Στις 14 Ιανουαρίου 1967 η µεταβατική κυβέρνηση του τραπεζίτη Ι. Παρασκευόπουλου λαµβάνει ψήφο εµπιστοσύνης στη Βουλή, µε µοναδικό σκοπό τη διεξαγωγή
εκλογών, ώστε να τερµατιστεί η πολιτική ανωµαλία που είχε προκύψει το καλοκαίρι του 1965 από τον κερµατισµό τού έως τότε κυβερνώντος κόµµατος της Ενώσεως Κέντρου. Κατά την τρίµηνη παραµονή της στην εξουσία τερµατίζονται στα δικαστικά ακροατήρια η δίκη της δολοφονίας Λαµπράκη (17 Ιανουαρίου) και η δίκη της
οργάνωσης «ΑΣΠΙ∆Α» (16 Μαρτίου), ενώ ξεκινούν εκ νέου συζητήσεις µε ιθύνοντες του πολυεθνικού οµίλου της «Λίττον» (Litton Industries) για την πολυεπίπεδη αξιοποίηση δύο περιφερειών, της Κρήτης και της ∆υτικής Πελοποννήσου.
Η σκανδαλολογία, η ένταση των παθών και η αδυναµία των πολιτικών ηγετών και του Παλατιού να ακούσουν τις ερπύστριες των τανκς που θα έµπαιναν στην Αθήνα τη νύχτα της 20ής προς την 21η Απριλίου του 1967, πριν από 59 χρόνια, οδήγησαν τη χώρα και τους πολίτες στο δράµα της επταετίας. Οι πρωταίτιοι καταδικάστηκαν και είτε πέθαναν στις φυλακές είτε εξέτισαν πολυετείς ποινές. Οι δυνάστες, όµως, της καθηµερινότητας και όσοι κατασπατάλησαν δηµόσιο χρήµα είτε αποσύρθηκαν αλώβητοι είτε επανεµφανίστηκαν ως δηµοκράτες την επαύριο της Μεταπολίτευσης, προσελκύοντας µιµητές.
Πολλές φορές οι γενικόλογοι αφορισµοί παραµερίζουν την ουσία και κάποια πράγµατα πρέπει να επανέρχονται στην επικαιρότητα, όσο η κακοδαιµονία επιµένει να διαπνέει το πολιτικό σύστηµα.
Η υπογραφή
Τρεις εβδοµάδες, λοιπόν, µετά το πραξικόπηµα, στις 15 Μαΐου του 1967, οι χουντικοί υπέγραψαν µε τη «Λίττον» έργο «παροχής υπηρεσιών οργανώσεως και διεκπεραιώσεως της οικονοµικής αναπτύξεως της ∆υτικής Πελοποννήσου και της Κρήτης». Οι επενδύσεις των 840 εκατ. δολαρίων σε βάθος 12ετίας δεν έγιναν ποτέ. Αντιθέτως, το ∆ηµόσιο κατέβαλε 1,2 εκατ. δολάρια ως προκαταβολή για τα υπό σύνταξη σχέδια και έτσι ο όµιλος δήλωνε έξοδα εισπράττοντας και τη συµφωνηθείσα προµήθεια 11% από όσα προγραµµάτιζε να υλοποιήσει.
Τον Οκτώβριο του 1969 (ΦΕΚ 1969/Α/268) το φιάσκο έλαβε τέλος. Κανείς δεν λογοδότησε για τα χρήµατα που χάθηκαν.
Πρώτος ο υπουργός Οικονοµικών της χούντας, Ν. Μακαρέζος, επαίρετο για τις «215 επενδύσεις ξένων κεφαλαίων µόνο το 1967», ως απόδειξη της εµπιστοσύνης του
διεθνούς παράγοντα στην «επαναστατική κυβέρνηση». Εκ των υστέρων, το 1975, η Ολοµέλεια Εφετών Αθηνών παρήγγειλε την άσκηση άνω των 100 ποινικών διώξεων για α) χαριστικές συµβάσεις παραχώρησης πλουτοπαραγωγικών πηγών, β) αυθαίρετες αναθέσεις µελετών και εκτελέσεις δηµόσιων έργων, γ) καταλήψεις-παραχωρήσεις δασικών εκτάσεων και δηµόσιων κτηµάτων και δ) παράνοµες δανειοδοτήσεις από τράπεζες. Μόνο για την ΕΤΒΑ σχηµατίστηκαν 300 δικογραφίες µε βασικό κατηγορούµενο τον γενικό γραµµατέα του ΕΟΤ, Μιχ. Μπαλόπουλο, ο οποίος µεσολαβούσε στον διοικητή της ΕΤΒΑ, Π. Τοτόµη, για εξασφάλιση πιστώσεων µε προµήθεια 10%.
Εκ των ωφεληµένων, και ο αρχηγός Ναυτικού, Πέτρος Αραπάκης, ιδιοκτήτης ξενοδοχείου στην Οµόνοια µετά τη χούντα.
Ο Μπαλόπουλος βρέθηκε νεκρός στο κελί του στον Κορυδαλλό, όπου εξέτιε ποινή για άλλη υπόθεση, τον Μάρτιο του 1978, ενώ περί τις 55 υπό έρευνα υποθέσεις δεν ξεπέρασαν ποτέ το στάδιο της προανάκρισης.
Στις συνθέσεις των εφετειακών συµβουλίων που εξέδιδαν σωρηδόν απαλλακτικά βουλεύµατα µετείχαν, µεταξύ άλλων, οι Εµµ. Καβαλλιέρος, Αθ. Μωραΐτης, που
πέθανε αιφνιδίως το 1980, και Β. Αποσκίτης, που βρέθηκε στο σπίτι του νεκρός τον Μάρτιο του 1981 (ανεξιχνίαστη δολοφονία).
∆ηµόσιες εκτάσεις
Πέραν των σκανδαλωδών συµβάσεων για κατασκευές διυλιστηρίων, οι οποίες δεν ευδοκίµησαν, διότι το καθεστώς απαιτούσε «µίζες» εκατοµµυρίων δολαρίων από επιφανείς εφοπλιστές της εποχής (Ωνάση, Νιάρχο, Ανδρεάδη κ.λπ.), παραχωρούνταν τεράστιες εκτάσεις-φιλέτα, όπως εκείνη στην περιοχή «Κοράκια» της Ερµιονίδας σε τιµή 3.000 δραχµών το στρέµµα, ενώ η πραγµατική αξία υπερέβαινε τις 500.000 δραχµές το στρέµµα.
Αντίστοιχες ήταν και οι συµβάσεις για την αξιοποίηση των υποθαλάσσιων πηγών Αναβάλου, την άρδευση των αργολικών πεδιάδων κ.λπ.
Υπουργός ∆ηµοσίων Εργων σε πέντε κυβερνήσεις του Γεωργίου Παπαδόπουλου ήταν ο καθηγητής Κων. Παπαδηµητρίου, ο οποίος ουδέποτε παραπέµφθηκε. Και
όσο έµεναν ατιµώρητοι οι διαχειριστές τόσο καλλιεργούνταν το έδαφος για την παραγωγή νέων ληστρικών επιδροµών στα κρατικά ταµεία.
Η αργόµισθη
Μία εξ αυτών ήταν και η σύζυγος του δικτάτορα, ∆έσποινα Παπαδοπούλου, ο «πρώτος άνθρωπος της χούντας» που διώχθηκε για απάτη σε βάρος του ∆ηµοσίου και υπεξαίρεση. Την 1η ∆εκεµβρίου 1974 κρίνεται προσωρινά κρατούµενη και την εποµένη αποφυλακίζεται καταβάλλοντας τα χρήµατα που είχε κατηγορηθεί ότι καρπώθηκε παράνοµα. Τον Ιούνιο του 1976 καταδικάζεται σε φυλάκιση 2,5 ετών επειδή λάµβανε αργοµισθία, ωστόσο αθωώνεται στους επόµενους βαθµούς
και το 1984 βγαίνει στα «µπαλκόνια» για την «ΕΠΕΝ του Γιώργη». Μεγαλεία…
Οι κυβερνητικοί παράγοντες
Από τους 471 υπουργούς, υφυπουργούς, αξιωµατούχους των Ενόπλων ∆υνάµεων και των Σωµάτων Ασφαλείας µε ενεργούς ρόλους την περίοδο 1967-1974 κάποιοι εξέτισαν ποινές, άλλοι απηλλάγησαν ή φυλακίστηκαν για διαφορετικά αδικήµατα και ορισµένοι, όπως οι απότακτοι ∆. Μάλλιος και Γ. Μπάµπαλης, έπεσαν θύµατα τροµοκρατικών ενεργειών ή πέθαναν υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Ατιµώρητοι παρέµειναν πολλοί κυβερνητικοί παράγοντες. Κατ’ αρχάς, ο πρώτος πρωθυπουργός, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κων. Κόλλιας, και ο µεταβατικός Σπ. Μαρκεζίνης (1973). Επίσης, ο δοτός πρωθυπουργός του Ιωαννίδη, Αδ. Ανδρουτσόπουλος, ο δοτός πρόεδρος Φ. Γκιζίκης και ο δοτός δήµαρχος Αθηναίων
∆ηµ. Ρίτσος, ο οποίος είχε παραπεµφθεί και για οικονοµικές ατασθαλίες.
Ονόµατα
Επίσης κατ’ αλφαβητική σειρά (βιβλιογραφία: «Οι άνθρωποι της χούντας µετά τη δικτατορία» του Γ. Κρεµµύδα, τα Αλµανάκ του Κ. ∆ιγκαβέ, η «Γέννηση του
Νεοφασισµού στην Ελλάδα» του Γ. Κατρή, «Η άνοδος και η πτώση των συνταγµαταρχών» του Κρις Γούντχαουζ): Σωτ. Αγαπητίδης, υπουργός στην τέταρτη
κυβέρνηση, ∆ιοµ. Αγγελόπουλος, υφυπουργός σε τρεις κυβερνήσεις, Αθαν. Αθανασίου, υπουργός στις δύο πρώτες κυβερνήσεις, Γ. Αλεξανδρής, υφυπουργός στην κυβέρνηση Ανδρουτσόπουλου, Ι. Αλεξίου, τρεις φορές υφυπουργός, Πρ. Ανανιάδης, υφυπουργός, Αντ. Αναστασόπουλος, υφυπουργός στην τέταρτη
κυβέρνηση, Γ. Αναστασόπουλος, υπουργός στην έκτη και Κων. Ασλανίδης, µόνιµος γενικός γραµµατέας και υφυπουργός Αθλητισµού που διέφυγε µε κότερο στο
εξωτερικό και πέθανε το 1984 στην Αµερική. Στην πέµπτη κυβέρνηση υφυπουργός υπηρέτησε ο µετέπειτα πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Σπ. Βλαχάκης. Επίσης, οι Γ. Βαλλής, υπουργός στην τρίτη κυβέρνηση, Σπ. Βλάχος, υφυπουργός στην έκτη, Απ. Βογιατζής, υπουργός στην τρίτη, Αλ. Βούλτσος, υπουργός στην πέµπτη, Γ. Γεωργακέλος, υφυπουργός σε δύο κυβερνήσεις, Γ. Γεωργακόπουλος, υφυπουργός στην πρώτη κυβέρνηση, Χαρ. Γεωργιάδης, υφυπουργός στην έκτη, Ορέστης Γιάκας, υπουργός στις περισσότερες, ∆ιον. Γιαλύστρας, υπουργός στην έκτη, Κλεάνθης ∆αµιανός, υφυπουργός στην τέταρτη, Ιερ. ∆ελούδας, υφυπουργός στην πέµπτη, ο υφηγητής της Παντείου Γ. ∆ηµακόπουλος, υφυπουργός στην έκτη, ο Ηλ. ∆ηµητράς, υφυπουργός στην τρίτη, ο Αρ. ∆ηµόπουλος, υφυπουργός στην τέταρτη, ο Νικ. Εφέσιος, επί τέσσερις φορές υπουργός, ο οποίος παραπέµφθηκε σε δίκη για τα τραγικά γεγονότα του Πολυτεχνείου και αθωώθηκε στις 30.12.1975. Ακόµα, ο καθηγητής της ΑΣΟΕΕ Τρ. Ελευθερίου, υφυπουργός για µεγάλο διάστηµα, και οι Εµµ. Εµµανουήλ, υφυπουργός, Σπ. Ζάππας, υπουργός στην τρίτη κυβέρνηση, Σπ. Ζουρνατζής, υφυπουργός στην πέµπτη και µετέπειτα εκδότης του «Ελεύθερου Κόσµου», Κων. Θάνος, υφυπουργός, και ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Παν. Θεράπος, υπουργός ∆ηµόσιας Τάξης κατά την αιµατοβαµµένη νύχτα της 17ης Νοεµβρίου 1973.
Ανάλογη τύχη είχαν ο πρέσβης Φ. Καβαλλιεράτος, υπουργός στην τέταρτη κυβέρνηση, ο αρεοπαγίτης Κων. Καλαµποκάς, υπουργός στις δύο πρώτες κυβερνήσεις
του Παπαδόπουλου, Σπ. Κατσώτας, υφυπουργός στην τέταρτη, οι πανεπιστηµιακοί Στ. Κορρές, υφυπουργός στην τέταρτη, και Ιω. Κούλης, υπουργός σε δύο
κυβερνήσεις (προφυλακίστηκε αλλά δεν παραπέµφθηκε), ο ∆ηµ. Κουτσογιαννόπουλος, υφυπουργός στην τρίτη, ο Ηλίας Κυριακόπουλος, υπουργός στην τρίτη, ο
Γ. Κουτσοµάρης, υπουργός στην τρίτη, ο Κων. Κυπραίος, τρεις φορές υπουργός, ο γιατρός Σ. Λαµπίρης, υφυπουργός σε δύο κυβερνήσεις, ο ∆ηµ. Λαµπράκος, υφυπουργός στην τρίτη και την τέταρτη, ο Σπ. Λιζάρδος, υπουργός και υφυπουργός, και ο κατηγορηθείς για συµµετοχή στο πραξικόπηµα της Κύπρου Ευστ. Λατσούδης, υπουργός επί δικτατορίας Ιωαννίδη.
Μακρύς κατάλογος
Ο µακρύς κατάλογος όσων έφυγαν µε τα χέρια στις τσέπες περιλαµβάνει κι άλλους.
Είναι οι Αλ. Ματθαίου, υπουργός σε τρεις κυβερνήσεις, Θεµ. Μιχαλόπουλος, υφυπουργός της πέµπτης, Κων. Μιχαλόπουλος, υφυπουργός σε τρία υπουργικά σχήµατα, Η. Μπαλόπουλος (επίσης καθηγητής της ΑΣΟΕΕ), υπουργός και υφυπουργός, Κων. Μπράβος, δύο φορές υφυπουργός, Ιω. Ξυδόπουλος, υφυπουργός και τη δεκαετία του 1980 υποψήφιος πρόεδρος του ∆ικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, ∆. Οικονοµόπουλος, υφυπουργός στην πρώτη κυβέρνηση, όπως και ο ανώτατος δικαστικός Ν. Οικονοµόπουλος, ο Χ. Παναγιωτόπουλος, υπουργός στην πέµπτη, Ιω. Παπαβλαχόπουλος, υπουργός στην τρίτη, Κων. Παναγιωτάκης, υπουργός σε δύο κυβερνήσεις, που διέφυγε στην Αφρική το 1975, ο πρέσβης Κων. Παναγιωτάκος, υφυπουργός στην τέταρτη, οι Παν. Παπαδάτος, υφυπουργός στην έκτη, Γ. Παπαδηµητρακόπουλος, υπουργός στις πρώτες δύο, Παν. Παπαναγιώτου, υπουργός σε δύο κυβερνήσεις, Θ. Παπακωνσταντίνου, υπουργός σε τρεις, Λουκάς Πάτρας, επίσης υπουργός σε τρεις, ∆ηµ. Πουλέας, υπουργός στις δύο πρώτες, Ορλάνδος Ροδινός, υπουργός και υφυπουργός, ο αρεοπαγίτης Λέων Ροζάκης, υπουργός στην πρώτη, ο Θ. Σαράντης, υφυπουργός στην έκτη, ο Π. Σιφναίος, υπουργός στην πέµπτη, οι Στ. Σκανδάλης, υφυπουργός σε δύο κυβερνήσεις, Νικ. Σιώρης, µόνιµος υπουργός και υφυπουργός, όπως και ο Αθ. Στεργιόπουλος.
∆ύο µέτρα και δύο σταθµά
Ο αντιπρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Αλ. Τζαβέλλας υπηρέτησε ως υπουργός της έκτης κυβέρνησης. Ο Βύρων Σταµατόπουλος ως υφυπουργός στην
τέταρτη, ο Ι. Τράκας, υφυπουργός στην πέµπτη, οι καθηγητές Ι. Τριανταφυλλόπουλος, υπουργός στην τρίτη, Στ. Τριανταφύλλου, υπουργός στην έκτη, Ι. Χολέβας, υπουργός στην τρίτη, ο Παν. Χρήστου στην έκτη και, τέλος, ο µετέπειτα βιοµήχανος Αντ. Χωριατόπουλος, υφυπουργός σε δύο κυβερνήσεις της χούντας.
Τα ονόµατα δεν ήταν άγνωστα. Αλλωστε κινούνταν -µε ελάχιστες εξαιρέσειςεντός πλαισίου «νοµικού πολιτισµού», έστω και αν άσκησαν κυβερνητικά καθήκοντα άνευ λαϊκής εντολής. Προφανώς, ένας τέτοιος… πολιτισµός έχει όρια, κάτι σαν τα δύο µέτρα και δύο σταθµά.
Κυριακάτικη Απογευματινή
