Χωρίς κρούσµα ιλαράς η Ελλάδα εδώ και 16 µήνες

Από τις πλέον «καθαρές» χώρες, όσον αφορά τη διάδοση της ιλαράς, εµφανίζεται η Ελλάδα, µε µόλις 1 κρούσµα της νόσου να έχει καταγραφεί τον Ιούνιο του 2025, 4 για ολόκληρο το 2025, αλλά κανένα κρούσµα ιλαράς από τον Ιούλιο του 2025 έως σήµερα. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν χώρες της Ευρώπης, ακόµη και της Ε.Ε., όπως η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Ρουµανία, οι οποίες καταγράφουν ήδη, εντός του 2026, εκατοντάδες κρούσµατα της νόσου η κάθε µία, µε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης των Νοσηµάτων (ECDC) να χτυπά «καµπανάκι» κινδύνου για την πιθανότητα ευρύτερης διάδοσης της ιλαράς στη Γηραιά Ηπειρο, καθώς ο ιός είναι από τους πλέον µεταδοτικούς, η χώρα µας εµφανίζεται «καθαρή» και µάλιστα για ένα τόσο µεγάλο χρονικό διάστηµα, δηλαδή για τους τελευταίους 16 µήνες.

Την ώρα που η νόσος εξαπλώνεται στην Ευρώπη και σηµειώνει ρεκόρ στις ΗΠΑ, η χώρα µας αντέχει, παρά τα κενά στον εµβολιασµό

Στην Ε.Ε.

Επειτα από µια περίοδο ασυνήθιστα χαµηλής δραστηριότητας του ιού της ιλαράς κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 στις χώρες της Ευρώπης (Ε.Ε./ ΕΟΧ), αύξηση κρουσμάτων ιλαράς σημειώθηκε το 2023, µε 3.973 δηλωθέντα κρούσματα. Η περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων εντός του έτους 2024, σε σχέση µε το έτος 2023, ήταν ιδιαιτέρως σημαντική. Σύµφωνα µε τα στοιχεία τα οποία δίνει στη δηµοσιότητα ο Εθνικός Οργανισμός ∆ηµόσιας Υγείας (ΕΟ∆Υ), κατά το διάστημα από την 1η Φεβρουαρίου 2024 µέχρι την 31η Ιανουαρίου 2025 δηλώθηκαν 32.265 κρούσματα ιλαράς, συµπεριλαµβανοµένων 19 θανάτων. H Ρουμανία (27.568), η Ιταλία (1.097), η Γερμανία (637), το Βέλγιο (551) και η Αυστρία (542) ανέφεραν τον µεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων.

Στην Ελλάδα, κατά το έτος 2024, δηλώθηκαν 36 κρούσµατα ιλαράς και κα-νένας θάνατος. Στην πλειονότητά τους (26/36, 72%) τα δηλωθέντα κρούσµατα ιλαράς ήταν επίνοσα, δηλαδή επιρρεπή στη νόσηση, άτοµα ελληνικής υπηκοότητας, µε συχνότερη την ηλικιακή ομάδα των 45-64 ετών (13/36), ακολουθούμενη από την ηλικιακή οµάδα των 25-44 ετών (9/36), ενώ το 25% των κρουσμάτων (9/36) ήταν παιδιά και έφηβοι. Στα δηλωθέντα κρούσµατα ιλαράς συμπεριλαμβάνονται επίσης 11/36 (30%) εργαζόμενοι σε µονάδες Υγείας, ανεµβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι, και 7/36 (19%) Ροµά. Το 50% των κρουσμάτων ήταν ενδημικά και τα υπόλοιπα ήταν εισαγόμενα ή επαφές µε εισαγόμενο κρούσμα.

Αξίζει να σηµειωθεί ότι η έκθεση του ECDC για την περίοδο από την 1η Σεπτεµβρίου 2025 έως την 31η Αυγούστου 2026 καταγράφει συνολικά 2.335 κρούσματά σε 30 χώρες της Ε.Ε./ΕΟΧ. (Οι δέκα χώρες της Ε.Ε./ΕΟΧ µε τα περισσότερα κρούσµατα ιλαράς σε αυτή την εντεκάµηνη χρονική περίοδο καταγράφονται στον πίνακα 1)

Πίνακας 1

ΟΙ ∆ΕΚΑ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε./ΕΟΧ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΙΛΑΡΑΣ

Εξαρση στις Ηνωµένες Πολιτείες

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα µε τα σχετικά στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης των Νόσων (CDC), οι ΗΠΑ έχουν ήδη καταγράψει, εντός του 2026, περισσότερα από 4.400 κρούσµατα ιλαράς, δηλαδή σχεδόν τα διπλάσια, αύξηση σχεδόν κατά 100% σε σχέση µε όσα είχαν καταγραφεί για ολόκληρο το 2025 (2.289), ενώ επίσης για το 2025 είχαν καταγραφεί και τρεις θάνατοι από επιπλοκές της ιλαράς. Το σύνολο των κρουσµάτων εντός του 2026 αποτελεί ύψος- ρεκόρ από το 1992 για τις ΗΠΑ και η χρονιά δεν έχει τελειώσει…

Αξίζει να σηµειωθεί, µάλιστα, ότι για την αµέσως προηγούµενη χρονιά, δηλαδή για το 2024, είχαν καταγραφεί στις ΗΠΑ µόλις 285 κρούσµατα της νόσου, σύµφωνα πάντα µε τα CDC. (Οι δέκα πολιτείες των ΗΠΑ µε τα περισσότερα κρούσµατα, εντός του 2026, καταγράφονται στον πίνακα 2)

 Πίνακας 2

ΟΙ ∆ΕΚΑ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΙΛΑΡΑΣ

Πολιτεία ΗΠΑ   Κρούσµατα 2026

Πηγή: CDC, µε δεδοµένα από την 1η Ιανουαρίου έως τις 15 Οκτωβρίου 2026

Επόµενος στόχος

Σηµειώνεται, εξάλλου, ότι η ιλαρά αποτελεί την επόµενη νόσοστόχο του Παγκό-σµιου Οργανισµού Υγείας (ΠΟΥ) προς παγκόσµια εξάλειψη, µετά την πολιοµυ-ελίτιδα. Το στρατηγικό σχέδιο του ΠΟΥ για την ευρωπαϊκή ζώνη και για τα έτη 2021-2030 στοχεύει στην επίτευξη και τη διατήρηση της εµβολιαστικής κάλυψης έναντι της ιλαράς σε ποσοστό πάνω από το 90% επί του γενικού πληθυσµού, σε εθνικό επίπεδο, και πάνω από το 80% επί του επιµέρους πληθυσµού, σε κάθε περιφέρεια, µε την πρώτη δόση του εµβολίου να χορηγείται σε βρέφη ηλικίας ενός έτους. Επίσης, στους στόχους του ΠΟΥ για την ευρωπαϊκή ζώνη, κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήµατος 2021-2030, περιλαµβάνεται η µείωση των περιστατικών ιλαράς σε λιγότερα από 5 ανά εκατοµµύριο πληθυσµού, καθώς και η µείωση της θνητότητας από επι-πλοκές της νόσου κατά 95%, σε σχέση µε το 2000.

Επιδηµιολογία

Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα επιδηµιολογικά δεδοµένα από τον Εθνικό Οργανισµό ∆ηµόσιας Υγείας (ΕΟ∆Υ), για τη χώρα µας και διεθνώς, πριν από την εφαρµογή του συστηµατικού εµβολιασµού παρατηρούνταν επιδηµικά κύµατα κάθε 2-3 χρόνια, τα κρούσµατα ανέρχονταν σε 30 εκατοµµύρια και οι θάνατοι έως 2,6 εκατοµµύρια ανά έτος. Στις αναπτυγµένες χώρες, πριν από την καθιέρωση του εµβολιασµού, νοσούσε περίπου το 90% του πληθυσµού µέχρι την ηλικία των 15 ετών. Μετά την εφαρµογή του εµβολια-µού, σε χώρες µε υψηλή εµβολιαστική κάλυψη µειώθηκε η επίπτωση της νόσου ακόµη και έως 98%, ενώ σταµάτησε η εµφάνιση επιδηµικών κύκλων.

Σήµερα η νόσος προσβάλλει µη εµβολιασµένα παιδιά και ενήλικους και επιδηµικές εξάρσεις συµβαίνουν όταν αυξηθεί το ποσοστό των επίνοσων στον παιδικό πληθυσµό. Στην Ευρώπη το 2007 η συνήθης ηλικία προσβολής ήταν 0-4 έτη, ενώ στις ΗΠΑ πάνω από το 50% των κρουσµάτων ήταν ενήλικοι. Υπολογίζεται ότι το 2015 η εµβολιαστική κάλυψη µε µία δόση εµβολίου παγκοσµίως έφθασε το 85% και οι θάνατοι µειώθηκαν σε 134.200, δηλαδή σηµειώθηκε µία µείωση της τάξης του 79%, σε σχέση µε το 2000. Το 2010, τα 53 κράτη-µέλη της ευρωπαϊκής περιφέρειας του ΠΟΥ επιβεβαίωσαν εκ νέου τη δέσµευσή τους για την επίτευξη των απαιτούµενων στόχων για την εξάλειψη της ιλαράς, στόχοι οι οποίοι συµπεριλήφθηκαν επίσης ως προτεραιότητα στο Ευρωπαϊκό Σχέδιο

∆ράσης για τα Εµβόλια 2015-2020 και αποτελούν σηµαντικό στοιχείο της Ευρωπαϊκής Ατζέντας Εµβολιασµού 2030 (EIA2030).

Παρ’ όλ’ αυτά το 2024 δηλώθηκαν στην Ευρώπη 35.212 κρούσματα ιλαράς, µε τη Ρουµανία να παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό δηλωθέντων κρουσµάτων, 1.610,7 ανά 1.000.000 κατοίκους, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 87% (30.692) όλων των κρουσµάτων στην Ε.Ε./ΕΟΧ, ακολουθούμενή από την Αυστρία (59,5 ανά 1.000.000 κατοίκους), το Βέλγιο (44,9 ανά 1.000.000 κατοίκους) και την Ιρλανδία (39,6 ανά 1.000.000 κατοίκους). Επίσης, περισσότεροι από τους µισούς θανάτους από επιπλοκές της ιλαράς (14/23), οι οποίοι αναφέρθηκαν το 2024, σηµειώθηκαν σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών, και µάλιστα οι 22 από τους συνολικά 23 θανάτους καταγράφηκαν στη Ρουµανία.

Στη χώρα µας, κατά τη χρονική περίοδο 2004-2024 εκδηλώθηκαν τρεις επιδηµίες ιλαράς, κατά τα έτη 2005-006, 2010-2011 και 2017-2018. ∆ηλώθηκαν συνολικά 4.189 κρούσµατα, µε µέση ετήσια δηλούµενη επίπτωση στο σύνολο της χώρας 1,92/100.000 πληθυσµού. Η πλειονότητα των κρουσµάτων αφορούσε Ελληνες Ροµά (56,5%), αλλά και νεαρούς ενήλικους από τον γενικό πληθυσμό οι οποίοι ήταν ανεµβολίαστοι ή ατελώς εµβολιασµένοι. Το νόσημα παρουσίασε την υψηλότερη επίπτωση στην ηλικιακή οµάδα 0-4 ετών. Συνολικά δηλώθηκαν 4 θάνατοι, µε µέση ετήσια θνητότητα 0,02%.

Κυριακάτικη Απογευματινή