Ο λαγοκέφαλος αποτελεί ένα από τα πλέον γνωστά εισβολικά είδη που έχουν εξαπλωθεί στη Μεσόγειο, ενώ η παρουσία του προκαλεί ανησυχία τόσο στους λουόμενους όσο και στους επαγγελματίες αλιείς. Παράλληλα, οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή στους κινδύνους που σχετίζονται με την κατανάλωσή του, καθώς περιέχει την ισχυρή νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη.
Με αφορμή την ολοένα και συχνότερη εμφάνιση λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες, ο Τομέας Υγείας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού δημοσίευσε ενημερωτικό βίντεο με χρήσιμες οδηγίες πρώτων βοηθειών για περιπτώσεις δαγκώματος από το συγκεκριμένο ψάρι.
Λαγοκέφαλος: Γιατί θεωρείται επικίνδυνος
Η τετροδοτοξίνη είναι μια ιδιαίτερα ισχυρή τοξική ουσία που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση στον άνθρωπο. Επειδή η κατανομή της τοξίνης διαφέρει από άτομο σε άτομο και από όργανο σε όργανο του ψαριού, κανένα μέρος του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση.
Αν και το δάγκωμά του δεν μεταφέρει τοξίνη στον άνθρωπο, οι ισχυρές σιαγόνες του, που θυμίζουν ράμφος, μπορούν να προκαλέσουν βαθιά τραύματα, εκτεταμένες κακώσεις και έντονη αιμορραγία.
Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση δαγκώματος
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, το τραύμα θα πρέπει να καθαρίζεται άμεσα με άφθονο καθαρό τρεχούμενο νερό και σαπούνι. Η χρήση τοπικών αντισηπτικών δεν συνιστάται χωρίς προηγούμενη ιατρική οδηγία.
Σε περίπτωση αιμορραγίας, θα πρέπει να εφαρμόζεται σταθερή πίεση στο τραύμα με καθαρές γάζες ή ύφασμα, ενώ εφόσον είναι δυνατόν το τραυματισμένο μέλος πρέπει να διατηρείται σε ανυψωμένη θέση.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας είναι απαραίτητη, καθώς τα τραύματα από δάγκωμα λαγοκέφαλου ενδέχεται να απαιτήσουν εξειδικευμένη φροντίδα, χορήγηση αντιτετανικής αγωγής ή ακόμη και συρραφή σε περίπτωση βαθιάς πληγής.
Σε απομακρυσμένες περιοχές ή όταν η αιμορραγία είναι έντονη, οι πολίτες καλούνται να επικοινωνήσουν άμεσα με το ΕΚΑΒ στο 166 ή με τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112, παρέχοντας τις κατάλληλες πρώτες βοήθειες μέχρι την άφιξη εξειδικευμένου προσωπικού.
Τα είδη λαγοκέφαλων που έχουν καταγραφεί στις ελληνικές θάλασσες
Στις ελληνικές θάλασσες έχουν καταγραφεί συνολικά έξι είδη λαγοκέφαλων. Πρόκειται για τον κοινό λαγοκέφαλο (Lagocephalus lagocephalus), τον λαγοκέφαλο (Lagocephalus sceleratus), τον καστανόραχο λαγοκέφαλο (Lagocephalus spadiceus), τον λαγοκέφαλο του Σουέζ (Lagocephalus suezensis), τον νανολαγοκέφαλο (Torquigener flavimaculosus) και τον βραχυκέφαλο τετραόδοντα (Sphoeroides pachygaster).
Σε ποιες περιοχές εντοπίζονται
Η εξάπλωση των λαγοκέφαλων δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές, καθώς το είδος έχει εξαπλωθεί σχεδόν σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί καταγράφονται στη Νότια Ελλάδα, όπου οι θερμότερες θαλάσσιες συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξή τους. Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο στην Κρήτη και στα Δωδεκάνησα, περιοχές στις οποίες οι ψαράδες και οι αρμόδιες αρχές αναφέρουν συχνές εμφανίσεις.
Οι λαγοκέφαλοι μπορούν να εντοπιστούν ακόμη και σε πολύ ρηχά νερά, κοντά σε πολυσύχναστες παραλίες, αλλά και μέσα σε μικρά λιμάνια, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες επαφής με λουόμενους και αλιείς.
Γιατί αυξάνεται ο πληθυσμός τους
Οι επιστήμονες αποδίδουν τη ραγδαία εξάπλωση του είδους τόσο στην άνοδο της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων όσο και στην απουσία φυσικών θηρευτών στη Μεσόγειο.
Σε αντίθεση με τον Ινδικό Ωκεανό, όπου υπάρχουν μεγάλοι θηρευτές που συμβάλλουν στον έλεγχο των πληθυσμών τους, στη Μεσόγειο οι λαγοκέφαλοι πολλαπλασιάζονται σχεδόν ανεμπόδιστα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της παρουσίας τους τα τελευταία χρόνια.
