«Εκ των 500 ακαδηµαϊκών και καθηγητών ανωτάτων σχολών, των 75 Μητροπολιτών, των υπέρ των 60 ανωτάτων δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών
και των υπέρ των 500 λοιπών αξιωµατούχων της Πολιτείας, ουδείς παρητήθη και ουδείς εξεδήλωσεν άλλην διαµαρτυρία διά την επελθούσαν µεταβολήν. Πάντες
απεκάλουν το νέο καθεστώς ‘‘επανάστασιν’’… Η επέτειος της 21ης Απριλίου 1967 επανηγυρίζετο εις την Ακαδηµίαν, τα ανώτατα και κατώτερα πνευµατικά ιδρύµατα, τους οργανισµούς και τα Σωµατεία και εξεφωνούντο λόγοι υπέρ της µεταβολής υπό σήµερον εµφανιζοµένων ως πολεµίων αυτής».
Η παραπάνω καταγραφή από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Μπλέτσα (σε ιδιωτική έκδοση, υπό τον τίτλο «Η ελληνική ∆ικαιοσύνη βορά της µεταπολεµικής υστερίας και µυθοπλασίας»), στόχευε πολύ πιο πέρα από την εποχή της. Από τη µια συντηρούσε στη δηµόσια συζήτηση την αδιατάρακτη σχέση της διοικητικής εξουσίας µε την πολιτική και από την άλλη προεµήνυε την επίσης ανέφελη συνέχισή της. ∆ικαστές, εισαγγελείς, πανεπιστηµιακοί, δικηγόροι και επιφανείς συνέβαλαν άµεσα ή έµµεσα στη µακρά διατήρηση του καθεστώτος, το οποίο κατέρρευσε υπό το βάρος της εξωτερικής απειλής που προκάλεσε η στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο. Ειδικότερα, στην πρώτη κυβέρνηση, που ορκίστηκε το απόγευµα της 21ης Απριλίου 1967, ορίστηκε πρωθυπουργός από τους χουντικούς και ορκίστηκε ενώπιον του βασιλιά ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Κόλλιας, ενώ συµµετείχαν 4 εν ενεργεία αρεοπαγίτες και ένας εφέτης. Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ήταν και ο Παναγιώτης Θεράπος, υπουργός ∆ηµόσιας Τάξης κατά την περίοδο των γεγονότων του Πολυτεχνείου, το φθινόπωρο του 1973. Ο Χαρίλαος Μητρέλιας, πρόεδρος του Συµβουλίου της Επικρατείας, τέθηκε επικεφαλής της επιτροπής των πραξικοπηµατιών για τη σύνταξη νέου Συντάγµατος το 1968. Ο νοµικός-διπλωµάτης Παναγιώτης Πιπινέλης διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών έως το 1970, ο νοµικός-ιστορικός Σπύρος Μαρκεζίνης πρωθυπουργός του Παπαδόπουλου για 5 µήνες το ’73 και ο δικηγόρος Αδαµάντιος Ανδρουτσόπουλος πρωθυπουργός του Ιωαννίδη.
Αρεοπαγίτες υπουργοί στο υπουργικό συµβούλιο του 1967 ήταν ο υπουργός ∆ικαιοσύνης Λεωνίδας Ροζάκης, ο αντικαταστάτης του λίγους µήνες αργότερα
Κωνσταντίνος Καλαµποκιάς, ο υπουργός Βιοµηχανίας Νικόλαος Οικονοµόπουλος, ο υπουργός ∆ηµοσίων Εργων Παν. Τσαρούχης (αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και ο αντικαταστάτης του εισαγγελέας Εφετών Ιωάννης Τσαντήλας.
Μακρά πορεία
Ο υπουργός Εργασίας Αλέξανδρος Λέκκας υπήρξε πρόεδρος του Νοµικού Συµβουλίου του Κράτους, ενώ στην κυβέρνηση εισήλθε και ο Ανδρουτσόπουλος ως
υφυπουργός Οικονοµικών. ∆ικηγόρος ήταν ο Ιωάννης Ξυδόπουλος, τον οποίο ξήλωσαν από το υπουργείο Εργασίας το 1968 όταν αποκαλύφθηκε ότι προδικτατορικά συµµετείχε σε αριστερό συνδικαλιστικό συνδυασµό. Στο λυκαυγές της πτώσης του καθεστώτος, το 1974, επανήλθε ως σύµβουλος στην «προεδρία της κυβερνήσεως» και το 1996, όταν τα πράγµατα τοποθετούνταν στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας, προτάθηκε από το υπουργείο ∆ικαιοσύνης και συµµετείχε στο ανώτατο πειθαρχικό συµβούλιο των δικηγόρων κατόπιν εισήγησης του ∆ΣΑ (∆ικηγορικού Συλλόγου Αθηνών).
Οι δικαστές υπουργοί έδειξαν νωρίς τις διαθέσεις τους. ∆υνάµει της Κ∆’/1968 Συντακτικής Πράξης της 28ης Μαΐου 1968 «Περί εξυγιάνσεως της Τακτικής ∆ικαιοσύνης» ανέστειλαν για 3 ηµέρες την ισοβιότητα των υπηρετούντων στον κλάδο, προκειµένου να καταστεί δυνατή η απόλυσή τους, µε απόφαση του υπουργικού συµβουλίου. Ετσι, µετά την εισήγηση του υπουργού ∆ικαιοσύνης Κ. Καλαµποκιά, αποφασίστηκε η αποποµπή 30 δικαστών και εισαγγελέων, χωρίς εξέταση στοιχείων και χωρίς να κληθούν σε ακρόαση.
Οσον δε για το επιστηµονικό προσωπικό, στις µετέπειτα 5 κυβερνήσεις, συµπεριλαµβανοµένης και εκείνης του Ιωαννίδη, συµµετείχαν ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Κ. Παπαδηµητρίου ως επί 5 έτη υπουργός ∆ηµοσίων Εργων, ο καθηγητής Πανεπιστηµίου Ι.Κ. Τριανταφυλλόπουλος (υπουργός ∆ικαιοσύνης), ο καθηγητής του Αριστοτελείου Λουκάς Πάτρας (υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας), ο καθηγητής της Ανωτάτης Βιοµηχανικής Θεσσαλονίκης Ι. Χολέβας, ο καθηγητής της Φιλοσοφικής Αθηνών ∆ηµ. Κουτσογιαννόπουλος (υπουργός Παιδείας), ο Ηλ. Κυριακόπουλος, του ∆ιοικητικού ∆ικαίου της Νοµικής Σχολής Θεσσαλονίκης (υπουργείο ∆ικαιοσύνης), ο πρώην πρόεδρος του Νοµικού Συµβουλίου του Κράτους Χαρ. Γεωργιόπουλος (υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας), ο καθηγητής της ΑΣΟΕΕ Ηλ. Μπαλόπουλος, εκ των αµεσότερων συνεργατών του ∆. Ιωαννίδη, που τον είχε διορίσει µέσω Ανδρουτσόπουλου υπουργό άνευ χαρτοφυλακίου, και ο καθηγητής Τρ. Ελευθερίου στο υπουργείο Συντονισµού.
Συγχωροχάρτι
Ψάχνοντας βαθύτερα τις αιτίες της µεγάλης πτώσης της Ν.∆. του Κωνσταντίνου Καραµανλή, από το 54% στις εκλογές του 1974 στο 41,8% το 1977 και στην απώλεια
της εξουσίας το 1981, συµπεραίνει κανείς ότι σοβαρή αιτία ήταν και ο χαρακτηρισµός του εγκλήµατος της κατάλυσης της δηµοκρατίας ως στιγµιαίου, µε αποτέλεσµα το κατηγορητήριο να επικεντρωθεί στους πρωταίτιους (ο όρος νοµικά δεν χρησιµοποιήθηκε ξανά) και 105 υπουργοί και υφυπουργοί των 6 κυβερνήσεων να µην περάσουν καν το κατώφλι του ανακριτή. Ηταν προφανές ότι το δικαστήριο δεν θέλησε να ανατρέψει τη νοµολογία της δικτατορίας και άλλωστε πολλά µέλη της σύνθεσης του 1975 είχαν συνδράµει το καθεστώς. Συγκεκριµένα, οι αρεοπαγίτες Γ. Μαρµαράς, Χρ. Κοµοτούρος και Σπ. Γάγκας κατέθεσαν ως µάρτυρες υπεράσπισης του Π. Θεράπου σε πειθαρχική του δίωξη για συµµετοχή στην κυβέρνηση Παπαδόπουλου. Οι Κοµοτούρος, Καθάριος, Μαρινάκος και Τριανταφύλλου µετείχαν στην Ολοµέλεια που εξέδωσε το 1970 την περιβόητη απόφαση 496/70 περί παραγωγής δικαίου από την επικρατήσασα «επαναστατική κυβέρνηση».
Ολοι µαζί, δε, απέρριψαν τις ενστάσεις κατά του κύρους του δηµοψηφίσµατος της 29ης Ιουλίου 1973 το οποίο συνετέλεσε στην παραµονή των χουντικών στις
καρέκλες τους.
Σήµερα «οι πετροπέρδικες, τ’ αηδόνι κι ο ντουνιάς» (αγαπηµένο τραγούδι του Παπαδόπουλου) δεν θυµούνται. Εξακολουθούν όµως οι πολίτες να αποδοκιµάζουν
όσους αναρµόδια παρεµβαίνουν στα πολιτικά πράγµατα. Σε περιόδους όπως το 1967-1974, η ∆ικαιοσύνη δοκιµάστηκε και απέτυχε. Κορυφαίοι εκπρόσωποί της δέχτηκαν να κυβερνήσουν χωρίς καµία λαϊκή νοµιµοποίηση. Τι κι αν στο άρ. 26 του Συντάγµατος (παρ. 3) ορίζεται πως «η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια· οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνοµα του Eλληνικού Λαού». Υπηρέτησαν ακαλλιέργητους στασιαστές και τους κράτησαν «ζωντανούς» επί τόσα
χρόνια µόνο και µόνο δι’ ίδιον όφελος.
Κυριακάτικη Απογευματινή
