ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ *
Το ήπαρ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα όργανα του ανθρώπινου σώματος, επιτελώντας περισσότερες από 500 ζωτικές λειτουργίες, όπως η αποτοξίνωση, ο μεταβολισμός και η αποθήκευση θρεπτικών συστατικών. Παρά τη σημασία του, οι ηπατικές παθήσεις συχνά παραμένουν «σιωπηλές» έως τα προχωρημένα στάδια, γεγονός που καθιστά την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση καθοριστικές.
Η 19η Απριλίου έχει καθιερωθεί διεθνώς ως η Παγκόσμια Ημέρα Ήπατος, μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τη σημασία της ηπατικής υγείας, καθώς και στην πρόληψη των παθήσεων του ήπατος. Σε μια περίοδο όπου τα χρόνια νοσήματα παρουσιάζουν συνεχή αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο, η διατήρηση της ηπατικής υγείας καθίσταται καθοριστικής σημασίας για τη δημόσια υγεία. Η φετινή εκστρατεία για το 2026, με σύνθημα «Solid Habits, Strong Liver», εστιάζει στη δύναμη των καθημερινών συνηθειών. Συγκεκριμένα, αναδεικνύονται τέσσερις βασικοί άξονες: ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική δραστηριότητα, περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ και προληπτικός έλεγχος. Ακόμη και μικρές, αλλά διατηρήσιμες αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να επιφέρουν ουσιαστικό όφελος, δεδομένου ότι έως και το 90% των ηπατικών παθήσεων εκτιμάται πως είναι προλήψιμες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη επίπτωση της λιπώδους νόσου του ήπατος τόσο παγκοσμίως όσο και στην Ελλάδα, η οποία συνδέεται στενά με την παχυσαρκία, τον σακχαρώδη διαβήτη και τη δυσλιπιδαιμία . Η νόσος αυτή, συχνά ασυμπτωματική, αποτελεί πλέον τη συχνότερη αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ενίσχυση της ενημέρωσης και τακτικό προληπτικό έλεγχο. Σε ένα περιβάλλον όπου περίπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους ετησίως λόγω ηπατικών νοσημάτων , η ανάγκη για δράση είναι επιτακτική. Η ενημέρωση του κοινού, η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών αποτελούν βασικά εργαλεία για τη μείωση του φορτίου της νόσου.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ήπατος δεν αποτελεί απλώς μια επετειακή αναφορά, αλλά μια πρόσκληση για ενεργή συμμετοχή. Στοχεύει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ επιστημονικής γνώσης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης, ενισχύοντας την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση σε θεραπεία. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Ήπατος αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με την υγεία μας. Η επένδυση σε «σταθερές συνήθειες» σήμερα μπορεί να διασφαλίσει ένα υγιές ήπαρ και μια καλύτερη ποιότητα ζωής στο μέλλον.
* Καθηγητής Χειρουργικής Μεταμοσχεύσεων Ήπατος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο της Αθήνας «Λαϊκό»
