Αυστηρότερο γίνεται το πλαίσιο για την υφ’ όρον απόλυση των πολυϊσοβιτών, καθώς τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Δικαιοσύνης στη Βουλή αυξάνει από τα 25 στα 30 έτη τον ελάχιστο χρόνο πραγματικής έκτισης της ποινής πριν από την εξέταση αιτήματος αποφυλάκισης από το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο. Η νομοθετική παρέμβαση έρχεται μετά τη δημόσια συζήτηση που προκάλεσαν οι δικαστικές εξελίξεις στην υπόθεση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου και τροποποιεί τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα που αφορούν όσους έχουν καταδικαστεί σε περισσότερες από μία ποινές ισόβιας κάθειρξης.
Με τη νέα ρύθμιση προβλέπεται ότι όταν έχουν επιβληθεί πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης για εγκλήματα που τελέστηκαν σε διαφορετικό χρόνο, ο καταδικασμένος αποκτά δικαίωμα να υποβάλει αίτηση για υφ’ όρον απόλυση μόνο μετά τη συμπλήρωση 30 ετών πραγματικής κράτησης, αντί των 25 ετών που ίσχυαν έως σήμερα. Παράλληλα, διευκρινίζεται πως η συμπλήρωση του χρόνου αυτού απαιτεί αποκλειστικά πραγματική παραμονή στο σωφρονιστικό κατάστημα.
Η τροπολογία ξεκαθαρίζει επίσης ότι η συμπλήρωση της 30ετίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως αποφυλάκιση. Αποτελεί αποκλειστικά την προϋπόθεση ώστε να εξεταστεί το σχετικό αίτημα από το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο, το οποίο εξακολουθεί να αξιολογεί όλες τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του νόμου. Κατά τα λοιπά, το ισχύον πλαίσιο για τις υπόλοιπες κατηγορίες καταδίκων δεν μεταβάλλεται. Για όσους εκτίουν πρόσκαιρη κάθειρξη εξακολουθεί να απαιτείται πραγματική έκτιση των δύο πέμπτων της ποινής, ενώ για μία ποινή ισόβιας κάθειρξης το όριο παραμένει στα 16 έτη πραγματικής κράτησης.
Για καταδίκες που αφορούν ιδιαίτερα σοβαρά κακουργήματα όπως τρομοκρατία, εγκληματική οργάνωση, ανθρωποκτονία από πρόθεση, εμπορία ανθρώπων και ληστεία, εξακολουθούν να ισχύουν αυστηρότερες προϋποθέσεις, καθώς απαιτείται έκτιση των τριών πέμπτων της πρόσκαιρης κάθειρξης ή 18 ετών πραγματικής κράτησης όταν έχει επιβληθεί ισόβια κάθειρξη. Παραμένουν επίσης σε ισχύ οι διατάξεις που προβλέπουν προσαύξηση του απαιτούμενου χρόνου όταν συντρέχουν περισσότερες ποινές.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η αύξηση του ορίου στα 30 έτη αποσκοπεί στην αναλογικότερη αντιμετώπιση όσων έχουν καταδικαστεί σε πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις, καθώς το προηγούμενο όριο των 25 ετών δεν διαφοροποιούσε επαρκώς τη θέση τους από εκείνη των καταδίκων που εκτίουν μία μόνο ισόβια ποινή. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νέα ρύθμιση ανταποκρίνεται στην αρχή της αναλογικότητας και αποτυπώνει τη βαρύτερη ποινική απαξία των εγκλημάτων για τα οποία έχουν επιβληθεί πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης.
Η συζήτηση για την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου άνοιξε μετά την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε 17 φορές ισόβια κάθειρξη για τη δράση της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη». Το Συμβούλιο Εφετών Πειραιά είχε αποφασίσει την αποφυλάκισή του, ωστόσο το σχετικό βούλευμα αναιρέθηκε από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος έκρινε ότι δεν περιείχε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Ως αποτέλεσμα ο καταδικασμένος επέστρεψε στις φυλακές προκειμένου να συνεχίσει την έκτιση της ποινής του.
Νομικοί κύκλοι ωστόσο εκφράζουν προβληματισμό ως προς το αν η αυστηρότερη ρύθμιση μπορεί να εφαρμοστεί και σε ήδη καταδικασμένους πολυϊσοβίτες, όπως εκείνους της «17 Νοέμβρη», ή αν θα ισχύσει ο προγενέστερος ευμενέστερος νόμος, σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή του ποινικού δικαίου περί εφαρμογής της επιεικέστερης διάταξης. Αν η νέα διάταξη θα αφορά και τους πολυϊσοβίτες της «17 Νοέμβρη» θα αποφασιστεί από τα δικαστικά συμβούλια που θα κρίνουν στο μέλλον τις σχετικές αιτήσεις αποφυλάκισης.
Εφημερίδα Απογευματινή
