Ιστορική αναδιάρθρωση για τη διαχείριση υδάτων σε Αττική, Στερεά και Βόρεια Ελλάδα -όπου κατοικεί ο μισός πληθυσμός της χώρας- δρομολογεί η κυβέρνηση, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει -με εμπροσθοβαρή πολιτική μεγάλων επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων- τα προβλήματα της λειψυδρίας και της τεράστιας απώλειας υδάτινων πόρων.
Τις επόμενες ημέρες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, θα καταθέσει σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο με βάση το οποίο οι δημόσιες εταιρείες ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ πρόκειται να μετεξελιχθούν ουσιαστικά σε εθνικούς «υπερ-οργανισμούς ύδατος». Έτσι θα αναλάβουν υπό την επιχειρησιακή τους ομπρέλα 60 κρίσιμους -από τους συνολικά 735 πανελλαδικά- διάσπαρτους φορείς διαχείρισης υδάτων, μεταξύ των οποίων οργανισμοί ύδρευσης, τμήματα δημοτικών επιχειρήσεων, οργανισμούς εγγείων βελτιώσεων κ.λπ. Στόχος, με την τεχνογνωσία τους, τη δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων και την υλοποίηση μεγάλων επενδύσεων σε βάθος χρόνου να βελτιωθούν οι υπηρεσίες στις περιοχές που έχουν πρόβλημα, να δρομολογηθούν ενέργειες αντιμετώπισης της λειψυδρίας, και τελικά να περιοριστεί το φαινόμενο να χάνονται επτά στις δέκα σταγόνες που μπαίνουν στα δίκτυα ύδρευσης.
Χρονοδιάγραμμα
Σε πρώτη φάση, η ΕΥΔΑΠ θα επεκτείνει τη δραστηριότητά της σε 17 δήμους της Αττικής, καθώς και στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, ενώ η ΕΥΑΘ θα αναλάβει αντίστοιχο ρόλο στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική. Σε επόμενη φάση και αφού αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα του νέου μοντέλου, οι συνενώσεις θα επεκταθούν και στο υπόλοιπο της χώρας, με το ΥΠΕΝ να εξετάζει τη δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων ανά περιφέρεια.
Ο αρχικός σχεδιασμός, που προέβλεπε τη δημιουργία ενός πανελλαδικού ενιαίου φορέα για αυτούς τους 735 διάσπαρτους οργανισμούς, δεν προκρίθηκε, καθώς ο σχεδιασμός και η υλοποίηση κρίθηκαν εξαιρετικά φιλόδοξοι και δύσκολα εφαρμόσιμοι σε αυτήν τη χρονική περίοδο, οπότε επελέγη η λύση τής «βήμα προς βήμα» ενεργοποίησης των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης και αποχέτευσης της χώρας.
Ακόμη και στη μικρότερη κλίμακα με την οποία ξεκινά η υλοποίηση του σχεδίου, στόχος είναι να δρομολογηθούν επενδύσεις μέσω των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης, καθώς οι δημοτικές επιχειρήσεις δεν έχουν τη δυνατότητα -λόγω μικρού μεγέθους – να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση για τα απαραίτητα έργα. Πηγές υπογραμμίζουν ότι τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά ταμεία δεν χρηματοδοτούν τόσο μικρούς φορείς και ότι «ουσιαστικά πρόκειται και για μια πίεση από την Ευρώπη: αν δεν δημιουργηθούν μεγαλύτερες εταιρείες ύδρευσης, δεν θα είναι δυνατή η εξασφάλιση των απαιτούμενων κεφαλαίων».
Μηνύματα
Εν αναμονή του νομοσχεδίου που θα φέρει σημαντικές αλλαγές στο σημερινό σύστημα υδροδότησης και αποχέτευσης με ατμομηχανές την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, το διπλό μήνυμα που εξέπεμψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο Mega ήταν αφενός ότι «το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό» και αφετέρου πως η Ελλάδα «θα παραμείνει η χώρα με τις πιο χαμηλές τιμές στην Ευρώπη».
«Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, και μάλιστα με τις πιο χαμηλές τιμές στην Ευρώπη»
Σταύρος Παπασταύρου, υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε απευθυνόμενος σε όσους πίσω από τη μεταρρύθμιση «βλέπουν» προσπάθεια ιδιωτικοποίησης στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, «ένα πράγμα είναι σίγουρο: ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού θα διατηρηθεί. Η μεταρρύθμιση γίνεται για να διασφαλίσουμε το δημόσιο αγαθό, ποιοτικό νερό και σε προσιτή τιμή. Καμία ιδιωτική εταιρεία. Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό. Το νερό ανήκει σε όλους και όχι μόνο σε εμάς, ανήκει και στα παιδιά μας».
70% φτάνουν οι απώλειες πόσιμου νερού σε κάποιες περιοχές λόγω προβλημάτων στα δίκτυα ύδρευσης
Χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στην ανάγκη για ολιστική διαχείριση του νερού, καθώς υπάρχουν 735 διαφορετικοί οργανισμοί διαχείρισης στη χώρα, με αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες -έως και 70% σε κάποιες περιοχές- και προβλήματα στην πρόσβαση σε πόσιμο νερό. «Αφορά πάρα πολλούς δήμους της χώρας και στην πραγματικότητα το νερό είναι μια πολύ μεγάλη πρόκληση, είναι ένα δημόσιο αγαθό. Δυστυχώς όμως δεν έχουμε μάθει να το προστατεύουμε. Σε όλη την Ελλάδα έχουμε πάρα πολύ μεγάλες απώλειες. Το πρόβλημα με το νερό είναι συνολικό και απαιτεί μία ολιστική διαχείριση. Κάθε δήμος έχει το δικό του πρόγραμμα, άλλοι συνδέονται με την ΕΥΔΑΠ, άλλοι έχουν παροχές. Τα νησιά έχουν πολύ μεγάλο πρόβλημα.
»Άρα, χρειάζεται να προχωρήσουμε σε μία μεταρρύθμιση. Χρειάζεται να ενώσουμε δυνάμεις. Στην Πολωνία και στην Ιρλανδία υπάρχει μόνο ένας οργανισμός. Το να γίνει ένας στην Ελλάδα από τη μια μέρα στην άλλη θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο και ουσιαστικά μπορεί να δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από αυτά που θα έλυνε. Πρέπει όμως να το νοικοκυρέψουμε, να το οργανώσουμε».
Παρεμβάσεις
Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της λειψυδρίας, την Παρασκευή ο Στ. Παπασταύρου υπέγραψε την απόφαση ένταξης ηπειρωτικών δήμων και Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) από την Κεντρική Μακεδονία και την Ήπειρο στο πρόγραμμα «Παρεμβάσεις παροχής πόσιμου νερού και διαχείρισης υδάτων». Η συγκεκριμένη απόφαση χρηματοδοτεί επτά έργα συνολικού προϋπολογισμού 10,2 εκατ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των υποδομών και τον περιορισμό των επιπτώσεων της λειψυδρίας, ενώ έρχεται να προστεθεί στις πρόσφατες εγκρίσεις χρηματοδότησης για 26 έργα σε εννέα νησιωτικούς και εννέα ηπειρωτικούς δήμους, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων σε περισσότερα από 41.000.000 ευρώ για 33 έργα που υλοποιούνται σε 25 δήμους.
Εφημερίδα Απογευματινή
Δωρόθεος Λογοθέτης
