Ανάπτυξη κριτικής σκέψης µε παράλληλη ενίσχυση βασικών δεξιοτήτων είναι το βασικό πλαίσιο της νέας µεταρρυθµιστικής ατζέντας του υπουργείου Παιδείας, σε συνεργασία µε τον ΟΟΣΑ, µε στόχο να βελτιωθεί η εκπαιδευτική πραγµατικότητα στην Ελλάδα. Οι εξετάσεις της «ελληνικής PISA», του προγράµµατος του ΟΟΣΑ, όπως έχει επικρατήσει να αποκαλείται, που θα πραγµατοποιηθούν στις 20 Μαΐου σε ∆ηµοτικά και Γυµνάσια, αποτυπώνουν συνήθως µια κακή εικόνα για τους Ελληνες µαθητές που παίρνουν χαµηλούς βαθµούς, µε ευρήµατα που δεν είναι ενθαρρυντικά στην κατανόηση γλώσσας και στα Μαθηµατικά. Αντίστοιχα, χαµηλές επιδόσεις καταγράφονται και στη διεθνή PISA, µε απογοητευτικά αποτελέσµατα για τα Ελληνόπουλα. Οπως προκύπτει από τα αποτελέσµατα παλαιότερων ετών, οι Ελληνες µαθητές δεν έχουν τη λογική της έρευνας, αλλά της αποστήθισης, και παρουσιάζουν ελλείµµατα σε βασικές δεξιότητες.
Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, παρουσίασε στα τέλη Απριλίου τη στρατηγική της Ελλάδας για τον µετασχηµατισµό της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων στην υπουργική σύνοδο του ΟΟΣΑ στην Κωνσταντινούπολη, που αφορούσε τις δεξιότητες (OECD Skills Summit 2026). Υπό το πρίσµα των διαρκών µεταβολών των εκπαιδευτικών µοντέλων µε τις συνεχείς τεχνολογικές εξελίξεις, όπου οι δεξιότητες πρέπει συνεχώς να προσαρµόζονται σε νέα δεδοµένα, η Ελλάδα διαµορφώνει νέα στρατηγική ενίσχυσης της κατανόησης Μαθηµατικών και κειµένων, καθώς και της διασφάλισης της ψηφιακής επάρκειας για τους µαθητές.
Το νέο πλαίσιο
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα προχωρά σε µια συνεκτική και τεκµηριωµένη µεταρρυθµιστική ατζέντα, σε στενή συνεργασία µε τον ΟΟΣΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κεντρικό σηµείο αποτελεί η υλοποίηση της πρόσφατης µελέτης «Improving Learning Outcomes in Greece» και η παράλληλη διεξαγωγή ενός δοµηµένου εθνικού διαλόγου για το µέλλον του Λυκείου. Στον πυρήνα της µεταρρύθµισης βρίσκεται η εισαγωγή του Εθνικού Απολυτηρίου, που στοχεύει στον εκσυγχρονισµό των προγραµµάτων σπουδών και της αξιολόγησης, την ενίσχυση της συνοχής µεταξύ των εκπαιδευτικών διαδροµών και τη σύνδεση µε την Τριτοβάθµια Εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και τη διά βίου µάθηση, γεφυρώνοντας µε αυτό τον τρόπο το χάσµα µεταξύ σχολείου, Πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας.
Η υπουργός εστιάζει στο ότι τα νέα προγράµµατα σπουδών βρίσκονται στο επίκεντρο της προσπάθειας, καθώς ευθυγραµµίζονται µε τους στόχους βιώσιµης ανάπτυξης του ΟΗΕ. ∆ίνεται ιδιαίτερη έµφαση στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της ενεργού πολιτειότητας, ενώ παράλληλα ενσωµατώνονται εργαλεία τεχνητής νοηµοσύνης. Το περιεχόµενο των νέων προγραµµάτων σπουδών γίνεται ανοιχτό, διαδραστικό, ψηφιακό και εισάγεται το πολλαπλό βιβλίο που ενισχύει την ευελιξία των εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, µε τα εργαστήρια δεξιοτήτων, τα οποία είναι ενταγµένα στο ωρολόγιο πρόγραµµα Νηπιαγωγείου, ∆ηµοτικού και Γυµνασίου και αποτελούν µία καινοτόµο, δυναµική, διδακτική, εκπαιδευτική δράση, καλλιεργούνται δεξιότητες κοινωνικές, ψηφιακές και τεχνολογικές.
Ο Αντρέας Σλάιχερ, διευθυντής Εκπαίδευσης και ∆εξιοτήτων του ΟΟΣΑ, ο οποίος είναι και ο ιδρυτής του προγράµµατος αξιολόγησης µαθητικών επιδόσεων PISA, στην τελευταία επίσκεψή του στη χώρα συζήτησε µε την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας τους τρόπους βελτίωσης του εκπαιδευτικού µας συστήµατος µε βάση τις πρακτικές που προκύπτουν από τη µεγάλη εµπειρία του ΟΟΣΑ σε πολλές χώρες. «Πρέπει η ίδια η Ελλάδα να αποφασίσει ποιες µεταρρυθµίσεις θα κάνει στα σχολεία», δήλωσε ο κ. Σλάιχερ.
∆ιαγνωστικός χαρακτήρας
Για τις 20 Μαΐου είναι προγραµµατισµένες οι εξετάσεις διαγνωστικού χαρακτήρα, γνωστές και ως «ελληνική PISA», στις οποίες θα συµµετάσχουν επιλεγµένα σχολεία της χώρας, µε µαθητές από 300 ∆ηµοτικά (της Στ’ τάξης) και από 300 Γυµνάσια µε µαθητές που φοιτούν στην Γ’ Γυµνασίου. Για τον λόγο αυτό απεστάλησαν από το υπουργείο Παιδείας οδηγίες προς τους διευθυντές των σχολικών µονάδων, µε τις οποίες καθορίζεται η διαδικασία διεξαγωγής, ο ρόλος εκπαιδευτικών και διευθυντών, καθώς και η συµµετοχή των µαθητών.
Η εξέταση θα έχει συνολική διάρκεια 190 λεπτών και περιλαµβάνει Νεοελληνική Γλώσσα (75 λεπτά), διάλειµµα 30 λεπτών, Μαθηµατικά (75 λεπτά) και 10 λεπτά για τη συµπλήρωση κοινωνικοδηµογραφικών στοιχείων.
Την εποπτεία της διαδικασίας έχουν οι διευθυντές Εκπαίδευσης, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την οµαλή διεξαγωγή και την αντιµετώπιση τυχόν προβληµάτων. Σε περίπτωση αδυναµίας συµµετοχής σχολικής µονάδας προβλέπεται αντικατάσταση από άλλο σχολείο µε παρόµοια χαρακτηριστικά, ενώ κάθε σχολείο υποστηρίζεται από σύµβουλο Εκπαίδευσης. Η οργάνωση των εξετάσεων ανήκει στον διευθυντή κάθε σχολείου, ο οποίος ορίζει και τους επιτηρητές, µε δύο ανά αίθουσα (ή έναν σε ολιγοθέσια σχολεία).
Στη διαδικασία συµµετέχουν όλοι οι µαθητές της Στ’ ∆ηµοτικού, ενώ στην Γ’ Γυµνασίου επιλέγονται ένα ή δύο τµήµατα ανά σχολείο. Προβλέπονται επίσης διευκολύνσεις για µαθητές µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, όπως υποστήριξη και πιθανή παράταση χρόνου έως και 15 λεπτά ανά µάθηµα.
Τα θέµατα θα διανεµηθούν ηλεκτρονικά την ίδια ηµέρα µέσω ειδικής πλατφόρµας µε χρήση κωδικών του διευθυντή, ενώ το σχολείο έχει την ευθύνη εκτύπωσης και διανοµής τους. Οι απαντήσεις δίνονται σε ανώνυµα δελτία, µε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, αλλά και ανοιχτού τύπου που απαιτούν αιτιολόγηση.
Σηµειώνεται ότι οι εξετάσεις έχουν µόνο διαγνωστικό χαρακτήρα, καθώς δεν βαθµολογούνται και δεν επηρεάζουν την προαγωγή ή αποφοίτηση των µαθητών. Στόχος είναι η αποτύπωση του επιπέδου γνώσεων και δεξιοτήτων, ώστε να εξαχθούν συµπεράσµατα για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήµατος.
Οι εξετάσεις έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα για τα επιλεγµένα σχολεία, ωστόσο τα αποτελέσµατα θα είναι ανώνυµα, όπως ξεκαθαρίζει το υπουργείο Παιδείας.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
