρύθμιση και έπειτα αρμόδιος για τη δημοσίευση δεν θα είναι το δικαστήριο αλλά ο συμβολαιογράφος που αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες. Η δημοσίευση θα γίνεται αμέσως μετά τον θάνατο, με την προσκόμιση της ληξιαρχικής πράξης θανάτου και χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, όπως ορίζει ο νόμος. Σύμφωνα με την κυρία Κοντογιώργου, η αλλαγή αυτή αναμένεται να λύσει ένα χρόνιο πρόβλημα καθυστερήσεων που επηρέαζε χιλιάδες οικογένειες.

Τέλος, η αποδοχή κληρονομιάς δεν απαιτείται να γίνει άμεσα και μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μεταγενέστερο χρόνο, ανάλογα με τις ανάγκες των κληρονόμων, για λόγους που σχετίζονται και με την καταγραφή στο κτηματολόγιο ή το υποθηκοφυλακείο. Ωστόσο, παραμένει σε ισχύ η υποχρέωση για υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς εντός έξι μηνών από τον θάνατο.

Εφημερίδα Απογευματινή